Comments Add Comment

फिटनेस

List Grid
जब शरीरको स्टामिना घट्छ 

स्टामिनाको अर्थात हाम्रो शरीरको उर्जा अथवा हामी भित्र भएको आन्तरिक बल । शरीरमा एकनासले लामो समय आन्तरिक उर्जा कायम राख्ने क्षमता हो यो । त्यसो त प्रायः मानिसहरु स्टामिनालाई शारीरिक कार्यहरु गर्न सक्ने क्षमता भन्ने सम्झन्छन्, तर वास्तवमा यसले मानसिक कार्यलाई लामो समयसम्म जारी राख्नसंग पनि सम्बन्धित छ । स्टामिना कम भएको स्थितिमा शरीरले कस्तो […]

भिडियो कन्फ्रेन्सबाट योगाभ्यास, प्रतिरक्षा क्षमता बढाउने आसन प्राथमिकतामा

दैनिक रुपमा सामूहिक योग गर्नेहरुको पछिल्लो समय दैनिकी बदलिएको छ । सरकारले कोरोना भाइरसबाट बच्नको लागि गरेको सात दिनको लकडाउन सँगै यतिबेला सबै काम जस्तै नियमित योगाको काम पनि सामूहिक रुपमा हुन छाडेको छ । एकातिर शरीरमा रोग प्रतिरोध क्षमता बढाउनु पर्ने बाध्यता र अर्को तर्फ योगा लगायतका अभ्यासहरु समेत बन्द भएको अवस्थामा यसलाई कसरी […]

पाँच सर्त : शरीरमा प्रतिरक्षा क्षमता विकस गर्ने

मानौ कुनै सरुवा रोग फैलियो, जसरी अहिले कोरोना भाइरस फैलिएको छ । त्यस्ता रोग एक व्यक्तिबाट अर्कोमा सर्छ । तर, उक्त रोगको भाइरसले एकै ठाउँम भएका व्यक्तिमध्ये कसैलाई चाडै असर गर्छ, कसैलाई गर्दैन । किन ? भाइरसले मान्छे छानेर असर गर्ने पक्कै होइन । भाइरसले सबैलाई आक्रमण गरेकै हुन्छ । तर, कसैलाई उक्त आक्रमणले असर […]

तनाव कम गर्न उपयोगी योगासन

शरीर तथा मस्तिष्क दुबैमा हुने तनावलाई कम गर्ने एउटा उत्कृष्ट तरिका हुनसक्छ, योग ।  केही त्यस्ता योगासनका बारेमा चर्चा गरौं, जसको सहयोगले आफूलाई आफैंलाई शान्त महसुस गर्नु हुनेछ । ईगल पोज (गरुडासन) यो मुद्राले तपाईंको दिमागको एउटा बिन्दुमा केन्दि्रत गर्छ, जुन तनावलाई एउटा सीमासम्म रोक्ने उत्कृष्ट उपाय हुनसक्छ । यसबाहेक यसले काँध तथा हिपहरुमा हुने […]

मालिस : सुत्केरी अवस्थामा उपयोगी मालिस

सुत्केरी भइसकेपछि तोरीको तेलमा लसुन र मेथी फुराएर मालिस गराइन्छ । यो हाम्रो परम्परागत विधी हो । मालिसले शरीरको मांसपेशी, हड्डी, जोर्नीलाई बलियो बनाउँछ । रक्त संचारमा सघाउ पु¥याउँछ । त्यसो त अहिले सामान्य मानिसहरु पनि मालिस गराउने गर्छन् । शहरी क्षत्रेमा स्पा सेन्टरले यस्तो सेवा दिइरहेको छ । यद्यपी मालिस गराउन स्पा नै धाउनुपर्छ […]

ध्यान : एक जागरण

रजनीसले भनेका छन्, ‘शरीरको आन्तरिक जागरण ध्यान हो । सधै निर्विचारको अवस्थामा रहनु नै ध्यान हो ।’  ध्यानमा इन्द्रिय मनको साथ, मन बुद्धिको साथ र बुद्धि आफ्नो स्वरुप आत्मामा लीन हुन थाल्छ । यसको खास अर्थ हो,  जागरुकता, चेतना, होस, साक्षीभाव र दृष्टा भाव । यसलाई योगको आठौं अंग मानिन्छ । ध्यानलाई जे जसरी सम्बोधन […]

यी साधारण योग जसले सधै जवान राख्छ

योगका अनेक विधी छन् । त्यसको फाइदा पनि थरीथरी छन् । यस्ता केहि योग पद्धती छन्, जसले सधै जवान राख्न सहयोग गर्छ । अर्थात बढ्दो बुढ्यौली रोक्छ । के हुन् त ति योग तथा व्यायाम ? सिंहासन योग बिस्तारै सास रोक्नुस, आफ्नो जिभ्रो बाहिर निकाल्नुस  र आँखालाई पूर्णरुपमा खोल्नुस । जिभ्रोलाई जति सक्नुहुन्छ त्यति बाहिर […]

योगमा नेती क्रिया :  यस्ता छन् फाइदा र जोखिमहरु

योगमा विभिन्न किसिमका क्रियाहरुको उल्लेख पाइन्छ । आसन, प्राणायाम पछि विभिन्न क्रियाहरुको बारेमा पनि जान्नु आवश्यक हुन्छ । योगका क्रियाहरु गर्न निकै कठिन किसिमको हुनेगर्छ । तर, यस्ता क्रियाहरुबाट तत्कालै फाइदा पाउन सक्ने भएकोले यस्तो क्रियाहरु धेरै लोकप्रिय समेत छ । व्यवहारिक हिसाबले शरीर, मन र भावनालाई सन्तुलित गर्ने र तालमेल मिलाइराख्ने एक साधन हो, […]

खाना खानासाथ किन बस्ने बज्रासन ?

