सोमबार, ११ असार, २०७५
Ruslan
OnlineKhabar.com
Suzuki

८ महिलाः राष्ट्रपतिदेखि टेम्पो चालकसम्म !

नेपालकाे उच्च अोहोदादेखि संयुक्त राष्ट्र संघसम्म नेपाली महिलाको पहुँच विस्तार

Suzuki
अनलाइनखबर

२४ फागुन, काठमाडौं । आज अन्तरराष्ट्रिय महिला दिवस । संसारभरिका महिलाहरुले आजको दिनलाई आफ्नो अधिकार, खुशी र सफलताको मापन एवं उत्प्रेरणा गर्ने दिनका रुपमा सम्झने गर्छन् । र, आजको दिन हरेक क्षेत्रमा सफलताको शिखर चुमेका महिलाहरुको खोजी एवं चर्चा गर्ने गरिन्छ ८ मार्चमा ।

नेपालमा पनि आजको दिन सफल महिलाहरुलाई सम्झने गरिन्छ । हरेक क्षेत्रमा सफलता प्राप्त गरेका महिलाहरुको स्मरण गर्दै महिला सशक्तीकरणको आवाज उठाउने गरिन्छ ।

यसै सन्दर्भमा हामीले यहाँ त्यस्ता ८ जना नेपाली महिलालाई स्मरण गरेका छौं, जसले विभिन्न क्षेत्रमा पाएको सफलताका कारण चर्चा कमाएका छन् ।

हुन त नेपालमा यस्तो सफलता र चर्चा पाउने धेरै महिलाहरु छन्, तर राजनीतिक र अन्य क्षेत्रमा हाई प्रोफाइलसम्म पुग्न सफल महिलाहरुलाई यसलाई सफल महिलाका रुपमा प्रस्तुत गर्ने प्रंयास गरिएको छ ।

अनलाइन मिडिया भनेको पाठकहरुसँग प्रत्यक्ष अन्तरक्रिया गर्ने थलोसमेत भएकाले यहाँ नाम छुटेका चर्चित नेपाली महिलाहरुका सम्बन्धमा कमेन्ट मार्फत पनि पाठकहरुले सम्झाइदिन सक्नुहुनेछ ।

प्रथम महिला राष्ट्रपति

विद्यादेवी भण्डारी

देशकै सर्वोच्च पदमा पुगेकी छिन् विद्यादेवी भण्डारी । उनी नेपालको पहिलो महिला राष्ट्रपति हुन् र उनले यही कुर्सीमा अर्को एक कार्यकाल बिताउने तय भइसकेको छ ।

भोजपुर जिल्लामा मिथिला पान्डे र रामबहादुर पान्डेको छोरीको रुपमा २०१८ साल असार ५ गते उनको जन्म भएको थियो । श्रीमान मदन भण्डारीको दासढुंगा दुर्घटनामा मृत्यु भएपछि उनी राजनीतिमा होमिएकी हुन् । श्रीमानको मृत्युपछि एक्लै दुई छोरीहरुलाई हुर्काउँदै उनी राजनीतिको खुड्किलो उक्लिँदै गइन् । राष्ट्रपति पदमा निर्वाचित हुनुअघि उनी नेकपा एमालेकी उपाध्यक्ष तथा अखिल नेपाल महिला संघकी अध्यक्ष थिइन् ।

भण्डारी विगतमा जनसंख्या तथा वातावरण र रक्षामन्त्री समेत भएकी थिइन् । उनलाई विश्वप्रसिद्ध फोब्र्स पत्रिकाले २०१६ का विश्वका शक्तिशाली महिलाहरुको सूचीमा ५२ औं स्थानमा राखेको थियो ।

एमालेका तत्कालीन महासचिव स्व. मदन भण्डारीकी पत्नी भएकाले उनले राजनीतिमा चाँडो-चाँडो अवसरहरु पाएको आलोचकहरु बताउँदै गर्छन् । तर, उनले हरेक नयाँ जिम्मेवारीसँगै आफूलाई निखार्दै लगेकी छिन् । उनको राष्ट्रपतीय कार्यकाल सापेक्षिक रुपमा सफल नै रह्यो । यद्यपि पछिल्लो कालखण्डामा उनका केही निर्णय विवादित बने । भण्डारीले दोस्रो कार्यकालका लागि पनि राष्ट्रपति बन्न पाउने पक्का भइसकेको छ ।

