बाबुराम पनि दलकै, खिलराजलाई पनि दलबाटै

मुकुन्द न्यौपाने, एमाले पोलिटब्यूरो सदस्य

चारबुँदेका सम्झौताका आधारमा बनेको माओवादी र मधेसीको सरकारलाई बहिगर्मन गर्नु राष्ट्रको पहिलो आवश्यकता हो । यो सरकारले जनताको पक्षमा काम गरेन । भ्रष्टाचार पनि त्यत्तिकै बढ्यो । राष्टियताको पक्षमा पनि सरकार कमजोर भयो । यो नेकपा एमालेको पहिलेदेखिकै निर्णय हो ।

नेपाली कांग्रेससँग एलायन्स बनाएर हामी आन्दोलनमा पनि गयौं । बाबुारम सरकारको बहिगर्मपछि दलकै नेतृत्वमा सरकार बन्नुपर्छ भनेर पहिलेदेखि नै छलफल चल्दै आयो । यो पनि सम्भव भएन । त्यसपछि कहिले स्वतन्त्र व्यक्ति खोज्ने कुरा आयो, कहिले पूर्व प्रधानन्यायाधीशको कुरा आयो । यी जम्मै कुरामा सहमति नभइसकेपछि अहिले राष्ट्रपतिजीले पहल गर्नुभएको छ ।

बहालवाला प्रधानन्यायधीशकै नेतृत्वमा चुनावमा जानु उत्तम विकल्प हुन्छ भन्ने कुरा आएपछि एमालेमा पनि यो बहसको विषय भयो । संविधानको सर्वोच्चता, शक्तिपृथक्कीकरण, बहुदलीयता र दलहरुको भूमिका कसरी रहने भन्नेबारे एमालेभित्र बहस चल्यो । पहिलो कुरो, चुनाव मुलुकको निकास हो । चुनाव भन्दा अर्को निकास छैन । बाबुरामको नेतृत्वमा पनि हामी चुनावमा जाने सकेनौं । यसले चुनाव गराउन पनि सक्दैन । त्यसैले एउटा चुनाबी सरकार आवश्यक भो । दलहरुकै वीचमा सहमति नभई चुनावी सरकार बन्दैन । त्यसैले कांग्रेस, एमाले, माओवादी र मधेसवादीहरुको वीचमै सहमति भएर चुनावी सरकार बन्ने भइसकेपछि त्यसमा शक्ति पृथक्कीरकणको सिद्धान्त र स्वतन्त्र न्यायव्यवस्थालाई ख्याल गर्दै दलहरुको भूमिकाको कुरालाई पनि ख्याल गर्दै अहिलेको बैठकले छिटो चुनाव गराउने गरी वार्ता टोलीलाई सबै बिकल्प खुल्ला राखेर जिम्मेवारी दिने गरी बैठक टुङ्याइएको छ । अब जेठभरिमा चुनाव हुनुपर्यो । सहमतिको पनि विकल्प छैन र चुनावको पनि विकल्प छैन ।

प्रयास त पहिलेदेखि नै कांग्रेस र एमाले दुबैले दलभित्रैबाट हुनुपर्छ भनेको हो । तर,बाबुराम पनि दलकै हुन् । बाबुराम गैरदलीय होइनन् । हामीले बाबुरामलाई हुँदैन भन्दाखेरि उनीहरुले पनि कांग्रेसको नेतृत्व मान्दैनौं भने । एमालेले कांग्रेसलाई बोकेरै हिँड्यो । हामी माओवादीलाई निषेध गरेर पनि जान नसक्ने, बोकेर पनि हिँड्न नसक्ने । यो अकर्मन्यता कहिलेसम्म बोकेर हिँड्ने ? कि त हामीले माओवादीलाई निशेष गरेर जान आँट गर्नुपर्यो, त्यो पनि आँट नगर्ने अनि बोकेर हिँड्न पनि आँट नगर्ने । माओवादीले पनि कांग्रेस, एमालेलाई निषेध गर्न पनि नसक्ने, बोक्न पनि नसक्ने । ९ महिना भैसक्यो दिनैपिच्छे वार्ता गरेको दुनियाँले देखे ।

खिलराजलाई पनि दलले नै बनाउने हो । तर, निश्चित मूल्य मान्यता, बहुदलीय प्रजातन्त्र र लोकतन्त्रका मान्यताहरुको न्यूनीकरण नहुने विधिहरु खोजेर सहमतिको बाटोबाट चुनाव छिटो गराउने गरी सहमतिमा जानुपर्यो भन्नेमा एमालेको बहस केन्दि्रत भएको हो । एमालेमा ठूलो मतभेद भएको होइन । प्रधानन्यायाधीश नै उता जाँदाखेरि न्यायालयचाँहि के हुन्छ भन्ने बहस उठेको हो । यो बहस त कांग्रेसभित्र पनि छ र माओवादीभित्रै पनि होला । तर, अब जुन विकल्पमा सहमति हुन्छ, त्यो विकल्पमा छिटो चुनाव गराउने गरी सहमतिमा जानुपर्छ । यसबारे हामीले वार्ता टोलीलाई नै सम्पूर्ण अधिकार दिएर पठाएको छ । एमालेले चाहेको चुनाव हो ।

मन्त्री दलभित्रैबाट बनाउने कि बाहिरबाट भन्ने जुन कुरा छ, यसमा चार दल सहमत भए जुनसुकै विकल्पमा पनि जान सकिन्छ । चार दल सहमत हुन्छन् भने अहिले पनि दलको विकल्प खुल्लै छ । चार दल सहमत हुन्छन् भने अहिले पनि दलभित्रैबाट जाऔं । त्यो सम्भव छैन भने स्वतन्त्र व्यक्ति पनि खोज्न सकिन्छ भने अझै खोजौं । तर, यो पनि हुँदैन भन्दै झगडा गरेर अब देशलाई अनिर्णयको बन्दी नबनाऔं । अब मुलुकलाई निकास दिनुपर्छ भन्ने एमालेको निश्कर्ष हो ।

समाचार

• अमर लामाको हत्या एमाओवादीले गरेको होइनः प्रचण्ड
• सदरुल हत्या प्रकरणमा छानविन समिति गठन
• बहुमत ल्याउने भन्दै एमाले चुनावी अभियानमा
• काँग्रेस नेपालको ‘नम्बर वान’ पार्टी : थापा
• वार्ता असफल भएपछि राजेन्द्र महतो आमरण अनशनमा