सर्वप्रिय समोसा : यो कहिले र कसले बनायो होला ?

अनलाइनखबर २०८३ जेठ १५ गते १२:०४

आज हामीले खाने समोसा वास्तवमा भारतमा जन्मिएको परिकार होइन । यसको इतिहास १०औँ शताब्दीको प्राचीन फारस अर्थात् अहिलेको इरानसम्म पुग्छ । त्यतिबेला ‘सान्बोसाग’ नामको त्रिकोण आकारको पेस्ट्री निकै लोकप्रिय थियो ।

मासु, नट्स र सुक्खा फलफूल भरिएको यो परिकार यात्रु र व्यापारीका लागि सजिलो खाना मानिन्थ्यो । पछि यही परिकार विभिन्न देश हुँदै फैलँदै आधुनिक समोसा बन्यो ।

कसरी भारत र नेपालसम्म आइपुग्यो ?

समोसा सिल्क रोडको व्यापारिक मार्ग हुँदै मध्य एशिया र मध्यपूर्वबाट भारतीय उपमहाद्वीपमा आइपुग्यो । १३औँ–१४औँ शताब्दीमा दिल्ली सल्तनत र मुगलकालमा व्यापारी तथा शेफहरूले यसलाई भारत ल्याएका थिए ।

भारतमा आएपछि स्थानीय मसला र शाकाहारी संस्कृतिले समोसालाई नयाँ स्वाद दियो । आलु, मटर र मसला भरिएको समोसा लोकप्रिय बन्यो । पछि यही स्वाद नेपालसम्म फैलियो ।

किन सबैलाई समोसा मन पर्छ ?

समोसा स्वाद, सुगन्ध र कुरकुरेपनाको अद्भुत मिश्रण हो । बाहिरबाट क्रिस्पी र भित्र मसलेदार भराइ भएकाले यो सबै उमेरका मानिसको प्रिय खाजा बनेको छ । चियासँग यसको जोडी झन् लोकप्रिय मानिन्छ ।

नेपाल, भारत, पाकिस्तानदेखि युरोप र अमेरिकासम्म समोसाले आफ्नो स्वादको पहिचान बनाइसकेको छ । सस्तो, सजिलो र पेटभरि हुने भएकाले यसको लोकप्रियता अझ बढेको हो ।

सांस्कृतिक महत्व

समोसा केवल खाजा मात्र होइन, यो विभिन्न संस्कृतिलाई जोड्ने परिकार पनि हो । मुस्लिम, हिन्दू, शिख लगायत विभिन्न समुदायले यसलाई समान रूपमा मन पराउँछन् । चाडपर्व, सभा, यात्रा वा साथीभाइको भेटघाटमा समोसा विशेष रूपमा खाने गरिन्छ ।

सडक किनारको पसलदेखि पाँचतारे होटलसम्म यसको उपस्थिति देख्न सकिन्छ । यही कारण समोसा दक्षिण एशियाको साझा स्वादको प्रतीक बनेको छ ।

स्वास्थ्यमा कत्तिको राम्रो ?

परम्परागत समोसा धेरै तेलमा तारिने भएकाले यसमा क्यालोरी र बोसो बढी हुन्छ । त्यसैले अत्यधिक खानु स्वास्थ्यका लागि राम्रो मानिँदैन । तर कहिलेकाहीँ स्वादका लागि खाँदा यसले आनन्द दिन्छ ।

अहिले बेक गरिएको वा कम तेल प्रयोग गरिएको समोसा पनि लोकप्रिय बन्दै गएको छ । स्वाद र स्वास्थ्यबीच सन्तुलन मिलाएर खाए समोसाको मजा अझ राम्रोसँग लिन सकिन्छ । पूरा लेख पढ्न दिइएको लिंकमा क्लिक गर्नुहोस् । http://www.onlinekhabar.com/2026/05/1940744