जसले भ्रष्टाचारीको सातो खाइन्

शुशीला कार्की

नेपालकी पहिलो महिला प्रधानन्यायाधीशमा आफ्नो नाम लेखाउन सफल सुशीला कार्की आफ्नो निडर र हक्की स्वभावका लागि परिचित छिन् ।

प्रधानन्यायधीशका रुपमा उनको कार्यकाल निकै चर्चित रह्यो । भ्रष्टाचारविरुद्ध शून्य सहनशीलतामा विश्वास राख्ने कार्की आफ्ना विरोधीहरुलाई कँज्याउनलाई पनि उत्तिकै माहिर थिइन् ।
प्रधानन्यायाधीश सुशीलाका श्रीमान दुर्गाप्रसाद सुवेदी कांग्रेसका त्यागी नेता हुन् । आम नेपाली परिवारभन्दा पृथक सुशीला घर बाहिरको र उनका श्रीमान घरभित्रको काम गर्थे लामो समयसम्म ।

आफू न्यायाधीश हुँदा सुशीलाले थुप्रै चर्चित मुद्दाहरुमा फैसला गरेकी छिन् । बहालबाला सूचना तथा सञ्चारमन्त्री जयप्रकाश प्रसाद गुप्ताको भ्रष्टाचार मुद्दामा उनले दोषि ठहर गरेर गुप्तालाई जेल पठाएकी थिइन् । प्रधानन्यायाधीशको पदमा रहँदा उनले सुडान भ्रष्टाचार काण्डका दोषीहरुलाई जेल पठाएकी थिइन् ।

यद्यपि नेपाल प्रहरीको आइजीपी नियुक्ति सम्वन्धी मुद्दामा भने उनी निकै विवादित भइन् । उनले अमूक व्यक्तिलाई काखी च्यापेको भनेर एक पक्षबाट आलोचना भएको थियो ।

छापामारदेखि सभामुखसम्म

ओनसरी घर्तिमगर

दुर्गम गाउँमा विपन्न परिवारमा जन्मिएर राज्यको उच्च पदसम्म पुग्न सफल साहसी महिला हुन् ओनसरी घर्तिमगर । उनी नेपालको पहिलो महिला सभामुख हुन् ।

ओनसरीले सभामुखको जिम्मेवारी सम्हाल्दा उनीप्रति धेरै सन्देहहरु थिए । उनी यो जिम्मेवारीका निम्ति योग्य नभएको र श्रीमान वर्षमान पुनको जोडबलमा यो पद हासिल गरेको भनेर निकै आलोचना भयो । तर, ओनसरीले आफूलाई प्रमाणित गरेर छोडिन् । अपवादलाई छोडेर उनको सभामुख कार्यकाल विवादरहित रह्यो ।

ओनसरीको जन्म २०३४ साल कात्तिक २८ गते रोल्पाको बैंकोटमा भएको थियो । कलिलै उमेरदेखि राजनीतिमा लागेकी उनी माओवादी जनयुद्धमा प्रत्यक्ष संलग्न भइन् ।

उनी जनयुद्धका क्रममा पूर्वी नेपाल र राजधानी काठमाडौं वरपरका काभ्रे, रामेछापमा सक्रिय रहिन् । उनले मगर जनमुक्ति सेनामा केही समय काम गरेकी थिइन् । जनयुद्धको थालनीको दिन होलेरी चौकी आक्रमणमा सहभागी दुई महिलामा उनी पनि एक थिइन् ।

प्रथम महिला प्रदेश प्रमुख

अनुराधा कोइराला

संघर्ष र समाज सेवाकी पर्याय हुन्- अनुराधा कोइराला । पछिल्लो समय नेपाली कांग्रेस पार्टीमा प्रवेश गरेकी उनी हाल ३ नम्बर प्रदेशको प्रदेश प्रमुखको पदमा छिन् । उनी देशकी पहिलो महिला प्रदेश प्रमुख हुन् ।

