Comments Add Comment

साहित्य

List Grid
‘बर्षौं तेल र दुबोले बाटो छेकें, तर यमराजले….’

२४ कात्तिक, काठमाडौं ।  मदन पुरस्कार विजेता नीलम कार्की निहारिकाले तिहारमा भाइटीका लगाइनन् । सबैजसो हिन्दु नेपाली नारीले भाइटीकालाई उत्साहका साथ मनाइरहँदा उनी अमेरिकामा कृष्ण धरावासीको उपन्यास ‘शरणार्थी’ तेस्रोपटक पढिरहेकी थिइन् । कार्कीलाई दिदी वा बहिनीका रुपमा स्नेह र प्रेम गर्ने धेरै भए पनि यसपटक पनि उनले सबैबाट आफूलाई छलेरै छाडिन् । उनले तिहार छल्न […]

कथाः शम्भु दाइको विदाइ

‘को हो यो किचकिच गर्ने ?अरु काम छैन यसको ?’ भर्खरै हाम्रो कार्यअवस्थाको निरीक्षण गर्न आएका थिए निर्देशक कृष्ण बजगाईं । केही निर्देशनहरु दिएर उनी कोठाको द्वारबाट एकपाइला मात्र बाहिर निकालेका थिए । त्यहीबेला शम्भु दाइले निर्देशकको अपहेलना गरिहाल्नु भयो । मैले दाइलाई कोट्याउँदै कानमै फुसफुसाएँ, ‘नकराउनू न दाइ, उनी हाम्रो निर्देशक हुन् । यतै […]

देवकोटाको ११० औं जन्मजयन्ती मनाइयो

२२ कातिक, काठमाडौं । महाकवि लक्ष्मीप्रसाद देवकोटाको ११० औं जन्मजयन्ती बुधबार मनाइएको छ । नेपाल सांस्कृतिक सङ्घद्वारा आयोजित कार्यक्रममा साहित्यकार रमा शर्माले १० वर्षमै साहित्य रचना गरेर छोटो अवधिमा नेपाली साहित्यलाई हालको गौरव गर्ने अवस्थामा पुर्‍याएको बताइन् । अङ्ग्रेजीको बोलबाला भएको यस युगमा नेपाली भाषाको पुनरुत्थान गर्न देवकोटा जस्ता मान्छे फेरि चाहिएको उनको भनाइ छ […]

किशोर कथासंग्रह ‘आहा फूल’ पढेपछि…

‘आहा फूल’ किताब आफ्नो नामझैँ विशेषतः किशोर वर्गलाई लक्षित गरेर लेखिएको सुन्दर कथा सङ्ग्रह हो । यस कथा सङ्ग्रहको रचनाकार कौशिला रिसालले किशोर अवस्थाका बालबालिकालाई मनोरञ्जन र त्यसका साथसाथै हरेकथाबाट उपदेश पनि दिने अभिप्रयाले कथा सङ्ग्रह प्रकाशन गर्नुभएको छ । किशोरहरूलेे के सोच्दछन् ? उनीहरूलाई कस्तो वातावरणमा हुर्काउनुपर्दछ ? भन्ने प्रश्नको उत्तर यस कथा सङ्ग्रहमा […]

तीन पूर्वप्रधानमन्त्रीलार्इ डाकेर सिस्नुपानी देउसी !

२० कात्तिक, काठमाडौँ  (रासस) दिपावलीको उपलक्ष्यमा विगत वर्षझैं यसपालि पनि ‘प्रज्ञा सिस्नुपानी देउसी’ कार्यक्रमको आयोजना गरियो । नेपाल प्रज्ञा–प्रतिष्ठान र सिस्नुपानी नेपालले संयुक्तरूपमा प्रज्ञा भवनमा आयोजित देउसीको अवसरमा सामाजिक विकृति, राजनीति र भ्रष्टाचारविरूद्ध व्यङ्ग्यात्मक ‘प्रज्ञा–सिस्नुपानी देउसी’ प्रस्तुत गरिएको थियो । कार्यक्रममा देउसीसँगै साङ्गीतिक प्रस्तुतिसमेत प्रस्तुत गरिएको थियो । उक्त कार्यक्रममा चर्चित कलाकार मनोज गजुरेल, सीताराम […]

