विगतमा चंगाले नै दसैं आएको संकेत दिन्थ्यो । चंगा उड्न थालेपछि दसैंको रौनक सुरु हुन्थ्यो । चंगा र दसैंबीचको सम्बन्ध यति गहिरो छ कि यी दुवै एकअर्काका पर्यायजस्तै लाग्छन् ।
दशैंमा किन उडाइन्छ चंगा ?
चंगा उडाउनु दसैंसँग जोडिएको परम्परा पनि हो । शरद ऋतुमा आकाश खुला हुन्छ र मन्द हावा चल्छ, जुन चंगा उडाउन अनुकूल हुन्छ । दसैंको फुर्सदिलो समयले पनि यसलाई रमाइलो खेल बनाउँछ । चंगा उडाउनुलाई वर्षा रोकिएर मौसम सफा भएको संकेतका रूपमा समेत लिने गरिन्छ ।
चंगा उडाउनु, जीवन बुझ्नु !
आकाशमा उडिरहेको चंगाले उमंग, स्वतन्त्रता र उचाइको चाहना झल्काउने मानिन्छ । चंगा उडाउँदा मानिस केही समय दैनिक चिन्ता र तनावबाट टाढा हुन्छ । धागो समातेर चंगालाई उचाइमा पुर्याउने खेलले जीवनमा सन्तुलन, धैर्य र लक्ष्यको महत्त्वसमेत सम्झाउँछ ।
चंगाको इतिहास कति पुरानो ?
चंगाको इतिहास करिब २३ सय वर्ष पुरानो मानिन्छ । यसको सुरुवात प्राचीन चीनमा भएको विश्वास छ । समयसँगै चंगा विभिन्न देशमा फैलियो र मनोरञ्जनदेखि सैन्य प्रयोजनसम्म प्रयोग हुन थाल्यो । नेपालमा पनि चंगा उडाउनुलाई दशैंको विशेष रौनकसँग जोडेर हेरिन्छ ।
इन्द्रलाई सन्देश पुर्याउने विश्वास
नेपालमा प्रचलित धार्मिक मान्यताअनुसार चंगा उडाउनुको सम्बन्ध वर्षा र सहकालका देवता इन्द्रसँग जोडिन्छ । खेतीपातीका लागि पर्याप्त पानी परिसकेको सन्देश इन्द्रसमक्ष पुर्याउन चंगा उडाउने परम्परा सुरु भएको भन्ने कथन छ । यो ऐतिहासिक रूपमा प्रमाणित तथ्यभन्दा पनि चंगा र दशैंबीचको सम्बन्ध बुझाउने सांस्कृतिक विश्वास हो ।