अनुराधालाई राष्ट्रिय अन्तर्राष्ट्रिय स्तरमा चिनाउने काम चाहिँ माइती नेपाल नामक गैरनाफामुलक संस्थाले गरेको हो । यस संस्थाले मुम्बईमा बेचिएका नेपाली महिलाहरुको उद्दार र संरक्षण गर्दै आएको छ । हाल माइती नेपालले काठमाडौंमा पुनस्थापना गृह सञ्चालन गर्नुका साथै नेपाल-भारत सीमा शहरहरुमा ट्रान्जिट होमसमेत चलाइहेको छ ।

मुम्बईका कोठीहरुबाट उद्दार गरिएका चेलीहरुलाई परिवारले स्वीकार नगरेमा यहाँ आश्रय दिने गरिन्छ । हालसम्म माइती नेपालले १२ हजार भन्दा बढि महिला तथा बालिकाहरुलाई उद्दार र पुनस्र्थापन गरेको छ ।

अनुराधालाई थप चर्चित बनाउने काम चाहिँ सीएनएन हिरो अवार्डले गर्‍यो । सन् २०१० मा उनले सो प्रतिष्ठित अवार्ड जितेकी थिइन् । उनले सो वापत् माइती नेपाललाई निरन्तरता दिन १ लाख अमेरिकी डलर र टोकन अफ एपि्रसियसन स्वरुप २५ हजार डलर प्राप्त गरिन् ।

शाही शासनकालमा उनी महिला तथा समाजकल्याण मन्त्री बनेकी थिइन् । अनुराधाको जन्म सन् १९४९ को १४ अपि्रलमा भएको हो ।
यद्यपि सामाजिक क्षेत्रमा चर्चित बनिरहेको व्यक्तित्व जीवनको उत्तरार्धमा आएर पार्टीमा प्रवेश गरेर सरकार नियुक्ति खान गएकोमा कतिपयले अनुराधाको आलोचना पनि गरेका छन् । उनले पदको लोभ नदेखाएको भए हुन्थ्यो भन्ने कतिपय उनका सुभेच्छुृकहरु पनि भेटिने गरेका छन् ।

‘अयोग्य’ लडाकु, योग्य धाविका

मिरा राई

भोजपुरको सानोदुङमामा अत्यन्त विपन्न परिवारमा जन्मिएकी थिइन् मिरा राई । परिवारमा उनी पाँच भाइबहिनी मध्येकी जेठी थिइन् ।
उनको परिवारलाई आर्थिक समस्याले सताउन थालेपछि उनले १२ वर्षको उमेरदेखि स्कुल जान छाडिन् र घरायशी काम धन्दामा सिमित भइन् ।


घरायशी धन्दाका लागि उनी दैनिकरुपमा भोजपुरका पहाडमा ओहोरदोहोर गर्थिन्, जसले कालान्तरमा. उनलाई अल्ट्राधावक बनायो ।पारिवारिक समस्या बढ्दै गएपछि १४ वर्षको कलिलो उमेरमा उनी माओवादी जनयुद्धमा प्रवेश गरेकी थिइन् । तर, पछि उनी ‘अयोग्य लडाकु’ को ट्याग भिरेर अस्थाई शिविरबाट रुँदै बाहिरिनुपर्‍यो ।

उनै मिरा राईले सन् २०१६ मा  फ्रान्समा सम्पन्न ८० किलोमिटर लामो मोन्ट ब्लङ्क म्याराथनमा च्याम्पियन बनेर आफ्नो योग्यता दुनियासामु देखाइदिइन् । मिराले निर्धारित दुरी १२ घन्टा ३२ मिनेट ३२ सेकेन्डमा पुरा गरी सो उपाधी उचालेकी थिइन् ।

माओवादी शिविरमै रहँदै कराँते सिकाएका गुरुको सहयोगमा उनी काठमाडौं आइन् । तीन वर्षको अन्तरालमा उनले यति ठूलो सफलता पाइन् कि नेसनल जियोग्राफीले उनलाई २०१७ मा संसारकै साहसिक महिलाको उपाधी दियो ।

पछिल्लो समयमा घुँडाको शल्यक्रियापछि उनले कुनै प्रतियोगितामा भाग लिएकी छैनन् ।

विश्व च्याम्पियन मिरा राईमाथि बनेको डकुमेन्ट्रीले काठमाडौं अन्तर्राष्ट्रिय फिल्म महोत्सव -किम्फ) मा अडियन्स च्वाइस अवार्ड जितेको थियो ।

