निर्वाचन गौरव २०८२

निर्वाचन गौरव २०८२

१६५ निर्वाचन क्षेत्र, ६८ दल र ३४०६ उम्मेदवार

सापेक्ष
सापेक्ष

जेनजी आन्दोलन पृष्ठभूमि रहेको यो निर्वाचन सुरक्षा र नतिजा दुवै दृष्टिकोणबाट विशेष रहन गयो। कतै बुथ कब्जा भएन। कतै रक्तपात भएन। देशभर एकै चरणमा शान्तिपूर्ण तरिकाले निर्वाचन सम्पन्न भयो।

मतदाताहरूले यो निर्वाचनमा आफ्नो मत बदलेर विद्यमान शासकीय स्वरूपभित्रै एउटै पार्टीलाई दुई तिहाइ बहुमतको आश्चर्यजनक नतिजा दिएका छन् । पछिल्ला निर्वाचनहरूको तुलनामा दल र उमेरमा यो निर्वाचनको नतिजा बिल्कुलै भिन्न देखिन्छ। यससँगै यो निर्वाचनले अबको संसदीय राजनीतिमा समेत नयाँ समीकरण दिएको छ। भलै लैङ्गिक र समावेशिताको हकमा नतिजा करिब पछिल्ला निर्वाचनहरूसँग समान रहे।

केही वर्षअघि मात्र गठन भएको राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी (रास्वपा) र हालै खोलिएको श्रम संस्कृति पार्टी (श्रसपा) ले यो निर्वाचनमा निकै राम्रो गरे। अर्कोतिर पुराना दलहरू नेपाली कांग्रेस, एमाले, नेकपाजस्ता कम्युनिस्ट पार्टीहरू खुम्चिए। राजतन्त्रको वकालत गर्ने राष्ट्रिय प्रजातन्त्र पार्टी (राप्रपा) लाई जनताले पत्याएनन्। तराईवादी दलहरूको त ढोका नै बन्द भयो।

निर्वाचन क्विक फ्याक्ट:

निर्वाचित महिला-पुरुष

सदाका वर्षहरूमा जस्तै यसपटक पनि निर्वाचित हुने उम्मेदवारहरूमा लैङ्गिक अन्तर धेरै नै देखिएको छ। जम्मा १४ महिला उम्मेदवार संसद्‌मा प्रवेश गरिरहँदा पुरुषको सङ्ख्या भने १५१ छ। भलै यो पछिल्ला तीन निर्वाचनको तुलनामा पक्कै बढी हो। दलगत कुरा गर्दा रास्वपा र कांग्रेसबाट मात्र महिला उम्मेदवार संसद् प्रवेश गर्दैछन्। उनीहरूबाट क्रमशः १३ र १ महिला संसद् छिर्दैछन्।

यो निर्वाचनको एउटा महत्त्वपूर्ण विशेषता उमेर समूह रहन गयो। किनकि पछिल्ला निर्वाचनहरूको तुलनामा यसपटक धेरै युवा उम्मेदवार निर्वाचित भए। ४० वर्षमुनिका मात्रै ५५ जना निर्वाचित भएका छन्। जबकि २०७९ को निर्वाचनमा यो सङ्ख्या मात्रै ८ थियो। त्यस्तै यस निर्वाचनमा ६० वर्षमाथिका १३ जना मात्रै निर्वाचित भए। जब कि २०७९ मा यो सङ्ख्या ६३ थियो। तल तपाईंले बढ्दो उमेर क्रममा निर्वाचित उम्मेदवारहरूको फोटो हेर्न सक्नुहुनेछ।

समानुपातिकतर्फ नतिजा

समानुपातिक मतगणना सम्पन्न भएसँगै प्राप्त नतिजा अनुसार, यसपटक छ दल - रास्वपा, कांग्रेस, एमाले, नेकपा, श्रसपा र राप्रपा मात्र राष्ट्रिय दल बने। नियमानुसार कुल समानुपातिक मतमा ३ प्रतिशत थ्रेसहोल्ड कटाउनुपर्ने हुन्छ।अन्य दलहरूले समानुपातिक मत प्राप्त गरेता पनि थ्रेसहोल्ड कटाउन सकेनन् । यसकारण ती कुनै पनि दलहरूले सिट पाएनन् । तपाईं तल दलगत रूपमा समानुपातिकतर्फ निर्वाचित सांसदहरूको फोटो हेर्न सक्नुहुनेछ।

राप्रपा

समानुपातिकमा यो पार्टीले ३.०५ प्रतिशत अर्थात् ३, ३०, ३०६ मत ल्याउँदै यो पार्टीले ४ सिट पायो ।

श्रसपा

समानुतातिकमा यो पार्टीले ३.५७ प्रतिशत अर्थात् ३, ८५, ७९२ मत ल्याउँदै ४ सिट पायो ।

नेकपा

समानुपातिकमा यो पार्टीले ७.४९ प्रतिशत अर्थात् ८, ०९, ९६४ मत ल्याउँदै ९ सिट पायो ।

एमाले

समानुपातिकमा यो पार्टीले १३.४३ प्रतिशत अर्थात् १४, ५३, १४० मत ल्याउँदै १६ सिट पायो ।

कांग्रेस

समानुपातिकमा यो पार्टीले १६.२३ प्रतिशत अर्थात् १७, ५६, ४७४ मत ल्याउँदै २० सिट पायो ।

रास्वपा

समानुपातिकमा यो पार्टीले ४७.९१ प्रतिशत अर्थात् ५१, ८३, ४९३ मत ल्याउँदै ५७ सिट पायो ।

सदनमा नयाँ समीकरण

बारम्बार देखिरहने अधिकांश अनुहारहरूलाई यो निर्वाचनले विश्राम दिएसँगै अब सदनमा नयाँ समीकरण हुने छ । दोस्रो पटक सदन छिरिरहेको रास्वपा सरकार बनाउने गरी जाँदै छ । समानुपातिक मत परिणामपछि दुई तिहाइबाट रास्वपा दुई सिटले मात्र टाढा हुन गयो । त्यस्तै ०७९ को निर्वाचनमा पहिलो भएको कांग्रेस यस पटक खुम्चिएर दोस्रो भयो । निवर्तमान सरकार रहेको नेकपा एमाले तेस्रो हुन पुग्यो । बरु निर्वाचनको केहीअघि मात्र गठन भएको श्रसपा सदन छिर्यो । अब तपाईंले तल प्रत्यक्ष, समानुपातिक र कुल गरेर अबको संसदीय शक्तिको दृश्य देख्नु हुनेछ।

प्रत्यक्ष

जम्मा

यस सामग्रीलाई सहयोग पुग्ने 'तथ्यमा पछिल्ला तीन निर्वाचन' पढ्न यहाँ क्लिक गर्नुहोस् ।