Comments Add Comment

कभर स्टोरी

List Grid
विद्यालयमा उत्तर घोकाउने कि, प्रश्न गर्न सिकाउने ?

कर्णालीको लम्बाई कति छ ? जवाफ दुरुस्तै चाहियो । कोतपर्व कहिले भयो ? जवाफ हु-बहु  चाहियो । मानव शरीरको सबैभन्दा ठूलो अंग कुन हो ? जवाफ ठ्याक्कै चाहियो । विद्यालयमा पुगेपछि कलिला बालबालिकाको दिमागमा यस्तै उत्तरहरु संग्रहित गराइन्छ । उनीहरुलाई फटाफट उत्तर घोकाइन्छ । त्यस्ता उत्तर जति धेरै संकलन र संग्रह गर्न सकिन्छ, उत्तिनै ‘जान्ने/बुझ्ने’ […]

बच्चालाई कुटपिटले झन् क्रुर बनाउँछ

सामाजिक सञ्जालमा केही भिडियो देखिन्छ, जहाँ साना बच्चालाई विद्यालयमा यातना दिइएको । घरमै पनि बच्चामाथि कुटपिट गरेको भिडियो बेलाबखत भाइरल बन्ने गर्छ । यस्तो भिडियो देख्दा तपाईंको आङ सिरिङ्ग हुने मात्र होइन, रिसको पारो पनि चढ्छ । बच्चा अवोध हुन्छन् । उनीहरु जानेर गल्ती गर्दैनन् । नजानेरै कतिपय कमजोरी गर्छन् । त्यस्ता कमजोरी सच्याउनका लागि […]

किन मान्छेले अरुको चाकडी गर्छ ?

हाम्रो समाजमा सबैभन्दा बढी सलबलाउने भनेकै चाकडीबाज हुन् । किनभने हाम्रा ठूलाबडाहरुले नै चाकडी-संस्कारलाई गोडमेल गरिरहेका छन् । जागिर चाहियो, चाकडी गर्नुपर्छ । कुनै उद्यम-व्यवसायका लागि अनुमति लिनुपर्‍यो, चाकडी गर्नुपर्छ । वित्तिय संस्थाबाट ऋण लिनुपर्‍यो, चाकडी गर्नुपर्छ । कुनै ठेक्कापट्टा लिनुपर्‍यो, चाकडी गर्नुपर्छ । हुँदा-हुँदा छोराछोरीलाई राम्रो विद्यालयमा भर्ना गरिदिन, राम्रो अस्पतालमा उपचार गराउन पनि […]

किन हामी बेरोजगार भयौं ?

दृश्य एक ‘बेरोजगारलाई रोजगार दे’  प्ले कार्डमा यस्तै-यस्तै मागहरु लेखेर बेलाबखत सडकमा युवाहरुको लस्कर निस्कन्छ । यो लस्कार अशिक्षितहरुको होइन । शिक्षितहरु बेरोजगारहरुको हो । स्नातक वा स्नातकोत्तर गरेर पनि रोजगार नपाएको झोंकमा उनीहरु यसरी नै विरोध प्रदर्शन गरिरहेका हुन्छन् । उनीहरु काखीमा शैक्षिक योग्यताको प्रमाणपत्र च्यापेर दिनदिनै कामको खोजीमा भौतारिन्छन् । साँझ निरास भएर […]

तपाईको बच्चामा गेमिङ डिसअर्डरको समस्या त छैन ?

‘तपाईंको बच्चाको के समस्या छ ?’ खानपान मिलेको छैन । उमेर अनुसार तौल र उचाई छैन  खानामा रुची राख्दैनन् । फलफूल खाँदैनन् । जंकफूडका लोभी छन् । ओछ्यानमा पिसाब गर्ने बानी छ । होमवर्क गर्दैनन् । साथीसँग घुलमिल हुँदैन । संभवत यस्तै-यस्तै समस्या देखाउनुहुनेछ । तर, सबै बच्चामा यस्तो समस्या नहुन सक्छ । कसैको बच्चा […]

के तपाईंको बच्चाको भविष्य सुरक्षित छ ?

