Comments Add Comment

खाना

List Grid
मेरो अनुभवः जापानीहरु यसरी लामो आयु बाँच्छन्

कसरी जापानीहरु लामो आयु बाँच्छन् ? यसबारे धेरै खोजीनिती हुने गरेको छ । सामान्यत जापानीहरु सय बर्ष बाँच्छन् । बाँच्ने मात्र होइन, तगडा र फुर्तिलो जीवन बाँच्छन् । सक्रिय जीवन बाँच्छन् । ऐयाअत्था गर्दै, थलिएर बाँच्नुको त के अर्थ भो र ? जापानीहरु जति बाँच्छन्, स्वस्थ्य बाँच्छन् । सय बर्ष पार गरेका जापानीहरुको सांगीतिक समूह […]

तपाईंको खानाः तामासिक कि सात्विक ?

तात्तातो, पिरो, अमिलो, भुटेको, तारेको, मसलेदार, चटपटे संभवत यस्तो खान्कीको कुरा गर्दा तपाईंको मुखमा पानी आउँछ । हुनपनि यी खान्कीले जिब्रोलाई लोभी बनाउँछ । चाहे बेस्सरी मसला हालेर बनाइएको खसीको पक्कु होस् वा राम्ररी भुटिएको भुटन । अमिलो-पिरो चाट होस् वा रसिलो गुलाब जामुन । जब-जब यस्ता परिकारको प्रसंग निकाल्छौ, हामी थुक निल्न थाल्छौ । […]

खाना मुखको लागि होइन, शरीरका लागि

हामी किन खान्छौ ? यो प्रश्नको सटिक जवाफ खोज्ने हो भने तपाईंलाई सोधिरहनुपर्दैन कि, हामीले के खानुपर्छ ? खानासँग हाम्रो सम्बन्ध के छ ? खाना किन खाने ? यावत् प्रश्नले हाम्रो जीवनसँग खास अर्थ राख्छ । तर, हामी बाँचुञ्जेल यस्ता प्रश्नमा घोत्लिदैनौ । किनभने खाना खानु भनेको स्वाद मेट्न मात्र होइन, पेट भर्न मात्र होइन […]

‘खानासँग भावना जोड्नु एकदम आवश्यक छ’ सेफ कुनाल कपूर

कुनाल कपूर भारतका सेलिब्रेटी सेफ हुन् । सानै उमेरदेखि उनी पाकवनमा निकै रुची राख्थे । १० बर्षको उमेरमा उनले पहिलो पटक आफ्नै हातले चिया बनाएको स्मरण गरेका छन् । त्यसपछि उनले आफ्नो हातलाई खानपिन बनाउनमा अभ्यस्त बनाए । खाना बनाइरहँदा पनि नयाँ-नयाँ प्रयोग गरिरहे । यही लगाव र निरन्तरताले आज उनी सेलिब्रेटी सेफ बनेका छन् […]

सेवाइः सुपाच्य, स्वादिलो र पोषिलो परिकार

तिहारको सेलरोटी, माघे संक्रान्तीको तरुल, दशैंको मासुभात भनेजस्तै इदको विशेष परिकार हो, सेवाई । यो पर्व खासगरी मुस्लिम समुदायले मनाउने गर्छन् । अतः अहिले इदको रौनक सुरु भइसकेको छ । इदमा दिनभर उपवास बसिन्छ । उपवासपछि भने सेवाईको परिकार बनाएर खाने गरिन्छ । सेवाईलाई बिहानको नास्ता र रातको खानाको रुपमा पनि सेवन गर्ने चलन छ […]

मौसमी सागपातः बेथे, लट्टे र फर्सीको मुन्टा

फर्सीको मुन्टा भन्नसाथ तपाईंको मुखमा पानी आउँछ । धेरैका लागि यो स्वादिलो सब्जी हो । बेथे र लट्टेको स्वाद पनि तिख्खर हुन्छ । अतः यी सबै अहिलेको मौसमी सागपात हुन् । मौसम अनुकुल सागपात किन खाने ? दुई कारण छन् । एक, यसमा असली स्वाद पाउन सकिन्छ । दोस्रो, आवश्यक पौष्टिक तत्व पाइन्छ । हुन […]

स्टिक फुडको कथाः काठमाडौंमा यसरी सुरु गरियो

शहरमा स्वादका पारखी बढ्दैछन् । दाल र भातमा अभ्यस्त नेपाली जिब्रो थरीथरीको खान्कीमा रमाउन थालेको छ । त्यसैले त अहिले विश्वभरका परिकार हाम्रो मेनुमा थपिएको छ । स्टिक फुड, यस्तै आयतित परिकार हो । चीनको सिचुवान प्रान्तमा रहँदा मैले फुटपाथमा आकर्षक परिकारहरु देखेका थिएँ । ति परिकार हेर्दै खाउँ-खाउँ लाग्दो हुन्थ्यो । स-सना सिन्कामा उनिएको […]

