एक समय विश्वभरको मोबाइल फोन बजारमा फिनल्याण्डको कम्पनी नोकियाको वर्चस्व थियो । तर, एकपछि अर्को गर्दै नयाँ नयाँ स्मार्टफोन आए र नोकियाको दबदबा घट्दै गयो ।
कम्पनीको घट्दो बजारको सिधा असर कर्मचारीमा पर्यो र हजारौंको जागिरमा खतराको घण्टी बज्यो । विश्वबजारमा नोकियाको दबदबा समाप्त भएसँगै उसका कर्मचारी, सेयरधनी मात्रै घाटामा परेनन्, फिनल्याण्डको अर्थव्यवस्थामा पनि ठूलो असर परेको छ ।
त्यहाँका प्रधानमन्त्री जिर्की केटइनेनले पनि यसलाई स्वीकार गर्दै नोकियाले फिनल्याण्डको अर्थतन्त्रका लागि सकारात्मक भूमिका निभाएको बताए ।
सन् २००० मा फिनल्याण्डको कुल ग्रहस्थ उत्पादन (जीडीपी)मा नोकियाको ४ प्रतिशत योगदान थियो । तर, सन् २००१ मा यो घटेर आधा प्रतिशतमा झर्यो । सन् २०१२ को जुनमा नोकियाले कर्मचारी कटौतीको अभियान थाल्दै दश हजार कर्मचारी बेरोजगार हुने घोषणा गर्यो । जसमा ३ हजार ७ सय फिनल्याण्डको हुनेछ, जुन नोकियाको त्यहाँको कर्मचारीको कुल संख्याको झण्डै ४० प्रतिशत हो । गत वर्ष अपि्रलमा कम्पनीले कर्मचारीहरुको स्वरोजगारका लागि प्रेरित गर्ने एक विशेष कार्यक्रम सुरु गरेको थियो, जसमा आर्थिक सहयोग पनि उपलब्ध गराइएको थियो ।
फिनल्यण्डमा नोकियाका ती पूर्व कर्मचारीहरुले २ सय २० भन्दा बढी प्रतिष्ठान खोलिसकेका छन् । जोला मोबाइलका सह-संस्थापक एवं मुख्य कार्यकारी अधिकारी मार्क डिलन नोकियाका लागि १० वर्षसम्म काम गरेर गत वर्षमात्र कम्पनीबाट बाहिरिएका थिए ।
फिनल्याण्डको भविश्य
हेलसिंकीमा आयोजित स्लश कन्फ्रेन्सले फिनल्याण्डको भविश्यबारे एक नयाँ आयाम दिएको छ । त्यहाँ ५ सय कम्पनी र २ सय लगानीकर्ता भेला भएर केही नयाँ योजना बनाएका छन् ।
रोवियोका मार्केटिङ अफिसर पीटर वेस्टरबेकाले ५ वर्षपहिले स्लशको स्थापना गरेका थिए, जसले एङ्ग्री बर्ड नामक भिडियो गेम बनाएका थिए । उनले भनेका छन्-’कारोबारका हिसाबले नयाँ-नयाँ प्रयोगका लागि फिनल्याण्ड विश्वको सबैभन्दा राम्रो स्थान मध्ये एक हो । एङ्ग्री बर्ड हलिउड वा क्यालिफोर्नियाको देन हैन, स्लशी स्ट्रीटको उपज हो ।
उनको दावी अनुसार नोकिया पछि पनि फिनल्याण्डमा केही यस्तो हुँदैछ, जसमा कारोबार सिर्जनात्मक हुन्छ । तर, के यस्तो प्रयोगले नोकिया जस्तै विश्वभर नाम कमाउन सक्छ या फिनल्याण्डमै सिमित हुन्छ, यसको जवाफका लागि भने केही कुर्नु पर्ने हुन्छ ।–एजेन्सी