के तपाईंको बच्चाको भविष्य सुरक्षित छ भनेर सोध्यो भने संभवत निर्धक्कसाथ जवाफ दिनुहुनेछ, ‘एकदम छ ।’ कसरी ? तपाईंको संभावित जवाफ-  -मैले आफ्नो बालबच्चालाई पढ्न, लेख्न सिकाएको छु । दुःखजिलो गरेर भएपनि राम्रै विद्यालयमा पढाएको छु । -मैले आफ्नो बालबच्चाको बिमा गराइदिएको छु । बैंक ब्यालेन्स गरिदिएको छु । कुनै काम नपाए पनि खान र […]

साझा बसमा जो पनि चढ्दछ…..

साझा बस भन्नाले यहाँ ‘सार्वजनिक यातायात’लाई बुझ्नुपर्नेछ । सार्वजनिक यातायात भन्नाले ‘सर्वसाधरणले सःशुल्क यात्रा’ गर्ने सवारी साधन बुझ्नुपर्नेछ । नाम नै ‘सार्वजनिक यातायात ।’ जो पनि चढ्ने नै भयो । तर, के सबै यात्रु यात्राका लागि चढ्छन् ? सबैलाई गन्तव्यमा पुग्ने हतारो हुन्छ ? सबैजना आवश्यक्ता र वाध्यताले चढ्छन् ? तपाईं सार्वजनिक यातायात चढ्नुहुन्छ भने […]

विकराल बाल विवाहः भयानक जोखिम

एकपटक सोच्नुहोस् त, विवाहको अर्थ र आवश्यक्ता नबुझी तपाईंको जोडी बाँधिदिए के हुन्छ ? दाम्पत्य जीवनको महत्व नबुझ्दै विवाह गर्नुपरे के हुन्छ ? हामी यी कुरा सोच्न मात्र सक्छौं । हाम्रै मुलुकका कतिपय बालबालिका भने भोगिरहेका छन् । धेरै टाढा पुग्नुपर्दैन, दिपायलस्थित सिलगढीको समाजलाई नियाले पुग्छ । खासगरी मुक्त हलिया परिवारलाई । उक्त समुदायमा कलिलै […]

हामी कति निरिह उपभोक्ता

तपाईंको भान्सामा भएका जे-जति खानेकुरा छन्, ती पूर्णत अर्गानिक छन् ? स्वस्थ्यवर्द्धक छन् ? शुद्ध छन् ? तपाईंले निर्धक्कसाथ जवाफ दिन सक्नुहुन्न । किनभने भान्सामा भएका ती सबै खानेकुरा बजारबाट लिइएको हो । बजारमा उपलब्ध खानेकुराको गुणवत्ताप्रति हामी गम्भीर छैनौ । संवेदनशील छैनौ । त्यही कारण हाम्रो घर र भान्सा विषभण्डार बन्दैछ । हामीले साँझ-बिहान […]

फिनल्यान्डमा बालबालिकालाई कसरी पढाइन्छ ?

तपाईं/हामी के सोच्छौ ? पाठ्यपुस्तकको कुरा आफ्ना बालबच्चाले खरर भन्न सकोस् । सोधेका प्रश्नको फटाफट जवाफ दिन सकोस् । हरेक प्रश्नहरु दुरुस्त हल गर्न सकोस् । अर्थात विद्यालयको पढाईमा अब्बल होस् । परीक्षामा सर्वोत्कृष्ट अंक हासिल गरोस् । तब हामीलाई सन्तोष लाग्छ । हामी गर्वले छाती चौडा बनाउँछौ । र, सबैलाईको अगाडि निर्धक्क भन्न सक्छौ, […]

गाउँघरको अँध्यारो कथाः पारिवारिक विचलन, बालबच्चा विल्लीवाठ

गाउँघर अहिले उजाड र रुखो हुँदैछ । त्यहाँ युवाहरु छैनन् । बुढापाकाले घर रुँघेर बसेका छन् । चाडपर्व, भोज भत्तेरमा रमाउने मान्छे छैनन् । हाँसखेल गर्ने साथीसंगी छै्रनन् । आँगनमा उन्मुक्त खेल्ने बालबच्चा छैनन् । सर्वत्र सुनसान र उराठलाग्दो छ । यस्ता घर छैनन्, जहाँ वैदेशिक रोजगारीको प्रभाव नहोस् । हरेकका लक्का जवान छोरा विदेशिएका […]

