साउनमा सात्त्विक भोजन : के छ महत्व ?

अनलाइनखबर २०८३ साउन २२ गते १४:०७

साउन महिना हिन्दु परम्परामा भगवान् शिवको आराधनाको विशेष समय मानिन्छ । धार्मिक मान्यताअनुसार यस समयमा सात्त्विक जीवनशैली अपनाउने, मन र शरीरलाई शुद्ध राख्ने उद्देश्यले लसुन, प्याज, माछा–मासुजस्ता तामसिक भोजन त्याग्ने चलन छ ।

तर यो परम्परा धार्मिक आस्थामा मात्र सीमित छैन, स्वास्थ्यसँग पनि यसको सम्बन्ध जोडिएको छ । आयुर्वेदले पनि वर्षायाममा पाचन शक्ति कमजोर हुने भएकाले हल्का, सात्त्विक र सजिलै पच्ने भोजन गर्न सुझाव दिन्छ ।

वर्षायाममा किन कमजोर हुन्छ पाचन शक्ति ?

आयुर्वेदका अनुसार शरीरको स्वास्थ्य 'जठराग्नि' अर्थात् पाचन शक्तिमा निर्भर हुन्छ । वर्षायाममा शरीरको तापक्रममा परिवर्तन, चिस्यान र जीवनशैलीमा आउने बदलावका कारण पाचन अग्नि कमजोर हुनसक्छ ।

यसले खाना राम्रोसँग नपच्ने, पेट भारी हुने, ग्यास, अपच र अम्लपित्तजस्ता समस्या निम्त्याउन सक्छ ।

साउनमा हल्का खाना किन आवश्यक ?

पाचन शक्ति कमजोर भएको समयमा धेरै चिल्लो, मसलेदार र तारेका खानेकुरा पचाउन शरीरलाई कठिन हुन्छ । यस्ता खानाले पेट फुल्ने, कब्जियत, वाकवाकी र सुस्ती बढाउन सक्छ ।

कस्तो खाना खानु उपयुक्त ?

साउनमा दाल, भात, रोटी, हरियो सागसब्जी, लौका, फर्सी, घिरौंला, परवल, खिचडी, तातो सुप र मौसमी फलफूल खान सकिन्छ । यस्ता खानेकुरा सजिलै पच्छन् र शरीरलाई आवश्यक पोषण पनि दिन्छन् । पर्याप्त उमालेको वा सुरक्षित पानी पिउनु पनि उत्तिकै आवश्यक हुन्छ ।