सोमबार, ७ फागुन, २०७४
OnlineKhabar.com

विश्वका ११ ठूला शहर, जो थोपाथोपा पानीको लागि तड्पिन्छन्

अनलाइनखबर

२७ माघ, काठमाडौं । दक्षिण अफ्रिकाको केपटाउन शहर छिट्टै आधुनिक विश्वको पहिलो यस्तो ठूलो शहर बन्ने क्रममा छ, जहाँ पिउने पानीको भारी कमी हुनेवाला छ । आउँदा केही सप्ताहमा यहाँका बासिन्दाहरुलाई पिउने पानी मिल्ने छैन ।

तर दक्षिण अफ्रिकाको यो सुख्खाग्रस्त शहर यस प्रकारको समस्यासँग जुध्ने पहिलो शहर भने होइन । कैयौं विशेषज्ञहरुले पानीको संकटको बारेमा चेतावनी दिँदै आएका छन् ।

हो यो कुरा सत्य हो कि पृथ्वीको सतहमा ७० प्रतिशत हिस्सा पानीले भरीएको छ । तर त्यो समुद्री पानी हो जुन नुनिलो छ । विश्वमा मिठो पानी केबल ३ प्रतिशत मात्र छ र यो सजिलै उपलब्ध छैन ।

विश्वमा एक सय करोड जनालाई पिउने शुद्ध पानी उपलब्ध छैन । जबकी २७० करोड मानिसलाई वर्षमा एक महिना पिउने पानी मिल्दैन ।

सन् २०१४ मा विश्वका ५ सय ठूला शहरमा गरिएको एक अध्ययनमा पाइएको छ कि हरेक चारमध्ये एक नगरपालिका पानी अभावको समस्यासँग जुधिरहेको छ ।

संयुक्त राष्ट्रसंघका अनुसार पानी अभाव तब हुन्छ जब पानीको वितरण वर्षेनी प्रतिव्यक्ति १ हजार ७ सय क्युबिक मिटरभन्दा कम हुन्छ ।

संयुक्त राष्ट्रसँग सम्वन्धित विशेषज्ञहरुको आकलन अनुसार सन् २०३० सम्म विश्वभर पिउने पानीको माग वितरण भइरहेको भन्दा ४० प्रतिशत भन्दा बढी हुनेछ । यसको कारण हो– जलवायु परिवर्तन, विकास गर्न मानिसहरुबीचको प्रतिस्पर्धा र जनसंख्यामा वृद्धि ।

यसमा कसैले आश्चर्य मान्नुपर्दैन कि यस बढ्दो संकटको सामना गर्नेवाला पहिलो शहर केपटाउन हो ।

हरेक महाद्वीपमा भएका शहरसामु यो समस्या छ र समयसँग सामना गर्दै आएका यी शहरसँग जोगिने उपाय निकाल्ने समय छैन ।

यी छन् विश्वका ११ ठूला शहर जहाँ पिउने पानीको भारी संकट छिट्टै आउनेवाला छ ।

साओपाउलो, ब्राजिल

विश्वको सबैभन्दा बढी बस्ती रहेको शहरहरुमध्यको एक हो ब्राजिलको आर्थिक राजधानी साओपाउलो । यहाँ २.१७ करोड भन्दा बढी मानिसहरु बस्दछन् । यस शहरलाई सन् २०१५ मा त्यस्तै स्थिति आयो जो केपटाउनले सामना गरिरहेको छ । यतिबेला यहाँको मुख्य तालको क्षमता मात्र ४ प्रतिशत छ ।

सुख्खाको अवस्था यस्तो भयो कि शहरमा मात्र २० दिनको लागि पानी उपलब्ध थियो । यस दौरान एक ठाउँबाट अर्को ठाउँ पानी पु¥याउने ट्यांकरलाई पुलिसले सुरक्षाका बीच लैजाने गर्दथ्यो ।

भनिन्छ, सन् २०१४ देखि २०१७ को बीच ब्राजिलको दक्षिणपूर्वी क्षेत्रमा खडेरी प¥यो जसको कारण पानीको भयंकर अभाव भयो । तर संयुक्त राष्ट्र संघको एक मिसले यसका लागि गलत योजना र सही ठाउँमा लगानी नगरेको भन्दै साओपाउलाका अधिकारीहरुको निन्दा गरेको थियो ।

सन् २०१६ मा समस्या समाधान भएको घोषणा गरियो । तर त्यसपछि पनि गत वर्ष शहरका मुख्य तालको क्षमता अपेक्षा गरिएभन्दा १५ प्रतिशत कमसम्म थियो । त्यसपछि सरकारको दावीमा फेरि प्रश्न खडा भयो ।

बंगलुरु, भारत

भारतको शहर बंगलुरुको विकासले प्रशासनलाई ठूलो दवाव दिएको छ । ग्लोबल टेक्नोलोजी सेन्टरतर्फ अघि बढेको यस शहर पानी वितरण र निकास प्रणालीलाई राम्रो बनाउन अग्रसर छ ।