सीमाक्षेत्रको आतिथ्यः किन अडिदैनन् विदेशी पाहुना

लुम्बिनी एक त्यस्तो आस्थाको पुञ्ज हो, जसले विश्वभरका बुद्धिष्टलाई लोभ्याउँछ । तर, बुद्धिष्ट मात्र होइन, अन्य पाहुनालाई पनि लुम्बिनीको आकर्षणले तानेर नेपालसम्म ल्याइपुर्‍याउँछ । तथ्यांकले भन्छ, दिनमा औसत १० हजार आगन्तुक लुम्बिनी प्रवेश गर्छन् । यो मूख्य सिजनको कुरा हो । अन्य दिनमा पनि चहलपहल त्यती घट्दैन । तर दुःखका साथ भन्नुपर्छ, यसरी लुम्बिनीको आकर्षणले […]

आफ्नो काम आफै किन नगर्ने ?

तपाईं मस्त सोफामा बस्नुहुन्छ र आदेश दिनुहुन्छ, ‘एक कप चिया ल्याउ त ।’  कसैले तपाईंको हातमै चिया टक्र्याउँछन् । चियाको चुस्की लगाउँदै भन्नुहुन्छ, ‘भित्र टेबुलमा पत्रिका छ, खोजेर ल्याइदेउ त ।’ कसैले तपाईंको हातमै पत्र-पत्रिका थमाइदिन्छन् । तपाईं भन्नुहुन्छ, ‘अहो ! चस्मा भुलेछु, ओछ्यानको छेउमा होला, खोजेर ल्याइदेउ न ।’ कसैले तपाईंको चस्मा ल्याइदिन्छन् । […]

तपाईंको बच्चाको बालापन त खोसिदै छैन ?

अबको १०-१५ बर्षपछि कुनै किशोरलाई सोधौं, ‘तिम्रो बाल्यकाल कस्तो थियो ?’ संभवत जवाफ आउनेछैन । किन ? किनभने उनीहरुले आफ्नो बालापान देख्न, भोग्न र रम्न पाएनन् । उनीहरुको बाल्यकाल त विद्यालयले खोसिदियो । अभिभावकको लहड र विद्यालयको व्यवसायिक लाभको गुरुत्वबलले तानेर उनीहरुलाई त्यही थेचारिदियो, जहाँ उनीहरु आफ्नो वालापनमा रमाउन पाउँदैनथे । जन्मेर राम्ररी तंगि्रन नपाई […]

छोराछोरीलाई किन सरकारी विद्यालयमा नपढाउने ?

राज्यले यसपाली शिक्षामा एक खर्ब ३४ अर्ब पैसा खन्याएको छ । जबकी यतिबेला कति अभिभावकको खल्ती टकटकिएको छ, छोराछोरीलाई विद्यालय भर्ना गराउँदा । एकातिर राज्यले अर्बौं पैसा शिक्षामा लगाएको छ । अर्कोतिर छोराछोरीको पढाईले अभिभावकको ढाँड सेक्दैछ । किन यस्तो हुँदैछ ? शिक्षाको नाममा यत्तिका पैसा कहाँ बग्दैछ ? राज्यले सरकारी एवं सामुदायिक विद्यालयका लागि […]

इलामको कोसेलीः चिया, सिलाम, अकबरे र छुर्पी

इलाम जानु अर्थोडक्स चियाको चुस्की नलिनु । इलाम जानु अकबरे खुर्सानी नकिन्नु । इलाम जानु सिलामको अचार नखानु । इलाम जानु बम्बैसनको स्वाद नलिनु । यो त दुरुस्त त्यस्तै हो, बेइजिङ पुगेर बेइजिङ डग नखानु । थाइल्यान्ड पुगेर नाइटलाइफको मज्जा नलिनु । मसाई मारा पुगेर जंगल सफारी नगर्नु । पेरिस पुगेर इफेल टावर नचढ्नु । […]

कहाँ छ स्वर्ग ? कहाँ छ नर्क ?