‘किताब व्यापारी’सँग वार्ताः अस्पताल र जेलमा पुस्तक नदेख्दा दुःख लाग्छ

१७ कात्तिक, काठमाडौं । डेढ दशकअघि विश्वचर्चित कम्पनी माइक्रोसफ्ट छाडेर नेपालका गाउँगाउँमा पुस्तकालय खोल्ने अभियान चलाएका थिए अमेरिकी नागरिक जोन उडले । त्यही अभियानअन्तरगत ‘रुम टु रिड’ नामक संस्था खुल्यो र त्यसले बालबालिकाहरुका लागि पुस्तक प्रकाशन गर्न थाल्यो । यसअघि नेपालमा बालबाहित्यका पुस्तक थोरै निस्कन्थे । ती पुस्तकका छपाइ पनि बालबालिकालाई आकषिर्त गर्ने खालका थिएनन् […]

रामेछापमा जगदीश घिमिरेको स्मृति

रामेछाप । वरिष्ठ साहित्यकार तथा समाजसेवी जगदीश घिमिरेको पाँचौँ वार्षिक स्मृति दिवस उनको जन्मथलो रामेछापको मन्थलीमा मनाइएको छ । नेपाली साहित्यमा आख्यान विधामा ख्यातिप्राप्त घिमिरेको २०७० साल कात्तिक १४ गते माइलोमा क्यान्सरको कारण ६८ वर्षको उमेरमा मृत्यु भएको थियो । उनको कृति अन्तरमनको कथाले मदन पुरस्कार प्राप्त गरेको थियो । यसैगरी सकस उनको अर्को बहुचर्चित […]

हाइकु एशोसिएसनको कार्यकारी सदस्यमा प्रकाश पौडेल चयन

कवि तथा भाषा सेवी प्रकाश पौडेल ‘माइला’ वर्ल्ड हाइकु एसोसिएनको कार्यकारी सदस्यमा चयन भएका छन् । सन् २०१८ देखि २०२० सम्मको दशौ कार्यकारी समितिको सदस्यमा वर्ल्ड हाइकु एसोसिएनका सदस्यहरुले पौडेललाई अन्तर्रास्ट्रिय जगतमा हाइकु प्रवर्धनमा महत्वपूर्ण भूमिका निभाएको भन्दै उक्त पदमा चयन गरेका हुन । कार्यकारीमा नियुक्त हुने उनी पहिलो नेपाली कवि हुन् । जापानको राजधानी टोकियो नजिकै साइतामा प्रान्तमा केही सातापछि हुने कार्यक्रममा उनलाई […]

साहित्यकारको सुनसान दशैं !

जो पद र शक्तिमा छ, नेपाली समाजले त्यसैलाई पुज्छ । नेपालीले दशैंलाई धुमधाम मनाउनुको कारण पनि शक्तिको आरधना नै हो । शक्तिका लागि देवी पूज्नेदेखि लिएर शक्तिशाली व्यक्ति एवं सस्थाको अघि निधार थाप्ने र त्यसलाई सामाजिक सञ्जालमा गौरवका साथ पस्कनु नेपाली समाजको महत्वपूर्ण पाटो नै हो । यो पटकको दशैंमा पनि त्यो राम्रैसँग प्रकट भयो […]

कथाः उसको मृत्यु

कुनै कारणबिना नै उसको मृत्यु भयो । मलाई विश्वास नै लाग्दैन कि भर्खरै उसको दाहसंस्कार सकेर म घर फर्किएको छु । खुट्टाहरू फतक्क गलेका छन् । हातहरू मानौं अपाङ्ग भएका छन् । संवाद हराएर ओठहरूमा मात्र मौनता फैलिएको छ । मनहरू लाग्छ, आहत भएका छन् कुनै ठूलो पहाडले किचिएर । साँझ ढल्दैछ । म झ्याल […]