मौसमको फल आरुवखडाः रसिलो र गुनिलो

अहिले गाउँघरमा लटरम्म आरुवखडाफलेको देखिन्छ । बजार-बजारमा पनि आरुवखडाबेच्न राखिएका छन् । यो मौसमको फल हो । मौसम अनुकुल फलफूल शरीरको लागि निकै लाभदायक हुन्छ । स्वादिलो त हुने नै भयो । प्रकृतिले हाम्रो शरीरसँग कति तालमेल मिलाइदिएको हुन्छ भने, जुन समयमा शरीरलाई जुन किसिमको पौष्टिक तत्व आवश्यक हुन्छ, ठीक त्यही समयमा फलफूल, अन्न, सागपात […]

बानेश्वरमा कवाव-बिरयानी मेला

१३ जेठ, काठमाडौं । स्वादका पारखीहरूलाई लक्षित गरेर कवाव तथा बिरयानी मेला लाग्ने भएको छ । मध्यवानेश्वरस्थित डाइनिङ पार्क रेष्टुरेण्ट एण्ड लाउन्ज बारमा जेठ १५ गतेदेखि मेला आयोजना गरिएको बारका प्रबन्ध निर्देशक राजन श्रेष्ठले जानकारी दिए । दुई हप्तासम्म चल्ने मेलामा सुपथ मूल्यमा कवाव तथा बिरयानी उपलब्ध गराइने श्रेष्ठ बताउँछन् । पारिवारिक वातावरणमा स्वादिलो परिकार […]

हामी कति निरिह उपभोक्ता

तपाईंको भान्सामा भएका जे-जति खानेकुरा छन्, ती पूर्णत अर्गानिक छन् ? स्वस्थ्यवर्द्धक छन् ? शुद्ध छन् ? तपाईंले निर्धक्कसाथ जवाफ दिन सक्नुहुन्न । किनभने भान्सामा भएका ती सबै खानेकुरा बजारबाट लिइएको हो । बजारमा उपलब्ध खानेकुराको गुणवत्ताप्रति हामी गम्भीर छैनौ । संवेदनशील छैनौ । त्यही कारण हाम्रो घर र भान्सा विषभण्डार बन्दैछ । हामीले साँझ-बिहान […]

निगुरोः कति स्वादिलो, कति पोषिलो ?

वर्षा लागेको छ । यतिबेला बनजंगलमा च्याउ, निगुरो पाइन्छ । कतिपयले जंगलबाट खोजेरै तरकारीको छाक टार्ने गर्छन् । कतिपयले निगुरो, च्याउ बेचेर पैसाको जोहो पनि गर्छन् । निगुरो रोप्न पर्दैन । बनजंगलमा आफै पलाउँछ । यो उन्यु प्रजातिको घाँस हो । पहाड र तराई सबैतिरको जंगलमा निगुरो पाइन्छ । तर, यसको जातमा केही भिन्नता हुन्छ […]

इलामको कोसेलीः चिया, सिलाम, अकबरे र छुर्पी

इलाम जानु अर्थोडक्स चियाको चुस्की नलिनु । इलाम जानु अकबरे खुर्सानी नकिन्नु । इलाम जानु सिलामको अचार नखानु । इलाम जानु बम्बैसनको स्वाद नलिनु । यो त दुरुस्त त्यस्तै हो, बेइजिङ पुगेर बेइजिङ डग नखानु । थाइल्यान्ड पुगेर नाइटलाइफको मज्जा नलिनु । मसाई मारा पुगेर जंगल सफारी नगर्नु । पेरिस पुगेर इफेल टावर नचढ्नु । […]

अकबरे खुर्सानीः पीरो तर गुनिलो

अभिनेत्री नम्रता श्रेष्ठ अकबरे खुर्सानीको सौखिन । उनी भन्ने गर्थिन्, ‘म अकबरे खुर्सानीको कति क्रेजी हुँ भने, साथमा बोकेरै हिँड्थें ।’ गायक उदय सोताङको पनि मुखमा पानी आउँछ, अकबरे खुर्सानीको कुरा गर्दा । अकबरे खुर्सानी छ भने उनको भातको डोज बढ्छ । फुटबलर विमल घर्तीमगरलाई खानाको साथ अकबरे खुर्सानी भए गाँस अरु रुच्छ । रायोको […]

ढिडो र गुन्द्रुकः लेकको खान्की, शहरका ब्रान्ड

तिख्खर स्वादको गुन्द्रुक, नरम ढिडो र टिमुर-गोलभेडाको अचार । अथवा तपाईं यसमा लोकल कुकुराको झोल पनि समावेश गर्न सक्नुहुन्छ । थोरै साग । त्यसमाथि दही भए त गजब Û यो हो रैथाने परिकार, ढिडो र गुन्द्रुक । लेकाली भेगको मुख्य खान्की, शहरका सौखका । कतिपय लेकाली भेगमा अझैपनि ढिडो र गुन्द्रुक खाइन्छ । पिरो, अमिलो […]