शहरमा पानीको पुराना पाइप मर्मतको तत्काल आवश्यकता छ । सरकारको एक रिपोर्टका अनुसार शहरमा पिउने पानी आधा भन्दा बढी त पाइप चुहिएर खेर जान्छ ।

भारतमा पानी प्रदुषणको ठूलो समस्या छ र बंगलुरुको स्थिति पनि त्यस्तै छ । एक अनुसन्धानको अनुसार शहरमा तालको ८५ प्रतिशत पानी केवल सिंचाइको लागि या कारखानामा प्रयोग गर्न लायक छ तर पिउनको लागि होइन ।

कुनै पनि ताल वा पोखरीको पानी त्यति सफा छैन जसलाई पिउन वा नुहाउन लायक मानियोस् ।

बेइजिङ, चीन

विश्व बैंकका अनुसार पानीको अभाव तब हुन्छ जब वर्षेनी वितरण प्रतिव्यक्ति १७ सय क्युबिक मिटरभन्दा कम हुन्छ । सन् २०१४ मा शहरबासी २ करोड जनाले १४६ क्युबिक मिटर पानी पाएका थिए ।

विश्वको जनसंख्याको २० प्रतिशत हिस्सा चीनमा छ तर विश्वमा मिठो पानीको ७ प्रतिशत हिस्सा यहाँ छ ।

अमेरिकास्थित कोलम्विया विश्वविद्यालयको एक अनुसन्धानअनुसार २००० देखि २००९ को मध्यमा शहरमा जल संशाधनको क्षमता १३ प्रतिशतभन्दा कम भएको थियो ।

२०१५ मा जारी गरिएका आधिकारिक तथ्यांकअनुसार बेइजिङमा पानी यति धेरै दुषित छ कि त्यो खेतीमा पनि प्रयोग गर्न लायक छैन ।

चीन सरकारले यस समस्या समाधान गर्नका लागि पानीको व्यवस्थित वितरणको योजना बनायो, जागरुकताको कार्यक्रम चलायो र पानीको धेरै खपत गर्नेहरुका लागि धेरै शुल्क पनि निर्धारण गरेको छ ।

कायरो, मिस्र

विश्वको महान सभ्यताको जन्म नाइल नदीको किनारमा भएको थियो । यो पुरानो कुरा हो । तर आजभोलि यो नदी आफै समस्यासँग जुधिरहेको छ ।

मिस्रलाई आवश्यक पर्ने ९७ प्रतिशत पानी नाइल नदीबाट आउँछ । साथै यही नदीमा नै खेतबारीबाट र घरबाट निस्किएको दुषित पानी मिसिन्छ ।

विश्व स्वास्थ्य संगठनका अनुसार मिस्र ति देशको सूचीमा छ, जहाँ जल प्रदुषणसँग सम्वन्धित मृत्युदर सबैभन्दा धेरै मानिसको औसत आय सबैभन्दा कम छ ।

संयुक्त राष्ट्रसंघका अनुसार सन् २०२५ सम्म देशलाई पानी अभावको सामना गर्नुपर्ने छ ।

जाकार्ता, इण्डोनेसिया

समुद्री किनारमा अवस्थित विश्वका अन्य शहर जस्तै जाकार्ता सामू पनि समुद्रको जलस्तरको वृद्धि चुनौतीपूर्ण छ । यसका साथै दोस्रो ठूलो समस्या पानीको अभाव हो । यहाँको एक करोड जनसंख्याको आधाभन्दा कम व्यक्तिहरु सार्वजनिक पानीको सञ्जालमा जोडिनबाट बञ्चित छन् ।

यहाँ गैरकानुनी रुपमा इनार खन्ने काम बढिरहेको छ जसको कारण जमिन मुनिको पानीको स्रोतमा दबाव परिरहेको छ ।

यहाँका ताल र पोखरीमा एसफाल्ट अधिक पाइएको छ जसका कारण वर्षाको पानी पूरै सोस्दैन । यो समस्याले पानीको संकट बढ्ने गरेको छ ।

मस्को, रुस

दुुनियाको मिठो पानीको स्रोतमध्ये एक चौथाई स्रोत रुसमा रहेको छ । तर सोभियत कालमा भएको औद्योगिक विकासका कारण यहाँको पानीमा प्रदुषणको समस्या छ ।

मस्कोको सामु आज सबै भन्दा ठूलो चुनौति नै प्रदुशित पानी बनेको छ । किनकी शहरीयाहरुको पिउने पानीको स्रोत तिनै प्रदुशित खोला नाला हुन् ।

इस्तानबुल, टर्की

सरकारको आधिकारिक आँकडालाई मान्ने हो भने टर्कीमा पानीको संकट सामना गर्नुपरेको छ । सन् २०१६ मा पानीको सप्लाई प्रतिव्यक्ति १७ सय क्युबिक मिटरभन्दा कम थियो । स्थानिय जानकारका अनुसार २०३० मा हालत निकै खराव हुनसक्छ ।

पछिल्लो समय अत्याधिक आवादी हुन थालेको इस्तानबुलमा १.४ करोड जनसंख्या पानीको संकटमा छ ।