कथाः उत्तरआधुनिक दास

चार दिनको लामो बिदा आकाशमा इन्द्रेणी लागेझैं सप्तरंगी तर आँखा झिमिक्क गरेजस्तै बित्यो । इस्टरको बिदा सदुपयोग गर्न आलिया र आइभी केही दिनअघि नै मामा घर गएका थिए । सायद दिउँसोतिर आउलान् । घरमा एक्लै सामाजिक सञ्जालको जञ्जालमा फस्नुभन्दा केही चाँडै अफिस पुग्छु । अफिस अलि ब्यस्त देखिन्छ । आज अफिसमा मेरो कार्य तालिका कामको […]

कविताः मैले तिमीलाई प्रेम गरेको प्रमाणित गर्नु छ !

प्रियतमा तिम्रा आवश्यकताहरु अरु सम्झ मैले तिमीलाई प्रेम गरेको प्रमाणित गर्नु ! बजारको सबैभन्दा महंगो साडी छान् पुरानो स्टाईलका स्यान्डिल होईन दामी स्यान्डिल किन पुरान सबै गरगहना थन्क्याऊ हिँड गहनागृह नयाँ-नयाँ गरगहना किन कति खानु घरको खाना यो शहरको सबैभन्दा राम्रो रेष्टुराको खाना ख्वाउँछु आज अँ बजारमा आएको राम्रो कार पनि रोज पुराना व्याग मनी […]

गणेशमान सिंहको संघर्षको कथा अब पुस्तकमा

१० कात्तिक, काठमाडौं । ‘गणेशमान सिंह र नेपालको प्रजातान्त्रिक आन्दोलन’ नामक पुस्तक शनिबार विमोचन गरिएको छ । काठमाडौंको क्षेत्रपाटी पार्टी प्यालेसमा आयोजित विशेष समारोहमा गणेशमानका छोरा समेत रहेका कांग्रेस पूर्वमहामन्त्री प्रकाशमान सिंहले पुस्तक विमोचन गरेका हुन् । वि. सं. १९७२ देखि २००७ सालसम्म प्रजातन्त्र स्थापनाका लागि लौहपुरुष गणेशमान सिंहले खेलेको भूमिकाबारे पुस्तकमा पढ्न पाइन्छ । […]

चिनियाँ कलाकृतिको प्रदर्शनीमा केपी अोलीकाे यस्ताे तस्वीर

८ कात्तिक, काठमाडाैं । चीनको हुवेई चाङजियाङ पब्लिशिङ एण्ड मेडिया ग्रुप कं लिद्वारा आयोजित कला प्रदर्शनी बिहीबारबाट काठमाडाैंमा सुरू भएको छ । दरवारमार्गस्थित शेर्पा मलमा आयोजित प्रदर्शनीको उद्घाटन गर्दै नेपाल प्रज्ञा प्रतिष्ठानका कुलपति गङ्गाप्रसाद उप्रेतीले नेपालमा हाल स्थिरता र शान्तिको अवस्था आएकाले नेपालले चीनसित पनि कला तथा संस्कृतिको आदानप्रदान गर्न चाहेको बताए । उनले दुई देशबीच […]

प्रथम अन्तर्राष्ट्रिय एशियाली अध्ययन सम्मेलन सुरु

८ कात्तिक, काठमाडौँ । एशियाको साहित्य, कला, संस्कृति, लैङ्गिक समानता, महिला सशक्तिकरण, विकासलगायत विषयमा बौद्धिक छलफल गर्ने उद्देश्यले प्रथम अन्तर्राष्ट्रिय एशियाली अध्ययन सम्मेलन यहाँ बिहीबारबाट सुरु भएको छ । सेन्टर फर एडभान्स्ड स्टडिज इन साउन एशिया (कासा)द्वारा आयोजित सो सम्मेलनको संस्कृति, पर्यटन तथा नागरिक उड्डयनमन्त्री रवीन्द्रप्रसाद अधिकारीले उद्घाटन गर्दै नेपालजस्तो बहुजाति भाषा, धर्म र संस्कृति […]

