Comments Add Comment

कभर स्टोरी

List Grid
काफल पाक्यो, काफल पाक्यो

यतिबेला पहाडका जंगलहरुमा केही चराचुरुङ्गी कराएको आवाजले ‘काफल पाक्यो’ भनेजस्तै सुनिन्छ । काफल पाकेकै पनि हुन्छ । काफल पाकेपछि बनजंगल हराभरा हुन्छ । चराचुरुङ्गी रमाउँछन् । उनीहरुले चारोको लागि अन्यत्र जानुपर्दैन । यस्तै बुझाई छ । नेपाली समाजमा प्रचलित एउटा लोककथा छ, चारोको खोजीमा चाराले आफ्ना बच्चाहरु छाडेर अन्तै गएको । पछि जंगलमा काफल पाक्यो […]

किन मान्छेले अरुको नराम्रो मात्र देख्छ ?

‘अरुको आङको जुम्रा देख्ने, आफ्नो आङको भैंसी पनि नदेख्ने ?’ नेपाली समाजमा प्रचलित भनाई हो यो । ख्याल गर्नुहोस् त, जब हामी एकअर्कासँग भेट्छौ । साथीभाई बस्छौ । तब तेस्रो पक्षको बारेमा टिप्पणी गर्न थाल्छौ । ‘फलानो यस्तो, फलानो उस्तो’ भन्दै । हामी उक्त व्यक्तिको नराम्रो कुरा मात्र खेलाइरहेका हुन्छौ, खोतलीरहेका हुन्छौ । अनावश्यक र […]

शिक्षक कसरी रोलमोडल बन्न सक्छ ?

एकपटक जंगलका जनवारबीच छलफल भएछ । उनीहरुको एजेन्डा रहेछ ‘किन मान्छे यति धेरै बाठो भएका ? किन सबै कुरा उनीहरु मात्र जान्ने भएका ?’ छलफलपछि निष्कर्ष निस्किएछ, ‘मान्छेहरुको आफ्नो पाठ्यक्रम छ । त्यसैबाट निर्देशित भएर उनीहरु चलाख भएका हुन्, बुद्धिजीवी भएका हुन् ।’ ‘त्यसो भए हामीले पनि त्यस्तै पाठ्यक्रम बनाउनुपर्छ’ सहभागीमध्ये कसैले सुझाएछन् । उनको […]

कुलमानको दैनिकी : खाने टुङ्गो छैन, घुम्ने फुर्सद छैन

काठमाडौं । कुलमान घिसिङले सारा मुलुक झलमल्ल बनाएका छन् । यसका लागि उनले घामको उज्यालो त्यागेका छन् । अर्थात उनको ज्यानमा घामको न्यानो पर्दैन । किनभने, दिनभर उनी कार्यलय/कार्यक्षेत्रमा खटिएका हुन्छन् । घाम ताप्ने फुर्सद हुँदैन । यही कारण उनको शरीरमा ‘भिटामिन डी’को कमी छ । अनलाइखबरको भेटमा कुलमानले सुनाएका थिए, ‘कहिलेकाहीँ चिकित्सकले भिटामिन डीको […]

जुठो र बासी खानेकुरा के गर्नुहुन्छ ?

तपाईंको भान्सामा जति खानेकुरा पाक्छ, ति सबै खानुहुन्छ ? अथवा तपाईंको थालमा जति खनेकुरा पस्किएका हुन्छन्, ति सबै खानुहुन्छ ?  पकाएर राखेका वा खान बाँकी रहेका खानेकुरा सबै उपभोग गर्नुहुन्छ ? संभव भएसम्म त हामी जति उपभोग गर्छौ, सोही अनुसार खानेकुरा तयार गर्नु उचित हो । यद्यपी हामीले कति उपभोग गर्छौ भनेर सही अनुमान गर्न […]