२०१४ को सुरुवातमा शहरमा जल संशाधनको क्षमता ३० प्रतिशत भन्दा कम थियो ।

 

लण्डन, बेलायत

पानी कम हुने शहरमध्ये वेलायतको लण्डन पनि एक हो । यहाँ वर्षमा ६०० मिलिमिटर वर्षा हुन्छ । यो पेरिस र न्युयोर्ककको भन्दा कम हो । शहरलाई आवश्यक पर्नेमध्ये ८० प्रतिशत पानी नदीबाट प्राप्त हुन्छ ।

ग्रेटर लण्डनका अधिकारीका अनुसार शहरको क्षमता लगभग पूरा भएको छ । तर, सन् २०२५ मा लण्डनमा पनि पानीको गम्भिर संकट हुने सम्भावना बढेको छ । २०४० सम्म स्थिति गम्भिर हुने बताइएको छ ।

टोकियो, जापान

जापानको राजधानी टोकियोमा हरेक वर्ष समान्यतया जति वर्षा हुन्छ त्यति वर्षा अमेरिकाको सिएटलमा पनि हुन्छ । उक्त शहरमा वर्षमा केवल चार महिना वर्षा हुन्छ । त्यसैले सिएटललाई ‘रेनी’ शहर पनि भनिन्छ । यदि पानी जम्मा गरेर राख्न सकिएन भने सुख्खायाममा मुस्किल हुनसक्छ ।

पानी समस्या समाधानका लागि अधिकारीहरुले शहरमा ७५० सार्वजनिक एवं निजी स्थानमा वर्षाको पानी जम्मा गर्ने ब्यवस्था गरेका छन् ।

यहाँ ३ करोडभन्दा अधिक मान्छेको बसोबास छ । शहरका ७० प्रतिशत बढी ब्यक्ति पिउने पानीका लागि बरफमा निर्भर छन् । सरकारले हालै मात्रै खानेपानीको पाइप मर्मतको काम सुरु गरेको छ । ता कि पाइपको पानी खेर नजाओस् ।

मियामी, अमेरिका

फ्लोरिडा अमेरिकाको सबैभन्दा धेरै वर्षा हुने शहरको रुपमा चिनिन्छ । तर, मियामीमा पानीको समस्या छ । एटलान्टिक सागरको पानीले मियामीको खानेपानी स्रोतमा केही खराबी गरिदिन्छ । सन् १९३० मा यो समस्या पत्ता लागेको थियो । समुद्रको नुनिलो पानी खानेपानीको स्रोतमा मिसिएपछि समस्या जटिल भएको थियो ।

मेक्सिको सिटी, मेक्सिको

मेक्सिको सिटीमा रहेका २.१ करोड वासिन्दामा पानीको संकट छ । यहाँ हर पाँचमा एक ब्यक्तिले केही घण्टामा पानी पिउन पाउँछन् । शहरमा बस्नेमध्ये २० प्रतिशत जनताले दिनमा केही समय मात्रै पानी पाउँछन् ।

शहरमा बस्नेमध्ये ४० प्रतिशतले पानीको विभिन्न स्रोत प्रयोग गर्छन् । फोहोर पानीलाई शुद्ध बनाउने कुनै प्रविधि छैन । ४० प्रतिशत पानी पाइपबाट चुहिएर खेर जाने गरेको छ ।

२०७४ माघ २७ गते १२:५३ मा प्रकाशित

सम्बन्धित शीर्षकहरु

अनलाइनखबर सिधै एपबाट खोल्नुहोस् । एन्ड्रोइडका लागि यहाँ र आइफोनका लागि यहाँ क्लिक गर्नुहोस् । तपाईं हामीसंग फेसबुक, ट्वीटरयुट्युव मार्फत् पनि जोडिन सक्नुहुन्छ ।

मुख्य खबरहरु

३ प्रतिकृयाहरू प्राप्त
  • Saroj Shrestha लेख्नुहुन्छ    |   २०७४ माघ २७ गते १९:२९

    नेपालले पनि यसतर्फ अगाडि नै ध्यान पुर्‍याउन जरुरी देखिन्छ । दैलोमा नै स‌ंकट आइसकेपछि त त्यसलाई सम्हाल्न गार्हो हुन्छ ।

    4
    0
    Share

  • Bhimarjun Pandey लेख्नुहुन्छ    |   २०७४ माघ २७ गते १९:५६

    very useful information.

    2
    0
    Share

  • nayabichar लेख्नुहुन्छ    |   २०७४ माघ २७ गते २०:३६

    nepal ko thula him nadi ra khola haruko kinar ma thula manab basti ko bikas vai rahexa ra nadi pradusan tibra vai rahexa.for eg trisuli kinarma rasuwa dhunche dekhi tribeni samma million le pollution garxan.yo desh ka adhikari ra nikayale kam gareko dekhidaina sunidaina yi nalayak haru k garera basxan ?

    1
    0
    Share

यसमा तपाइको मत




फेसबुकबाट तपाईको प्रतिक्रिया

Also you may like this