Comments Add Comment

कभर स्टोरी

List Grid
परीक्षाको ग्रेडः कति जाने, के सिके छोराछोरीले ?

पिता सोध्छन्, ‘खानेकुरा कहाँबाट आउँछ ?’ बच्चा भन्छन्, ‘किचनबाट, फ्रिजबाट ।’ पिता सोध्छन्, ‘पैसा कहाँबाट आउँछ ?’ बच्चा भन्छन्, ‘एटिएमबाट ।’ यो ठट्यौली मात्र होइन, यर्थाथ पनि हो । अहिलेका बालबालिकाहरु व्यवहारिक जीवनबाट कसरी विमुख हुँदै जाँदैछन् भन्ने कुराको दृष्टान्त पनि हो । छोराछोरीलाई सुख दिने वा पढाउने चक्करमा हामीले आफ्नो दुःख लुकायौं । पारिवारिक […]

मनसुनमा छाताः यस्तो छ रोचक इतिहास

जसै मनसुन सुरु हुन्छ, रंगीचंगी छाताको फेसन उत्कर्षमा पुग्छ । उपयोगिताको हिसाबले छातालाई ‘टु इन वान’ भने हुन्छ । किनभने यो दुबै अवस्थामा काम लाग्छ, चर्को घाम छल्न र दर्के झरीमा ओत लाग्न । छाता फेसन मात्र होइन, बहुउपयोगी जिनिस पनि हो । चाहे घाम लाग्दा होस् वा पानी पर्दा, छाता चाहिन्छ । त्यसैले यस […]

हामी बाँचिरहेछौं डरै डरमा

मान्छे कसरी खुसी हुन्छन् ? कसरी सुखी हुन्छन् ? जब मान्छेलाई असुरक्षा, भय हुँदैन तब मान्छे खुसी हुन्छन् । फिनल्यान्डको मान्छे संसारका सबैभन्दा खुसी छन् भनिन्छ । अतः फिनल्यान्डका मान्छेहरु खुसी हुनुको प्रमूख कारण चाहि सुरक्षा रहेछ । उनीहरु सामाजिक रुपले सुरक्षित छन् । आर्थिक रुपले सुरक्षित छन् । खुलमखुला हिँड्दा कसैले हत्या गर्ने, लुटपाट […]

हरेक मान्छेभित्र एउटा ‘सुन्दर मान्छे’

एउटा ढुंगालाई हेर्नुहोस् । तपाईंको आँखाले त्यसलाई फगत ढुंगा देख्छ । तर, एक कालिगढले त्यो ढुंगामा सुन्दर आकृति देख्छ । हुनपनि हरेक ढुंगामा सुन्दर आकृति हुन्छ ।  कालिगढले छिनो र हतौडाले जब उक्त ढुंगाको अनावश्यक भागहरु टुक्र्याउँदै हटाउँछन्, तब सुन्दर आकृति बाँकी रहन्छ । ठिक यसैगरी एउटा खुला क्यानभासमा चित्ताकर्षक चित्र हुन्छ । कुनैपनि चित्रकारले […]

भ्रम र सपनाले कसरी बाँच्न सिकाउँछ ?

कुनै मान्छे सडक किनारमा उभिएर तरकारी बेचिरहेको छ । कुनै मान्छे सानो कतै जानका लागि गाडी पर्खिरहेको छ । कुनै मान्छे जागिर खोज्ने सुरसार गरिरहेको छ । कुनै मान्छे खेतीपाती गरिरहेको छ । यी सबै मान्छे आ-आफ्नै धुनमा छन् । मग्न छन् । उनीहरुको आँखाले त्यहाँको दृश्यलाई उति ख्याल गरेको हुँदैन । उनीहरुले आफ्नो स्थितीलाई […]

शौचालयमा पुस्तकालयः मोवाइल होइन पुस्तक हेर्ने कि ?

सौचालयमा पुस्तकालय भन्नसाथ तपाईंको पारो तात्न सक्छ । किनभने शौचालय, जहाँ शौच गरिन्छ, त्यो फोहोर ठाउँ हो । त्यो घिनलाग्दो ठाउँ हो । हामीलाई लाग्छ त्यस्तो ठाउँमा पुस्तक राख्नु भनेको कृतिमाथिको अपमान हो । हामीलाई के पनि लाग्छ भने पुस्तकलाई सम्मानित ढंगले सजाउनुपर्छ । यसरी सजाएर राख्दा घरको शोभा हुन्छ । बालबच्चा वा घर परिवारका […]

नेपाल पर्वतीय गन्तव्य मात्र होइन

नेपाल किन जाने भन्ने प्रश्नमा धेरैजसोसँग एउटा जवाफ हुन्छ, पर्वतारोहणका लागि । हिमाली मुलुक हुनु, विश्वकै सर्वोच्व शिखर सगरमाथा हुनु जस्ता कुराले नेपाललाई ‘पर्वतीय गन्तव्य’को रुपमा चिनाएको छ । विश्वले के बुझेको छ भने, नेपाल भनेको पर्वतीय गन्तव्य हो । यसर्थ पर्वतारोहण वा साहसिक यात्राका लागि नेपाल पुग्नुपर्छ । तर, नेपालमा हिमाल मात्र छैन । […]

