Comments Add Comment

फिटनेस

List Grid
कार्यात्मक व्यायाम : सम्पूर्ण शारीरिक अभ्यासको लागि उपयुक्त

कार्यात्मक प्रशिक्षण एउटा निश्चित उद्देश्यमा केन्द्रीत रहेर गरिने शारीरिक अभ्यास हो । हामीले दैनिक रूपमा गरिने सामान्य अभ्यासहरू पनि यसमा समावेश हुन्छ । तर यसको उपयोगिताको लागि भने नजिकैको फिटनेस सेन्टर वा फिटनेस शिक्षकसँग पनि सल्लाह लिन सकिन्छ । पछिल्लो समय बढी प्रचलनमा रहेको कार्यात्मक प्रशिक्षणलाई पश्चिमा मुलुकतिर परम्परागत अभ्यास शैलीभन्दा फरक हिसाबले चिनाउने गरिन्छ […]

‘शारीरिक अभ्यास मोटोपन घटाउन मात्रै होइन’

शारीरिक गतिविधिले व्यक्तिहरूको कुल ऊर्जा खर्च बढाउँछ, जसले अभ्यासरत व्यक्तिको शरीरमा ऊर्जा सन्तुलित हुन्छ । जसले शरीरको वजन पनि कम हुन जान्छ । जबसम्म उनीहरूले शरीरमा अतिरिक्त क्यालोरीहरूको क्षतिपूर्ति हुनेगरी अधिक खाना खाँदैनन्, शारीरिक गतिविधिले कम्मर र शरीरको वरिपरि रहेको बोसो घटाउने गर्छ, जसले हाम्रो शरीरलाई मोटोपनाबाट कम गराउने गर्छ । तर के शारीरिक अभ्यास […]

‘पैदल हिँड्नु नै गर्भावस्थाको सर्वाेत्तम व्यायाम’

आमा र बच्चाको लागि गर्भावस्था अत्यन्त संवेदनशील अवस्था हो । एकातिर गर्भावस्थामा आमा र बच्चाको स्वास्थ्यका लागि शारीरिक अभ्यास आवश्यक हुन्छ भने अर्काेतिर गलत अभ्यासले पेटभित्र रहेको बच्चालाई जोखिम पनि उत्तिकै हुन्छ । यस्तो अवस्थामा गर्भावस्थामा कस्तो व्यायाम शैलीलाई अपनाउन सकिन्छ ? न्युरोड र थापाथलीमा फिटनेस ग्यारेज सञ्चालन गर्दै आएका सुरेश सुवेदी गर्भवतीहरुले गर्ने फिटनेस […]

भक्तपुरको फिटनेस शैली : हरेक वडामा व्यायामशाला, श्वासप्रश्वासको समस्या हटाउन ‘छिकोन’

भक्तपुर नगरपालिकाको १० वटा वडा र ३ वटा क्याम्पस हातामा गरेर २३ ठाउँमा निःशुल्क व्यायामशाला रहेको छ । डेढ वर्ष पहिले भक्तपुर नगरपालिकाले नगरवासीको स्वास्थ्यलाई ध्यान दिँदै हरेक वडामा जिमखाना खोल्ने अवधारणा ल्याएको थियो । नियमित शारीरिक अभ्यासको लागि पैसा तिर्नुपर्ने अवस्था नहोस् भनेर दुई लाखदेखि पाँच लाख रुपैयाँसम्मका उपकरण खरिद गरेर ठाउँठाउँमा राखेपछि अहिलेसम्म […]

प्राणायामको नियम र फाइदाहरू

तपाईंले खाना खान छोड़नु भयो, पानी पिउन छोड़नु भयो भने कति दिन बाँच्न सक्छु जस्तो लाग्छ ? त्यस्तै यदि तपाईंले श्वास लिन छाड़नु भयो भने कति समय बाँच्न सक्छु जस्तो लाग्छ ? खाना र पानी छाडेर तपाईं ३ देखि ५ दिन बाँच्न सक्नुहोला तर श्वास लिन छाड़नु भयो भने दिनको कुरा छोड़नुस कति मिनेट भन्नुपर्ने […]

नग्न योग किन गरिन्छ ?

