सबैभन्दा पहिले चट्याङ लागेका बिरामीलाई सुरक्षित ठाउँमा सारेर नजिकको अस्पताल लैजान तुरुन्त एम्बुलेन्स बोलाउनुपर्छ । बिरामीलाई भीडभाड वा जोखिमयुक्त स्थानबाट टाढा राख्नुपर्छ ।
एम्बुलेन्स आउँदासम्म बिरामीको घाउ, चोट वा जलेको भाग राम्रोसँग जाँच गर्नुपर्छ । अवस्था अनुसार सामान्य प्राथमिक उपचार सुरु गर्नुपर्छ ।
बिरामी बेहोस भएको छ भने सास चलिरहेको छ कि छैन ध्यानपूर्वक जाँच गर्नुपर्छ । शरीरले कुनै प्रतिक्रिया दिइरहेको छ कि छैन हेर्नुपर्छ ।
बिरामीको नाक वा मुख नजिक आफ्नो कान, गाला वा दुई औँला राखेर सास आएको–नआएको महसुस गर्नुपर्छ । सासको हलचल भइरहेको छ कि छैन ध्यान दिएर हेर्नुपर्छ ।
बिरामीको मुटुको धड्कन र नाडी पनि छामेर जाँच गर्नुपर्छ । शरीरमा जीवनको संकेत छ कि छैन निश्चित गर्नुपर्छ । नाडी जाँच गर्दा गर्दनको छेउमा दुई औँला हल्का थिचेर धड्कन महसुस गर्नुपर्छ ।
बिरामीले सास फेरेको जस्तो नलागेमा करिब १० सेकेण्डसम्म नाडी जाँच गर्नुपर्छ । हतार नगरी शान्त भएर परीक्षण गर्नुपर्छ । नाडी वा सास दुवै नदेखिए तुरुन्त सीपीआर सुरु गर्नुपर्छ । समय खेर नफाली छाती थिच्ने प्रक्रिया सुरु गर्नुपर्छ ।
नाडी वा सास दुवै नदेखिए तुरुन्त सीपीआर सुरु गर्नुपर्छ । समय खेर नफाली छाती थिच्ने प्रक्रिया सुरु गर्नुपर्छ ।
सीपीआर गर्दा बिरामीलाई सिधा सुताएर छातीको बीच भागमा दुवै हात राख्नुपर्छ । हात सीधा राखेर बलियो रूपमा थिच्नुपर्छ ।