आमा भएर बोकीहेर सन्तानका पिरहरु 

एकपटक वाल्यकालमा र्फकनुहोस् त । तपाईं शिशु हुनुहुन्थ्यो । कलिलो । अवोध । बोल्न सक्नुहुन्नथ्यो । खान सक्नुहुन्थ्यो । भोक-तिर्खा लाग्दा रोइदिए पुग्थ्यो । असजिलो भए रोइदिए पुग्थ्यो । गर्मी भए रोइदिए पुग्थ्यो । चिसो भए रोइदिए पुग्थ्यो । दिसा-पिसाब आएमा रोइदिए पुग्थ्यो । त्यसबेला तपाईंको भाषा बुझ्ने को हुन्थ्यो ? आमा । ति आमा, […]

तपाईं पकेटमारको घेराबन्दीमा हुनुहुन्न ?

तपाईं सार्वजनिक यातायातमा यात्रा गर्दै हुनुहुन्छ, भिडभाडमा जाँदै हुनुहुन्छ भने सर्तक रहनुहोस् । तपाईंको धनमाल निमेषभरमा गायब हुनसक्छ । किनभने शहरमा रात-दिन चोर/पकेटमार सल्बलाइरहेका हुन्छन् । तपाईं उनीहरुको शिकार बन्न के बेर ? घटना केही समयअघिको हो । रत्नपार्कबाट भक्तपुर (राधेराधे) पुग्ने १० नम्बर रुटको माइक्रोबसमा कौशलटारबाट तीन युवाहरु चढे । उनीहरुसँगै एक मोटोघाटो ज्यानका […]

श्रम दुःख होइन, यस्तो छ यसको मूल्य र महिमा

श्रम के हो ? हामी भन्छौं, श्रम गर्नु भनेको काम गर्नु हो । काम गर्नुलाई हामी ‘दुःख गर्नु’ भन्छौं । के त्यसो भए श्रमको अर्थ दुःख हो ? श्रमको मर्म र महत्वलाई हामीले यसरी अपव्याख्या गर्नु ठिक होइन । सार्थक ढंगले गरिने कुनैपनि श्रमले मान्छेलाई सफलताको उचाईमा पुर्‍याउँछ । श्रमले बाँच्न सिकाउँछ । श्रमले जीवनको सार्थकता […]

विद्यालय भर्सेस प्रकृतिः बालबालिकाले कहाँ के सिक्छन् ?

हामी चाहन्छौं, मेरा बालबच्चा ज्ञानी हुनुपर्छ । बौद्धिक हुनुपर्छ । चतुर हुनुपर्छ । सिपालु हुनुपर्छ । इमान्दार हुनुपर्छ । अनुशासित हुनुपर्छ । यहि सदिक्षा राखेर हामी उनीहरुलाई विद्यालय भर्ना गरिदिन्छौं । दिन नबिराई विद्यालय पठाउँछौ । बालबालिकालाई ज्ञानी, बौद्धिक, सिपालु बनाउने खुराक पाठ्यपुस्तकमा लेखिएको हुन्छ । त्यही खुराक शिक्षक/शिक्षिकाले बालबालिकालाई दिन्छन् । पाठ पढाउँछन् । […]

एउटा साथीको साथले कति फरक पार्दछ जिन्दगीमा

प्रविण श्रेष्ठलाई चिनाउने एउटा विशेषण छ, चलचित्र ‘मोक्ष’का निर्देशक । उनको यो चलचित्र समीक्षात्मक दृष्टिले औधी रुचाइयो । चलचित्रमा उनको अनुभव र अनुभूतिको संगालो थियो । अर्थात एउटा गायक बन्ने सपनामा तैरिरहेका तन्नेरीको जीवनमा हठात् आइपर्ने व्यवधान । त्यसबेला प्रविण अल्लारे वैंशमा थिए । सांगीतिक व्यान्ड खोल्ने लहड थियो । उनी गीत-संगीतमै साधनारत थिए । […]

होमवर्क गर्नैपर्छ र ?