असहायका निम्ति समर्पित जीवन

पुष्पा बस्नेत

सहाराविहीन बालबालिकाहरुका लागि आफ्नो जीवन समर्पण गरेकी उदाहरणीय समाजसेवी हुन् पुष्पा बस्नेत ।

चुपचाप आफ्नो कर्ममा लिप्त रहेकी पुष्पा सन् २०१२ मा सीएनएन हिरो घोषित भएपछि एकाएक चर्चामा आइन् । लगत्तै उनले राष्ट्रपतिको हातबाट गोरखा दक्षिणबाहु पनि प्राप्त गरिन् ।

कुनै समय ७ हजार कोठाभाडा निर्त सक्ने अवस्थामा नरहेकी पुष्पासँग आज प्रारम्भिक बालविकास केन्द्रका नाममा करोडौंको सम्पत्ति छ ।
स्नातकोत्तरसम्मको अध्ययन पूरा गरे पनि उनी कुनै ठूलो जागिरको खोजिमा लागिनन् । उनले सन् २००५ मा ६ जना साथीसँग मिलेर ५ जना बालबालिकाबाट शिशु स्याहार केन्द्रको सुरुवात गरेकी थिइन्, जसमा जेलभित्र बाबुआमा भएका बालबालिकालाई राखिएको थियो । यसको दायरा विस्तारै फराकिलो हुँदै गएर आजसम्म उनले सयभन्दा बढि बालबालिकालाई पालनपोषण र शिक्षादिक्षा दिलाइसकेकी छिन् ।

पुष्पा अहिलेसम्म अविवाहित नै छिन् । बालबालिकाका निम्ति आफ्नो जीवन समर्पित गरेकाले नै उनले विवाह गर्ने फुर्सद पाइनन् ।
‘म धेरै बालबालिका जम्मा गर्नेभन्दा पनि भएकालाई राम्रो वातावरणमा हुर्काउन र उज्यालो भविष्य दिन चाहन्छु,’ पुष्पा भन्ने गर्छिन् ।

प्रथम नेपाली टेम्पो चालक

लक्ष्मी शर्मा

महिला र पुरुषबीच समानताको जति नारा फलाके पनि अझै धेरै कामहरु यस्ता छन्, जसमा संलग्न महिलाको संख्या नगन्य छ । त्यस्तै काममध्ये एक हो ड्राइभिङ । सार्वजनिक सवारी साधनको स्टेयरिङ समाउने महिलाहरु अहिले पनि न्यून संख्यामा छन् ।


लक्ष्मी शर्माले ०३८ सालमै टेम्पो चलाउने काम गरेकी थिइन् । त्यसैले त उनी नेपालकै पहिलो महिला टेम्पो चालकका रुपमा चिनिएकी छिन् । तर, उनी टेम्पो चालकमा मात्रै सीमित रहिनन्, एउटी सफल उद्यमीका रुपमा आफूलाई स्थापित गरिन् ।

१३ वर्षको कलिलो उमेरमा वैवाहिक सम्वन्धमा बाँधिएकी शर्मालाई श्रीमानले चरम मानसिक र शारीरिक यातना दिएका थिए । त्यसपछि उनले आफैंले केही गर्नुपर्छ भन्ने भावनाका साथ संघर्ष प्रारम्भ गरेकी थिइन् ।

२०३८ सालमा उनले आफ्नी साइली आमाबाट सापटी पैसा मागेर टेम्पो किनेर जमलदेखि महाराजगञ्जसम्म आफैं हाँक्न थालिन् । सुरुमा उनले टेम्पो चलाएको देख्नेहरु अनौठो मानेर हेर्थे । कतिपय यात्रुहरुले हेप्थे र दुर्वचन पनि बोल्थे । तर, उनी डग्मगाइनन् ।

आफ्नो कडा संघर्ष र लगनले गर्दा उनी अहिले करोडौंको कारोवार गर्ने सफल उद्यमी बनेकी छिन् र सयौंलाई रोजगारी दिएकी छिन् ।