साइकल, शहर र स्वास्थ्यः मेरो कारणले वायु दुषित नहोस्

‘साइकल र्‍याली गर्ने, आफु चाहि कहिल्यै साइकल नचढ्ने ?’ ख्यालठट्टैमा पुष्कर शाहले यसो भनेपछि मेरो मुड र मोड बद्लियो । चिनाइरहनु नपर्ला, पुष्कर शाह विश्व साइकल यात्री हुन् । साइकलको पैडल घुमाएरै उनले विश्वको फन्को लगाएका छन् । त्यसबेला हामी साइकल संस्कारलाई टेवा पुग्नेगरी सानोतिनो अभियानमा जुटेका थियौ । त्यसै अनुरुप ‘राइड टु सिन्धुलीगढी’ शीर्षकमा […]

हामी कतिबेला गलत हुन्छौं ?

अरुले बोल्ने भाषा, अरुले गर्ने व्यवहारले तपाईंलाई कस्तो असर गर्छ ? मानौ कसैको कुरामा तपाईं सहमत हुनुभएन, के गर्नुहुन्छ ? कसैले गरेको व्यवहार तपाईंलाई चित्त बुझेन, के गर्नुहुन्छ ? जवाफ हो, त्यसको विरुद्धमा केही न केही प्रतिक्रिया जनाउनुहुन्छ । यो स्वभाविक कुरा हो । अर्थात मानविय स्वभाव नै हो कि आफुलाई चित्त नबुझेको, आफुलाई ठिक […]

के हामी एक्लै बाँच्न सक्छौं ?

हामीलाई लाग्छ, ‘म अलग्गै अस्तित्व हुँ । मेरो जीवन म एक्लै भोग गर्छु । मेरो निम्ती स्वयम् म र मेरो परिवार -आमाबुवा, श्रीमान्/श्रीमती, छोराछोरी) काफी छ । आफन्त, इष्टमित्र, साथीभाई, समाजसँग पनि मेरो केही सम्बन्ध जरुर छ, तर उनीहरु नभएपनि मेरो जीवन चल्छ ।’ हामी एकलकाँटे सोच राख्छौ । हामीलाई आफुबाहेक अरु कोहीपनि हाम्रा लागि […]

जति धेरै सरल, उत्ति धेरै सहज जीवन

कहिले काहीँ हामीलाई आफ्नै जीवन बोझ लाग्छ । कहिले काहीँ हामी आफ्नो जीवनप्रति बढी नै संवेदनशिल हुन्छौ । कहिले काहीँ हामी जीवनप्रति यसै भयाभित हुन्छौ । बिहान आँखा खुलेदेखि जीवनकै बारेमा सोचमग्न हुन्छौ । जीवन कस्तो बनाउने ? कसरी बनाउने ? यस्तै यस्तै कुरामा घोत्लिरहेका हुन्छौ । जीवन आखिर यसैपनि बित्छ । तर, हामी आयु […]

जीवन जिउने कला बच्चाबाट पनि सिक्ने कि ?

इन्द्रबहादुर राईको एउटा कथा ‘खीर ।’ कथाको पात्र टिस्टा नदीको किनारमा बास बस्छन् । उनी बसेको डाकबंगलाको अर्को कोठामा कुल्ली, बढाई अर्थात भनौ त्यही काम गर्ने श्रमिकहरु खीर पकाउन थाल्छन् । उनीहरुले खीर पकाउन सुरु गरेदेखि नै त्यसबारे चर्चा गर्न थाल्छ । खीर यसरी पकाउनुपर्छ, यस्तो चामल हाल्नुपर्छ, यति दुध मिसाउनुपर्छ, यसरी चलाउनुपर्छ, चिनीको मात्रा […]

कसरी नष्ट हुन्छ मान्छेको दुःख  ?

तपाईं दुःखी हुनुहुन्न ? तपाईंसँग दुःख छैन ? तपाईंको कष्ट छैन ? तपाईं समस्याले घेरिनुभएको छैन ? सांसरिक जीवनमा हामीसँग अथाह दुःख छ । पिर छ । समस्या छ । कष्ट छ । हामी हरक्षण कामना गर्छौ, प्रयास गर्छौ, ‘मेरा दुःख सकियोस् ।’ भगवानसँग पुकारा गर्छौ, ‘मेरो दुःख नष्ट गरिदेउ ।’ आफुले मानेको, बुझेका, हुनेखानेसँग […]

खराब मान्छे सधै खराब हुन्छ ?

कुनै व्यक्तिले चोरी गर्‍यो । ऊ चोर कहलिन्छ । चोर आफैमा तृच्छ र घृणित कृत्य । चोरलाई कसैले सम्मान गर्दैन घृणा नै गर्छ । उनले किन चोर्‍यो ? उनको नियत बिगि्रएर । खराब संगतले उक्साएर । परिस्थिती वा परिबन्ध परेर । आखिर जे होस् चोरी गरेपछि उसले पाउने नाम हो, चोर । कुनै व्यक्तिले हत्या […]

‘सौतेनी आमा’ आमा होइनन् र ?