विद्यालयबाट फर्केका छोराछोरीलाई सबैभन्दा बढी चटारो हुन्छ, होमवर्कको । विद्यालयको ड्रेस बदल्न नपाउँदै उनीहरु कपी र पुस्तक फिजाउन थाल्छन् । अघिल्तिर पस्किएको नास्ता समेत भुलेर पाठ घोक्न र प्रश्न हल गर्न थाल्छन् । गृहकार्य, जसलाई अहिलेका बालबालिकालाई होमवर्क भन्न सजिलो मान्छन्, त्यो उनीहरुको दैनिकीको एक हिस्सा हो । अढाई बर्षको उमेर अर्थात नर्सरीमा भर्ना भएदेखि […]

आँचल शर्माको दैनिकीः पानीपुरी खाँदै, लुडो खेल्दै  

अभिनेत्री आँचल शर्मा चञ्चले छिन् । धीरतापूर्वक बस्नै नसक्ने । घरमा बस्दा उनी टेलिभिजन हेर्छिन्, पानीपुरी खान्छिन्, लुडो खेल्छिन् । आँचलको रिस पनि पानीको फोको जस्तै छ, क्षणमै उठ्ने, क्षणमै विलाउने । खुसी चाहि हरदम । उनी यतिकै मख्ख हुन्छिन् । खुसी हुन्छिन् । बेलाबखत बुवाले भन्छन् पनि, ‘यसलाई त गंभीर हुनै आउँदैन । अझै […]

सुस्ताउने ठाउँ छैन शहरमा

तपाईं हिँड्दा-हिँड्दै लखतरान हुनुभयो । गाडी पर्खदा-पर्खदै थाक्नुभयो । किनमेल गर्दा-गर्दै शिथिल हुनुभयो । कुनै काम गर्दा-गर्दै हैरान हुनुभयो । अब तपाईंलाई लाग्छ, कतै एकैछिन सुस्ताउनु पर्‍यो । आरमले बस्नुपर्‍यो । थकाई मेट्नुपर्‍यो । सीतल र सहज ठाउँमा विश्राम गर्नुपर्‍यो । तर, काठमाडौं महानगरमा त्यस्तो ठाउँ फेला पार्न मुश्किल मात्र होइन, असंभव जस्तै हुन्छ । […]

जेभियर इन्टरनेशनलमा विदेशी व्यवस्थापन : फरक शैक्षिक प्रणालीको रोल मोडल बनाउने लक्ष्य

१० वैशाख, काठमाडौं । ठूला विकास आयोजनामा विदेशी लगानी भित्र्याउने उद्देश्यले नेपाल सरकारले केही दिन अघिमात्र लगानी सम्मेलन आयोजना गर्‍यो । आयोजनाका उपलब्धीबारे विभिन्न क्षेत्रका आ–आफ्ना टीका–टिप्पणी सुनिए । यता निजी क्षेत्रका व्यवसायीले पनि आ–आफ्नो स्तरमा अन्तर्राष्ट्रिय लगानी जुटाउने पहल गरिरहेका छन् । यसै क्रममा निजी क्षेत्रका शैक्षिक संस्थाहरू पनि जुर्मुराएका छन् । हालै मात्र […]

हस्पिटालिटी सेवाः पाहुना छन्, सेवक छैनन्

सरकारको लक्ष्य छ, बर्षमा २० लाख पर्यटक भित्र्याउने । समस्या के छ भने, पर्यटकलाई एउटै क्याटगोरीमा राखेर हेर्न मिल्दैन । पर्यटक थरीथरीका हुन्छन् । कोही घुमफिरका लागि आउने, कोही अध्ययनका लागि आउने, कोही व्यवसायका लागि आउने । यसैगरी उनीहरुको गन्तव्य पनि एकनास हुँदैन । कोही हिमाल चढ्ने, कोही सौराह घुम्ने, कोही पोखराको फन्को लगाउने, कोही […]

बालबच्चालाई पहिलो पटक विद्यालय पठाउँदै हुनुहुन्छ ?

