बच्चाले अभिभावकको व्यवहारबाट धेरै कुरा सिक्छन् । तर अभिभावक सधैँ मोबाइलमा व्यस्त हुँदा बच्चाले आवश्यक ध्यान र भावनात्मक साथ पाउन सक्दैनन् । यसले उनीहरूमा एक्लोपन, असुरक्षा र बेवास्ता गरिएको अनुभूति विकास गर्न सक्छ ।
बच्चाको विकासका लागि महँगा खेलौना वा सुविधा मात्र होइन, अभिभावकको समय, माया र प्रत्यक्ष संवाद सबैभन्दा महत्त्वपूर्ण हुन्छ ।
बढ्न सक्छ जिद्दी र चिडचिडापन
बच्चाले ध्यान खोज्छन् । जब उनीहरूले अभिभावकबाट पर्याप्त प्रतिक्रिया पाउँदैनन्, तब कराउने, जिद्दी गर्ने, सामान फाल्ने वा नकारात्मक व्यवहार देखाउने सम्भावना बढ्न सक्छ ।
धेरै अभिभावकले यसलाई बच्चाको खराब बानी ठान्छन् । तर कहिलेकाहीँ यस्तो व्यवहारको पछाडि उनीहरूले खोजिरहेको माया, समय र अभिभावकको ध्यान लुकेको हुन सक्छ ।
भाषिक र सामाजिक विकासमा असर
बच्चाले बोल्न, संवाद गर्न र सामाजिक व्यवहार सिक्ने पहिलो ठाउँ घर हो । अभिभावकको ध्यान सधैँ मोबाइलमा केन्द्रित हुँदा बच्चासँग हुने कुराकानी र अन्तरक्रिया घट्न सक्छ ।
यसले भाषा विकास, आत्मविश्वास र सम्बन्ध निर्माण गर्ने क्षमतामा असर पार्न सक्छ । बच्चासँग नियमित कुरा गर्ने, उनीहरूको कुरा सुन्ने र प्रतिक्रिया दिने बानी अत्यन्त आवश्यक हुन्छ ।
बच्चाले सुनेभन्दा बढी देखेर सिक्छन्
बालबालिकाले अभिभावकको व्यवहारलाई नै आफ्नो नमुना बनाउँछन् । घरका सदस्य फुर्सद हुनेबित्तिकै मोबाइलमा व्यस्त देखिए भने बच्चाका लागि पनि मोबाइल नै मनोरञ्जन र समय बिताउने मुख्य माध्यम बन्न सक्छ ।
. घरमा बनाउनुहोस् ‘नो–फोन जोन’
खाना खाने टेबल, परिवारसँग बस्ने ठाउँ वा सुत्ने कोठालाई सम्भव भएसम्म मोबाइलरहित क्षेत्र बनाउन सकिन्छ । खाना खाने समयमा सबै सदस्यले मोबाइल टाढा राख्ने बानी बसाल्दा परिवारबीचको संवाद बढ्छ ।
बच्चासँग हुँदा मोबाइललाई प्राथमिकता नदिनुहोस्
बच्चासँग खेल्दा, उनीहरूको कुरा सुन्दा वा पढाइमा सहयोग गर्दा मोबाइललाई केही समयका लागि टाढा राख्नुहोस् । अभिभावकको आँखामा आँखा मिलाएर गरिएको संवादले बच्चालाई आफू महत्त्वपूर्ण भएको अनुभूति गराउँछ ।