युगल योग, हट योग पछि, न्युड योग वा नग्न योग लोकप्रिय भइरहेको छ। यसको लोकप्रियता बढ्दै गइरहेको छ। नग्न योग एक अवस्था हो जहाँ एक व्यक्तिले आफ्नो कपडा निकालेर योग गर्ने गर्छन् । यो योग अमेरिका, क्यानडा, फ्रान्स, स्पेन, अष्ट्रेलिया, आदि जस्ता देशहरूमा यो योग झनै बढी प्रचलनमा छ । फिटनेसको हिसाबले यसका धेरै फाइदाहरू […]

स्वस्थ र मनोरञ्जक एरोबिक अभ्यास, यी हुन् यसका फाइदा

फिनल्याण्डको जिभस्किली विश्वविद्यालयले गरेको एक अध्ययनले व्यक्तिको शारीरिक गतिविधिले जीवनको हरेक आयाममा असर गर्ने तथ्यलाई पुष्टि गर्दै जीवनशैलीको परिवर्तनलाई जोड दिएको छ । बच्चाहरूको जन्म र निवास परिवर्तन, वैवाहिक स्थिति र काम गर्ने ठाउँ र त्यसको तरिका आदिले पुरुष र महिलाहरूको शारीरिक विकासलाई असर गर्ने गर्छ। महिलाका लागि घरायसी काम, बजार जाने वा अन्य सामान्य […]

प्रकृतिसँग जीवनको लय मिलाउनुहोस्

बिहान सूर्य उदाउँछ । साँझ अस्ताउँछ । रात हुन्छ, फेरी दिन । महिना बद्लिन्छ । ऋतु फेरिन्छ । समयको एउटा चक्र पुरा हुन्छ । यही चक्रसँगै अन्न अंकुराउँछ, पालुवा पलाउँछ, फूल फुल्छ, फल लाग्छ, पाक्छ । कहिले जाडो याम सुरु हुन्छ, कहिले वर्षा । माटो, हावापानी अनुसार बोट–बिरुवा उम्रन्छ । फैलिन्छ । अन्नबाली, फलहरु फल्छन् […]

सूक्ष्म व्यायाम : जहाँ पनि, जहिले पनि

‘दिनमा दश खिल्ली चुरोट पिउनुभन्दा घातक छ निस्क्रिया बस्नु ।’ अहिले हामीलाई सुविधा चाहिएको छ । ऐश–आरम चाहिएको छ । सुख–चैन चाहिएको छ । हामी चाहन्छौं, सुती सुती खान पुगोस् । मुलायम विच्छ्यौनामा खुट्टा तन्काएर, मोवाइल चलाउँदै, मीठो–मसिनो खाँदै बस्न पाइयोस् । तर, शरीरको रचना यसरी भएको छैन । यो शरीर त समूचित श्रमका लागि […]

फिटनेसको अनेक काइदा : कुन देशमा कस्तो अभ्यास विधि अपनाउँछन् ?

दुनियाँभरका मान्छे शारीरिक अभ्यासका लागि अलग अलग विधिहरू अपनाउने गर्छन् । कसैले नियमित साइक्लिङलाई नै आफ्नो शारीरिक अभ्यासको साधन बनाउने गर्छन् भने कसैले नियमित दौडिएर अभ्यास गर्ने गर्छन् । मान्छेहरू व्यायाम पनि घरभित्र गर्ने कि बाहिर भन्नेमा मुलुक र भूगोलको आधारमा रोजाइ फरक फरक हुने गर्छ । शारीरिक व्यायाम सबैतिरका मान्छेले गर्छन् । तर ठाउँ […]

के हामी बेहोसीमा बाँचिरहेका छौं ?