अब्राहम लिंकन ९ बर्षका थिए । त्यहीबेला विषालु दुध पिएर उनको आमाको मृत्यु भयो । उनका पिताले अर्को विवाह गरे । सानैमा आमा गुमाएका अब्राहमको घरमा सौतेनी आमा भित्रिए । तर, जसै सौतेनी आमा भित्रिइन्, अब्राहमले आफ्नै आमाको अभाव विर्सिए । सौतेनी आमाले उनलाई एकदमै प्रेम र स्नेहले हुर्काए । अब्राहम पढ्न चाहन्थे । सौतेनी […]

बच्चाको शिक्षकः समर्पित कि जागिरे ?

मानौ स्वास्थ्य-उपचारका लागि तपाईं कुनै चिकित्सककहाँ पुग्नुभयो । तपाईं के चाहनुहुन्छ ? ‘मेरो उपचार फलानो चिकित्सकले नै गर्नुपर्छ । मेरो स्वास्थ्य परीक्षण फलानो चिकित्सकले नै गर्नुपर्छ ।’ किनभने जो-कोहीको भर हुँदैन । सबै चिकित्सक दक्ष र अनुभवी हुन्छ भन्ने छैन । त्यही कारण तपाईं अन्धधुन्द जो-कोही चिकित्सकबाट उपचार गराउनुहुन्न । किनभने तपाईंलाई लाग्छ, ज्यानको सवाल […]

के बच्चालाई लाज लाग्दैन ?

एक बच्चाले होमवर्क छुटाउँछ । वा पाठ कण्ठ गर्न सक्दैन । उनलाई शिक्षकले बेञ्चमाथि उभ्याउँछ । एउटा कक्षा अवधीभर उनले त्यसैगरी उभिएर बस्नुपर्ने हुन्छ । हामी के सोच्छौ ? बच्चाले अब गल्ती दोहोर्‍याउने छैनन् । गल्ती गरेमा सजाय भोग्नुपर्छ भन्ने भय पाल्छन् । यही भयले गर्दा उनीहरुले होमवर्क गर्छन्, पाठ पढ्छन् । प्रश्न सोधेको समयमा […]

हाम्रा सबै समस्या किन निमिट्यान्न हुँदैन ?

ठोकुवा गर्न सकिन्छ कि तपाईं पूर्णत समस्याबाट मुक्त हुनुहुन्न । सानो वा ठूलो, सहज वा जटिल कुनै न कुनै किसिमको समस्याले तपाईंलाई घेरा हालेकै छ । र, हर दिन तपाईं त्यो उल्झन, त्यो समस्याबाट बाहिर आउने प्रयास गर्नुहुन्छ । अझ भनौ, तपाईंको जीवनको लडाई नै त्यही समस्याबाट उम्कने हो । तपाईंको दिनचर्या नै त्यही समस्यासँग […]

यसरी पखालौं मनको मैला

बेस्सरी रुँदा-रुँदा थाकेर मस्त सुतेको शिशु जब ब्युँझन्छ, उनको अनुहारमा मोहक आभा छाउँछ । उनी मुस्कुराउँछ । त्यो मुस्कान कति निश्छल हुन्छ । उनी कति उमंगित देखिन्छ । कति फुरुंग देखिन्छ । बिहानको शीतमा फक्रन लागेको गुलाबको थुँगा जस्तै । अघिसम्म उनी खुसी थिएनन् । उनले चाहेको कुरा पुगेको थिएन । भनेको जस्तो भएको थिएन […]

किन मान्छेलाई झोंक चल्छ ?

मान्छेलाई बेलाबखत झोंक चल्छ । झोंक चलेको बेला विवेक नियन्त्रणमा हुन्न । विवेक नियन्त्रणमा नभएको बेला जे पनि हुनसक्छ । त्यसैले हाम्रा पितापूर्खा भन्ने गर्छन्, ‘विवेक गुमाउनु हुन्न ।’ सबैलाई थाहा छ, विवेक गुमाउनुहुन्न । विवेकपूर्वक गरिने हरेक कार्य सार्थक र सही हुन्छ । तर, जब हामीले विवेक गुमाउँछौ, तब नतिजा खराब आउनसक्छ । सबै […]

केही त स्वार्थी हुन पनि जरुरी छ

‘आज मौसमले च्यालेन्ज गर्‍यो, के बस्ने हो ?’ तपाईंका सहकर्मीहरु मुडमा छन् । उनीहरु साँझ रंगिन बनाउने तर्खरमा लाग्छन् । ‘ल, बसौं-बसौं’ सबैजना सहमतिमा पुग्छन् । कुनै रेष्टुरेन्ट वा घरबाहिर बसेर रमझम गर्ने तयारी हुन्छ । यो प्रस्ताव तपाईंसामु पनि आइपुग्छ । तपाईं अब द्विविधामा फस्नुहुनेछ । एक त तपाईंको मासिक बजेटले फजुल खर्च गर्न […]