जसले राष्ट्रसंघमा नेपालको शान बढाइन्

जोली अमात्य

संयुक्त राष्ट्रसंघको युथ एसेम्बलीको अध्यक्ष गर्ने पहिलो नेपाली महिला हुन् जोली अमात्य । राष्ट्रसंघ यति उच्च तहमा पुग्ने उनी सबैभन्दा कम उमेरकी नेपाली पनि हुन् । राष्ट्रसंघको सबैभन्दा ठूलो युवा सम्मेलनका रुपमा परिचित युथ एसेम्ब्ली विश्वभरका युवाहरुलाई नेतृत्व गर्ने उच्च तह हो । युथ एसेम्ब्ली राष्ट्रसंघमा सबैभन्दा लामो समय चल्ने सबैभन्दा ठूलोमध्येको एउटा सम्मेलन हो ।


राष्ट्रसंघको युथ एसेम्बलीमा नेपालको युवा प्रतिनिधिका रुपमा अमात्य सन् २०१३ मा प्रवेश गरेकी हुन् । तीन वर्षको छोटो समयमा नै उनी उच्च तहमा पुग्न सफल भइन् ।

सम्मेलनको अध्यक्षताका लागि नियुक्त भएपछि अमात्यले  ९७ देशका १ हजारभन्दा धेरै प्रतिनिधिहरुको नेतृत्व गर्दै राष्ट्रसंघको मुख्यालयमा कार्यक्रम गरेकी थिइन् । उनले खचाखच भरिएको ऐतिहासिक राष्ट्रसंघको महासभाहलमा आयोजित युथ एसेम्ब्लीमा सम्वोधन गरिन् ।

अमात्यले राष्ट्रसंघका विभिन्न अंगहरुसहित विश्व बैंक, हेविट्याट फर ह्युमानिटी, एक्सन एड इन्टरनेसनल लगायत संस्थामा काम गरिसकेकी छिन् । सन् २०१५ मा उनलाई ग्लोबल कनेक्सन फर वुमन फाउन्डेसन न्यूयोर्कले युथ ग्लोबल लिडर अचिभमेन्ट अवार्डबाट सम्मानित गरेको थियो ।

पाटनको सेन्ट मेरिज उच्च माध्यमिक विद्यालयबाट विज्ञान संकायमा प्लस टु सकेर अमेरिका पुगेकी जोली पहिलोपटक सन् २०१३ मा संयुक्त राष्ट्रसंघको युवा सम्मेलनमा सहभागी भएकी थिइन् ।

२०७४ फागुन २४ गते ९:२५ मा प्रकाशित (२०७४ फागुन २५ गते ९:१०मा अद्यावधिक गरिएको)
Grace
Grace

सम्बन्धित शीर्षकहरु

अनलाइनखबर सिधै एपबाट खोल्नुहोस् । एन्ड्रोइडका लागि यहाँ र आइफोनका लागि यहाँ क्लिक गर्नुहोस् । तपाईं हामीसंग फेसबुक, ट्वीटरयुट्युव मार्फत् पनि जोडिन सक्नुहुन्छ ।

मुख्य खबरहरु

१३ प्रतिकृयाहरू प्राप्त
  • इन्दिरा लेख्नुहुन्छ    |   २०७४ फागुन २४ गते ९:१७

    अरुलाई त भन्न मिल्छ तर बिद्या भण्डारी र अनुराधा कोइरालालाई त्यसो भन्न मिल्दैन | एउटालाई ओली दाइने अर्कोलाई शेरे दाइने भएर पाएको पद न हो, योग्यताले वा जनताले चुनेर अथवा ठुलो गाम गरेर होइन त !!! बरु अनुराधालाई समाज सेवा वा महिला उत्तथानमा सफल भनेको भए कुरा मिल्थ्यो |

    43
    5
    Share

  • Rajkumar Gurung लेख्नुहुन्छ    |   २०७४ फागुन २४ गते १०:१२

    प्रथम महिला राष्ट्रपति महामहिम–विद्यादेवि भण्डारी,
    माईति नेपालका अध्यक्ष तथा प्रथम महिला प्रदेश प्रमुख–अनुराधा कोइराला(गुरुङ),
    माओवादी छापामार देखि प्रथम महिला सभामुख–ओनसरी घर्तीमगर,
    नेपालको पहिलो महिला प्रधानन्याधिश– शुशीला कार्की,
    जसले राष्ट्रसंघमा नेपालको सान बढाईन–जोली अमात्य,
    असहायहरुका निम्ती आफ्नो जीवन समर्पण गर्ने समाजसेवी– पुष्पा वस्नेत,
    अयोग्य माओवादी लडाकु योग्य धाविका..अन्तराष्ट्रि म्याराथुनमा च्याम्पीयन–मिरा राई,
    प्रथम नेपाली महिला टेम्पो चालक–लक्ष्मी शर्मा,
    उहाँहरु सवैलाई ऋदय देखिनै सलौट