मृत्युपछि मान्छे कहाँ पुग्छ ? हामीले सुन्दै र भन्दै आएका छौ, दुई फरक लोकमा । अर्थात स्वर्ग वा नर्क । सबै स्वर्ग पुग्दैनन् । सवै नर्क पुग्दैनन् । कसरी निक्र्यौल हुन्छ त स्वर्ग पुग्ने वा नर्क पुग्ने ? यसको निक्र्यौल चाहि उसले बाँचुञ्जेल जे-जति कर्म गर्छ त्यही अनुरुप हुन्छ । बाँचुञ्जेल धर्म गरेमा, न्याय गरेमा, […]

देह व्यापारः व्यवस्थित गर्ने कि बर्जित ?

‘काठमाडौंमा यौनकर्मी खोज्दै सादा पोशाकको प्रहरी ।’ फलानो ठाउँबाट देह व्यापारमा संलग्न यति जना पक्राउ ।’ ‘यौनकर्मी रंगेहात पक्राउ परे ।’ ‘फलानो ठाउँ यौन व्यवसायको अखडा बन्यो ।’ केही दिन यता प्रहरीले यौनकर्मीको खोजीमा अरु बढी सक्रियता देखाएको छ । सादा पोशाकमा खटिएका प्रहरीले धमाधम यौनकर्मी पक्राउ गरेको खबर पनि छाइरहेको छ । हुन त […]

विद्यालयले तपाईंको बच्चालाई मनरोगी त बनाउँदै छैन ?

विद्यालयको कुरा गर्दा तपाईंको बच्चा कति फुरुंग हुन्छ ? शिक्षक/शिक्षिकासँग कति झ्यामिन्छन् ? कक्षाकोठामा कति रमाउँछन् ? साथीसंगीसँग कति घुलमिल हुन्छन् ? यी प्रश्नहरुको उत्तर एक-एक केस्रा केलाएर हेर्नुहोस् । किनभने, तपाईंको बच्चामाथि विद्यालयमा अत्याचार पनि भइरहेको हुनसक्छ । विद्यालयको प्रसंग उठ्नसाथ बच्चाको अनुहार मलिन हुन्छ । शिक्षक/शिक्षिकाको नाम लिनसाथ बच्चा भयभित हुन्छन् । कक्षाकोठाको […]

नेपालका ५ सहासिक खेल

साहस र नेपाली एकअर्काको पर्यावाची जस्तै मानिन्छ । विश्वमा नेपालीलाई चिनाउने एउटा विशेषण हो, साहसी । अर्थात वीर । चाहे सर्वोच्व टाकुरा सगरमाथा उक्लने कुरामा होस् वा फोकल्यान्डको टापुमा युद्ध लड्ने, नेपालीले वीरताको गाथा रचेका छन् । हामी साहसी । यही कारणले पो हो कि, हामीकहाँ साहसिक खेल फस्टाउँदो छ । यसले साहसिक खेल पर्यटनको […]

तपाईं आफ्नो बच्चालाई परनिर्भर त बनाउँदै हुनुहुन्न ?

तपाईंको बच्चाले राम्ररी खान सक्दैन । खानेकुरा दियो भने यताउता छरिदिन्छ । थालमा भएकोमध्ये आधा पनि मुखमा पुर्‍याउँदैन । तपाईं के गर्नुहुन्छ ? आफै ख्वाउन थाल्नुहुन्छ । बच्चाले खानेकुरा छर्ने, पोखाउने भएकाले उनीहरुलाई आफै ख्वाइदिन उचित लाग्छ । त्यही कारण हरेक छाक तपाईंले नै ख्वाइदिनुहुन्छ । तर, कहिलेसम्म ख्वाउनुहुन्छ ? तपाईं सोच्नुहुन्छ, उमेर बढ्दै गएपछि […]