त्यो बेला म भर्खर योग सिक्न थालेकी थिएँ । बनेपाको एक आश्रममा योग सिकाउने काश्मिरी गुरु हुनुहुन्थ्यो । उहाँले आसन, प्राणायाम सिकाउनुहुन्छ भन्ने लागेको थियो । तर जब गुरुको सम्मुखमा पुगें, उहाँले भन्नुभयो, ‘बाहिर ठूलो रुख छ, त्यस रुखलाई पन्ध्र मिनेट जति हेरेर आउँ । रुखले केही बोलिरहेको छ ।’ म आज्ञाकारी बालक झै नजिकै […]

भद्रासन योग : योगासनको क्रममा ध्यान दिनुपर्ने कुरा

अष्टाङ्ग योगमा वर्णित “भद्रासन” सौम्य एवं आध्यात्मिक आसनहरूको रूपमा चिन्ने गरिन्छ । संस्कृत शब्द “भद्रासन” को अर्थ : भद्र अर्थात् विनम्र या शीलवान र आसनको अर्थ मुद्रा हु्न्छ । यसको अभ्यासले व्यक्तिलाई परम शान्तिको अनुभव गराउने गर्छ । यस आसनलाई बिराम आसन यानी लामो समयसम्म बसिरहने मुद्राको नाममा समेत जान्ने गरिन्छ । ध्यान साधनाको लागि […]

दीर्घायुको लागि सहयोगी हुन सक्छ केही मिनेटको कडा व्यायाम : अध्ययन

चार मिनेटको कडा व्यायाम जीवनकाल बढाउनको लागि सहयोगी बन्न सक्छ । यो सुन्दै अचम्म लाग्न सक्छ । तर यो कुनै अनुमान नभएर एक वैज्ञानिक अध्ययनबाट पत्ता लागेको विषय हो । यदि हाम्रो हृदयको गतिलाई नियमित अभ्यासको माध्यमबाट बढाउन सकियो भने हाम्रो दीर्घायुको लागि यो सहयोगी बन्न सक्छ भन्ने कुरा नयाँ अध्ययनले देखाएको हो । यसको […]

डाइटिङको साइड इफेक्ट, शरीरले दिन्छ यस्तो संकेत

शरीरले यस्तो संकेत दिन्छ, जब अहिले धेरैलाई मोटोपनको समस्या छ । मोटोपन कसरी नियन्त्रण गर्ने ? यसमा धेरैले अपनाउने विकल्प हो, डाइटिङ । अर्थात उपवास । मोटोपन बढ्नुमा खाना नै जिम्मेवार छ र खानामा कटौती गरेपछि मोटोपन नियन्त्रण हुन्छ भन्ने आम बुझाई छ । भलै कतिपय चिकित्सकले यसलाई सही मानिरहेका छैनन् । यद्यपि खानामा कटौती […]

मालिसका अनेक लाभ

शिशुलाई तेलले मालिस गरिदिने हाम्रो परम्परा नै हो । खासगरी तोरीको तेलमा लसुन र मेथी फुराएर राम्ररी मालिस गरेपछि शिशुको शारीर बलियो र तन्दुरुस्त हुन्छ । यसले रक्तसंचार राम्ररी गराउँछ, जोर्नीहरुलाई लचिलो र मांसपेशीलाई बलियो बनाउँछ । त्यसैगरी सुत्केरी वा बुढाबुढीलाई पनि मालिस गरिन्छ । यद्यपि जुनसुकै उमेरका वा जस्तोसुकै अवस्थाका व्यक्तिलाई पनि मालिसले लाभ […]

सात किसिमको मोटोपन : कुन बढी खतरनाक ?

जसरी हरेक व्यक्तिको शारीरिक बनौट फरक हुन्छ, उसैगरी मोटोपन पनि एकनास हुँदैन । जुनसुकै कारण होस्, मोटोपनलाई त्यती राम्रो मानिदैन । यसले शरीर भद्दा देखाउने मात्र नभई अनेक रोगको जोखिम पनि बढाइदिन्छ । यद्यपि मोटोपन के कारण बढेको हो ? वा कस्तो किसिमको मोटोपन हो ? त्यसबारे पनि जान्न जरुरी छ । खराब बोसो बोसो […]

व्यायाममा बाहना किन ?