    31
    7
    Share

  • Khamma Singh Darlami Magar, Bharshe, Gulmi लेख्नुहुन्छ    |   २०७४ फागुन २४ गते १०:३०

    These are the best women leaders in Nepal
    राष्ट्रपतिका लागि प्रथम जनजाती महिला उम्मदेवार नेतृ कुमारी लक्ष्मी राई (Hope of Janajati people)
    माईति नेपालका अध्यक्ष तथा प्रथम महिला प्रदेश प्रमुख–अनुराधा गुरुङ,
    नेपालको पहिलो महिला प्रधानन्याधिश– शुशीला कार्की,
    If TRC allows than अयोग्य माओवादी लडाकु योग्य धाविका..अन्तराष्ट्रि म्याराथुनमा च्याम्पीयन–मिरा राई,
    प्रथम नेपाली महिला टेम्पो चालक–लक्ष्मी शर्मा
    Other women leaders are in ledership positionby their luck, blessing from their Male leaders, and by accident

    5
    11
    Share

  • नबराज घिमिरे लेख्नुहुन्छ    |   २०७४ फागुन २४ गते १०:४७

    निजि क्षेत्रकाे प्रतिनिधिमुलक सस्था नेउबामहासंघका अध्यक्ष भवानि राणा, पहिलाे सगरमाथा अाराेहि पासाङ लामु शेर्पालाई पनि समेटु राम्रो ।

    12
    4
    Share

  • Sigman tamang लेख्नुहुन्छ    |   २०७४ फागुन २४ गते ११:२२

    YI 8 Jana mahilaharulai pragatiko hardhik shubha kamana! Ajako naridibasle ajha agadi badne prena milos !

    1
    0
    Share

  • मनोज कुमार महतो लेख्नुहुन्छ    |   २०७४ फागुन २४ गते ११:२३

    मधेसी महिलाको बारेमा पनि चर्चा गरेको भए अझ सन्तुलित हुने थियो

    5
    8
    Share

  • Sanjeev Karki लेख्नुहुन्छ    |   २०७४ फागुन २४ गते ११:२७

    Pasang Lamhu Sherpa – first female mountaineer of Nepal to scale Mt Everest.

    Thank you.

    2
    1
    Share

  • jor ganesh meche लेख्नुहुन्छ    |   २०७४ फागुन २४ गते ११:३२

    Ani Patrakar mitra Riksha chalak Pool maya Dhimal chai Nepal ko pahilo riksha chalk ko name chai khoi ta name bhulnunu bho ????????

    7
    0
    Share

  • kancha लेख्नुहुन्छ    |   २०७४ फागुन २४ गते २३:५६

    jolly amatya american nagarik ho. kasari nepali lekhyo

    0
    1
    Share

  • DIlly लेख्नुहुन्छ    |   २०७४ फागुन २५ गते ०:३५

    Maoist lease com Pampha Bhusal is not included, why?

    0
    0
    Share

  • Chiranjivi shah लेख्नुहुन्छ    |   २०७४ फागुन २५ गते ३:३१

    Hemananda giri ta hamro najarma pardainan hola

    0
    0
    Share

  • सुवास उपाध्य लेख्नुहुन्छ    |   २०७४ फागुन २६ गते ७:४८

    साहित्य तर्फ झमक कुमारी घिमिरेको समेत नाम उल्लेख हुदा फुलमा सुगन्ध हुन्थयो की।

    0
    0
    Share

  • raju लेख्नुहुन्छ    |   २०७४ फागुन २६ गते ९:१३

    aafnai dam maa ubhiera sansar ma aafno ra desh ko naam chinaune harulai sabaile salam garxan. aruko bharma sansar hakna ta jasle ni janxa ni…..

    0
    0
    Share

यसमा तपाइको मत




फेसबुकबाट तपाईको प्रतिक्रिया

Also you may like this