झोलामा खाना बोकेर हिँड्ने ‘हनुमानजी’

रविन्द्र सिंह बानियाँ अर्थात ‘हनुमानजी’ । धेरैलाई थाहा छ, उनी कलाकार हुन् । धेरैलाई यो कुरा पनि थाहा छ कि, उनले धेरै फिल्म खेलेकै छैनन् । थोरै फिल्म सही, मगजमा टाँसिइरहने चरित्र निर्वाह गरेका छन् । ‘टलकजंग भर्सेस टुल्के’देखि ‘जात्रा’सम्म उनको यात्रा कस्तो रह्यो ? ती तपसिलका कुरा हुन् । गुदी कुरा त, उनको जीवन […]

राजनराज सिवाकोटीको खान्की : गुन्द्रुकको झोल र तामा-बोडीमा हुरुक्कै

‘कुटुमा कुटु’, ‘पूर्व पश्चिम रेल’, ‘सुर्के थैली खोई’ जस्ता स्वादिलो गीतको थुप्रो लगाएका राजनराज सिवाकोटीको जीवन भने सादा र सरल छ । करियरको उत्कर्षमा पुग्दा समेत उनमा कुनै दम्भ छैन । अहंकार छैन । खासमा राजनराज आध्यात्मिक प्रवृत्तिका छन् । नियमित पूजापाठ गर्ने, मन्त्र जप गर्ने उनी तडकभडक जीवनशैली रुचाउँदैनन् । हिजोको दिनमा जस्ता थिए, […]

भान्साको काम : हामी किन पछि हट्ने ?

अहिले हामी धेरै सुविधाभोगी भयौं । हामी अरुमा आश्रति भयौ । यस्तो लाग्न थाल्यो कि, हाम्रो शरीर चल्न छाड्यो । हाम्रो मस्तिष्कले काम गर्न छाड्यो । नभए किन हामी यति धेरै अरुमा निर्भर हुँदैछौ ? यो प्रसंग म हाम्रो भान्सासँग जोड्न चाहन्छु । भान्साको सोझो सम्बन्ध हाम्रो मुख र पेटसँग छ । जब भान्सामा बनेको […]

जुजु धौः गर्मीको स्वादिलो पेय

हपहपी गर्मी । तिर्खाएको अवस्था । यतिबेला चिसो र स्वादिलो दही पाए कस्तो होला ? पक्कै पनि हामी यस्तो कल्पना गर्छौ । जब-जब तिर्खा लाग्छ, कुनै यस्तो पेयको सम्झना आउँछ, जसले आँत तृप्त हुन्छ । यस्तो पेयमा दही जतिको गुनिलो र स्वादिलो अरु के होला ? अब दहीको प्रसंग कोट्याएपछि, जुजु धौ किन छुटाउने । […]

लाक्पाज चुल्होः शान्त वातावरणमा, स्वादिलो खान्की

तपाईं शहरभित्र यस्ता ठाउँको खोजीमा हुनुहुन्छ, जहाँको वातावरण शान्त होस् । सीतल होस् । सुरम्य होस् । त्यसो हो भने तपाईं पुग्नुपर्छ, झम्सिखेलको लाक्पाज चुल्होमा । लाक्पाज चुल्हो । यो नाम सुन्ने बित्तिकै लाग्न सक्छ यो एउटा तिब्बती खाजा मात्र पाइने ठाउँ हो । तर, यहाँ आएपछि थाहा हुन्छ लाक्पाज चुल्होमा अरू थुप्रै परिकार खान […]

रैथाने स्वादः यसरी बनाउने पाल्पाली चुकाउनी

तपाईं पाल्पा जाँदै हुनुहुन्छ ? कुनै पाल्पाली कहाँ पाहुन लाग्नुभएको छ ? त्यसो भए तपाईंले छुटाउनै नहुने कुरा छ, चुकाउनी । अर्थात पाल्पाली चुकाउनी । शहरका कतिपय भोजनालयमा पनि तपाईंले यो परिकार पाउनुहुनेछ । तर, पाल्पाको रैथाने स्वाद पो नमिल्ने हो कि ? पाल्पालाई चिनाउने दुई कुरा छन्, कपडा र खानेकुरा । पहिलो, पाल्पाली ढाका । […]

मेरो स्वादः सुँगुरको मासु, रायो साग र अकबरे

फुटबलर भएपछि जे पनि पचाउनुपर्छ भन्छन् । मलाई पनि यो खाने, त्यो नखाने भन्ने छैन । जे आउँछ, मज्जाले खाइदिन्छु । दिनहुँ फुटबलको अभ्यास, व्यायाम गर्नुपर्छ । शारीरिक बलको काम बढी हुने भएकाले खानेकुरा भरपेट खानैपर्छ । खानामा म सौखिन त होइन, तर जस्तो खानेकुरा पनि एकपटक चाखौं भन्ने चाहि लाग्छ । फुटपाथको खानेकुरादेखि इन्डियन, […]