संस्मरण विधाको सम्मान भयो : पद्मश्री विजेता पाण्डे

७ कात्तिक, काठमाडौं । खेमलाल-हरिकला लामिछाने प्रतिष्ठान गुठीले २०७४ सालमा प्रकाशित कृतिमध्ये उत्कृष्ट ठहर गरेको पुस्तक ‘यार’लाई सम्मान गरेको छ । त्यसैगरी नेपाली भाषा तथा साहित्यमा दीर्घ साधना गरेका भाषाविज्ञानी डा. तारानाथ शर्मालाई पनि पद्मश्री दीर्घ साधना सम्मान अर्पण गरेको छ । नयनराज पाण्डेद्वारा लिखित ‘यार’ उनको ५० वर्षे जीवनमा भेटिएका अन्तरंग मित्रहरुको कथा हो […]

यात्रा संस्मरणः आधा मुस्कान पनि खस्यो भुइँमा

नानू ! उठ्नुस्, खाजा खाने बेला भयो, मञ्जु दिज्यूको आवाज कानमा परेपछि बिउँझिएँ । यात्रामा मलाई खुब निद्रा पर्छ । मुङ्गलिनमा खाजा खायौँ । कलासाहित्य डट कम प्रतिष्ठानद्वारा आयोजित कलासाहित्य यात्रामा छौँ । यात्रा सिकाइ, भोगाइ र यादहरुको सिलसिला हो क्यारे ! निरन्तर यात्रामै दौडियौँ । यात्राको उत्साहले अब भने म निदाइनँ । निदाउनु पनि […]

दशैं विदामा को के पढ्दैछन् ?

दशैंले छोपिसकेको छ । विदाका बेलामा किताबहरु किन्ने र पढ्ने नेपाली पाठकहरुको बानी नै बसिसकेको छ । यसैक्रममा यो वर्षको दशैंमा पनि नयाँ नयाँ किताबहरु बजारमा आएका छन् र विक्री भइरहेका छन् । दशैको लामो बिदामा आफ्नो कृति पाठकले पढिदिए हुन्थ्यो भन्ने लेखकहरुमा आश हुन्छ । तर, स्वयम् लेखकहरुचाहिँ दशैको विदामा कस्ता र कति किताब […]

मानिसको नजरमा म बेरोजगार छु– बुद्धिसागर

बुद्धिसागर यस्ता लेखक हुन्, जसले चिट चोरेर बल्ल–बल्ल दोस्रो श्रेणीमा एसएलसी पास गरेको कुरा आफैं गौरवसाथ बताउँछन् । उनी ०५४ सालमा कालिकोटबाट क्याम्पस पढ्न आएका थिए । जसलाई आइए पास गर्न चार वर्ष लाग्यो र आजपर्यन्त उनले बीए पास गर्न सकेका छैनन् । तैपनि उनी माइकल हटको मनमा किन बसे भन्ने कुरा बुझ्न उनको सफलतालाई […]

कथा सुनाउने केटी

महिना दिनदेखि फेसबुकमा एउटा नयाँ केटी आएकी थिई , साथी बन्न । अजिवकी छे त्यो केटी । साहित्यको पारखी भन्छे आफूलाई । हुन त म पनि अलिअलि कथा कविता लेख्ने भएकोले उसको साहित्य परखको नजरअन्दाज गर्न सक्दिनँ । भन्छे र्, राईटर म तपाईको ठूलो फ्यान हुँ ।’ अलिकति हाँसोमिश्रित प्रतिक्रिया दिएँ उसलाई । अरे यार […]

नियात्राः हिउँ, चट्याङ र झरीको चड्कन !

रातभरि हिउँ पर्‍याे ना गाउँमा । छानामा टट्याङटुटुङ आवाज आइरहन्थ्यो । हावाको सुइँसुइँ झट्का झ्यालका चेपमा पसिरहेका थिए । जाडो र हिउँले रातलाई जोडले अँठ्याएको लागेथ्यो मलाई । ऊनको धोक्रो खापेर सुते पनि मुटु काम्न थामिएन हिमाली स्याँठले । बिहानको चार बजे एक्कासी आँखा खुले । धुपको चर्को बास्ना नाकभरि पस्यो । पल्लो कोठामा खस्याकखुसुकसँगै […]