नयाँ शैक्षिक सत्र सुरु हुँदैछ । कति अभिभावकले यही सत्रदेखि आफ्नो बालबच्चालाई पहिलो पटक विद्यालय पठाउँदै होलान् । बच्चालाई पहिलो पटक विद्यालय पुर्‍याउँदा आमाबुवा केही रोमाञ्चित हुन्छन् । एक किसिमको खुसी पनि जाग्छ । साथसाथै अज्ञात भय पनि । आफुले कहिल्यै अरुको साथमा नछाडेको वा आफ्नै काखमा लुटुपुटु बनाएर खेलाइरहेको बच्चालाई घर बाहिर र अरुको […]

ध्यान–साधनामा आदित्य ! डा. भोला रिजाल के भन्छन् ?

८ वैशाख, काठमाडौं । ‘गुगल व्वाई’ का रुपमा चर्चामा आएका ८ वर्षीय बालक आदित्य दाहालको ध्यान–साधनाको पाटो रोचक छ । आदित्यले ध्यान–साधनाको अभ्यास गर्न थालेको ३ वर्षभन्दा बढी भयो । अक्षरहरु लेख्न सक्ने क्षमता प्रकट भएपछि उनको ध्यान साधनामा मोह उत्पन्न भएको बताउँछिन् आदित्यकी आमा ईश्वरा दाहाल । ‘पाँच वर्षको बच्चाले ध्यानमा बस्छु भन्दा सुरुमा […]

होमस्टेका लागि रोज्जा चार गन्तव्य

तपाईं नेपालको कुनै गाउँमा पुग्नुहोस्, न्यानो आतिथ्य पाउनुहुनेछ । गाउँघरमा भेटिने हरेक व्यक्ति तपाईंसँग परिचित मुस्कान दिनेछन् । सोध्नेछन्, ‘हजुर कहाँसम्म ? के का लागि आउनुभो ?’ त्यतीमात्र होइन, तपाईंलाई आफ्नै घरमा निम्त्याउनेछन् । चिया-पानी टक्रयाउनेछन् । दही, मोही र रैथाने खानेकुराले स्वागत गर्नेछन् । बारीमा सुन्तला फलेको छ वा अम्बा । मकै पाकेको छ […]

जौंको सातुः गर्मीको सुपाच्य खानेकुरा

मध्य गर्मीको बेला हामीकहाँ सातु खाने परम्परा छ । खासगरी जौको सातु । यससँगै सख्खरको सर्वत पनि । अहिले हामी एक दिन जौको सातु र सख्खरको सर्वत खाएर कर्मकाण्ड पुरा गर्छौं । वैशाख शुक्ल तृतीयाका दिन जौको सातु खाने धार्मिक परम्परा छ । यद्यपी एक दिन जौको सातु र सख्खरको सर्वत सेवन गरेर हुँदैन । […]

आहा ऐंसेलु ! कति रसिलो

यतिबेला पहाडका डाँडा-खर्क पहेंलपुर छन्, ऐंसेलुले । मझौला काँडेदार बुट्यान (झाडी)मा फल्ने यो फल कस्तो हुन्छ ? धेरैले जवाफ दिन सक्छन् । किनभने यो सर्वपि्रय फल हो, सित्तैमा पाइने । हुन त अहिले ऐंसेलु अहिले बिक्री पनि गर्न थालिएको छ । साथै ऐंसेलुको जुसदेखि वाइनसम्म बनाउन थालिएको छ । खासगरी पहाडी भीर-पाखामा जताततै पाइन्छ, ऐंसेलु […]

यी चर्चित पुरुष, जो भान्साको काममा रमाउँछन्

हाम्रो समाजको अघोषित मान्यता हो, छोरी-चेलीलाई भान्साको जिम्मा दिने । यस्तो घर हुँदैन, जहाँ भात-भान्साका लागि पुरुषले पूर्ण जिम्मेवारी सम्हालेको होस् । भात पकाउने, भाँडावर्तन सफा गर्ने, सागसब्जी किनमेल तथा जोहो गर्ने, भात पस्कने काममा महिलालाई खटाइन्छ । मानौं यो काम उनीहरुको जन्मजात पेवा हो । छोरा मान्छे भएको घरमा एक जना बुढी आमा छिन् […]