व्यायाम गर्नु शारीरिक र मानसिक स्वास्थ्यको लागि सर्वोत्तम विकल्प हो भन्ने सामान्य ज्ञान सबैलाई छ । व्यायामले शरीर फुर्तिलो, चुस्त, छरितो र स्वस्थ हुन्छ भन्ने कुरा पनि अब दोहो¥याउनु पर्ने विषय भएन । तर, यति हुँदाहुँदै पनि धेरैजसोले व्यायाम गर्दैनन् । व्यायाम गर्न धेरैलाई जाँगर नै चल्दैन । त्यसैले ‘भोलिदेखि गर्छु’ भन्दै उनीहरु टार्ने गर्छन् […]

नियमित व्यायाम सर्वोत्तम जीवन

‘दैनिक एकबट्टा चुरोट खानेलाई क्यान्सर लाग्ने जति धेरै खतरा छ, त्यो भन्दा धेरै खतरा श्रम, व्यायाम र मेहनतबाट पन्छिएर निष्क्रिय जीवन जिउनेहरूलाई  छ ।’ वास्तवमा निष्क्रिय जीवन जिउनेहरूलाई क्यान्सर मात्र हैन, अन्य रोगहरू पनि लाग्ने प्रबल सम्भावना रहन्छ । तीमध्ये, मुटु तथा रक्तनलीका रोग, उच्च रक्तचाप, मधुमेह, उच्च रक्त कोलेस्टेरोल, मोटोपन, अस्टियोपोरोसिस, अस्टियोपिनिया, मृगौलाको पत्थरी, […]

मसाजको अनौठो तरिका

चक्कुको प्रयोग सामान्यतया मासु, फलफूल, तरकारी आदि काट्नका लागि गरिन्छ । तर, ताइवानमा भने चक्कु फरक प्रयोजनको लागि प्रयोग हुँदै आएको छ । ताइवानको मसाज पार्लरमा चक्कुले मानिसहरुको मसाज गराइँदै आएको छ । यसरी चक्कुबाट मसाज गर्ने विधिलाई ‘डाउलियाओ’ भनिन्छ । यसको अर्थ ‘चक्कुबाट मसाज’ अर्थात् ‘नाइफ थेरापी’ भन्ने हुन्छ । यो चिनियाँ औषधि विज्ञानमा […]

दिनमा १० हजार पाइला हिँड्न संभव छ ?

शारीरिक स्वास्थ्यका लागि मात्र होइन, मानसिक स्वास्थ्यका लागि पनि जरुरी छ, पैदल हिँड्नु । विशेषज्ञका अनुसार एक दिनमा पाँच सय क्यालोरी बर्न गर्नका लागि हरेक व्यक्तिले दश हजार पाइला हिँड्नुपर्छ । यद्यपि कतिपय काम–व्यवहार वा बाध्यताले गर्दा यसरी पैदल हिँड्न संभव नहुन पनि सक्छ । यसको अर्थ यो होइन कि, दैनिक १० हजार पाइला हिँड्न […]

बिहानको दुई घण्टा आफ्नो लागि

अहिले मानिसहरु कुनै न कुनै रुपले मानसिक समस्यामा छन् । उनीहरुसँग पूर्ख्यौली ज्यायजेथा भएर पनि, मनग्ये आम्दानी भएर पनि, मानप्रतिष्ठा भएर पनि सुख छैन । आनन्द छैन । हर्ष छैन । मानसिक रुपमा मात्र होइन, शारीरिक रुपमा पनि हामी अनेक रोगले घेरिएका छौं । कसैलाई मधुमेह छ, कसैलाई थाइराइड छ । कसैलाई बाथले सताएको छ, […]