स्वस्थ्य र तन्दुरुस्तीको लागि सन्तुलित खानेकुरा सेवन गर्छौ, व्यायाम गर्छौ, योगा गर्छौ, स्वस्थ्य परीक्षण गर्छौ । तर, यसले मात्र पुग्दैन । कतिपय सामान्य आनीबानीले पनि हाम्रो स्वास्थ्यमा प्रतिकुल असर गरिरहेको हुन्छ । जस्तो कि, खाना खाने शैली, नुहाउने तरिका, हिँड्ने, सुत्ने, बस्ने । सामान्यतः के भनिन्छ भने स्वस्थ्य जीवनको लागि स्वस्थ्य दिनचर्या पालना गर्नुपर्छ । […]

सधैं तन्नेरी देखिने ९ सूत्र : शाकाहारी भोजन, जंकफुड त्यागौं

सधैं युवा देखिन कसलाई मन पर्दैन र ? मानिसहरु युवा देखिनकै लागि बुढेशकालमा समेत धेरै मेहनत गर्ने गर्छन् । तर, व्यवस्थित जीवनशैलीले मानिसलाई बुढेशकालमा समेत तन्नेरी देखाउन मद्दत गर्छ । मानिसको आयुसँगै मानिसको छालाले बुढ्यौलीको संकेत दिने गर्छ । तर, त्यसबाट बच्नको लागि कस्तो उपाय अपनाउन सकिन्छ ? धेरै समय बाहिर बस्नु घरभित्र भन्दा घर […]

कुंडलिनी योग : कसले गर्ने, के छ लाभ ?

कुंडलिनी योग ध्यानको एक माध्यम हो । जसले शरीर, मन र ज्ञानेदि्रयहरुलाई बलियो बनाउँछ । यो योगले शरीरको सबै नशाहरुमा रगतको प्रवाहलाई नियन्त्रिल रुपमा संचालन गर्दछ । मानव शरीर भित्र ७ प्रकारको चक्रको बारेमा बर्णन गरेको पाइन्छ । मूलाधार, स्वाधिष्ठान, मणिपुर, अनाहत, विशुद्धि, आज्ञा र सहस्रार चक्र जुन मेरुदन्ड हुन्छ । ध्यानमा बस्दा मुलाधार चक्रबाट […]

फिटनेसको सनक पनि खतरनाक

इन्स्टाग्रँममा त्यस्ता थुप्रै व्यक्तिहरु छन्, जोसंग लाखौं व्यक्तिहरु प्रभावित छन् । ती मानिसहरु हरेक दिन नयाँ हेल्थ टिप्स दिइरहन्छन् र मानिसहरुलाई कसरत गर्न सिकाउँछन् । उनीहरु जस्तै बन्न तथा देखिनका लागि थुप्रै व्यक्तिहरु पसिना बगाउँछन् र सोसल मिडियामा आफ्ना तस्बिर शेयर गर्छन् । ह्यासट्याग #fitspiration अंग्रेजीका दुई शब्दहरु  fitness / inspiration  मिलेर बनेको हो । इन्स्टाग्रामका प्रभावशाली […]

मोटोपन घटाउने सरल काइदा

मोटोपन अहिले धेरैको निम्ति टाउको दुखाईको विषय बनेको छ । अनियन्त्रित खानपान, ऐश-आरमको बसोबासले मोटोपनको समस्या बढाएको छ । मोटोपन यसकारण समस्या हो कि, यसले शरीरलाई भद्दा देखाउने मात्र होइन रोग समेत निम्त्याउँछ । मोटो शरीर हुनु भनेको शरीरमा अतिरिक्त बोसोको भण्डार हुनु हो । यसले रक्तनलीहरुलाई थप साँघुरो बनाउँछ । मुटु, कलेजो, मृगौलाको कार्य-संचालनमा […]

गर्भावस्थामा कस्तो व्यायाम उपयोगी हुन्छ ?

गर्भवतीलेे हरेक दिन कम्तिमा ३० मिनेटसम्म शरीरिक गतिविधिहरु गर्नु पर्छ । तर सबैभन्दा ठुलो कुरा भनेको गर्भधारणको क्रममा आफ्नो र गर्भमा रहेको शिशुको सुरक्षालाई ध्यानमा राख्दै कस्तो किसिमको व्यायाम गर्नु आवश्यक हुन्छ भन्ने बारेमा थाहा हुनु पर्छ । गर्भावस्थामा कुन किसिमको व्यायाम सुरक्षित हुन्छ ? गर्भधारणको क्रममा शरीर भित्र जतिपनि हार्मोनल परिवर्तनहरु भैरहेका हुन्छन्, त्यति […]

खान छाडेर होइन खाने तरिका मिलाएर तौल नियन्त्रण 

जब राम्ररी चपाएर खानेकुरा सेवन गरिन्छ, अर्थात ठोस खानेकुरालाई मुखमै तरल बनाएर निल्छौं, तब मोटोपन बढ्ने संभावना कम हुन्छ । तपाईं गुलियो खानेकुराको सौखिन हुनुहुन्छ भने पनि मोटोपन नियन्त्रणमा समस्या हुन्छ । मोटोपन घटाउन धेरैले खानामा कटौती गर्छन् । भोकै बस्छन् । तर, यसले मोटोपन घटाउने होइन, बरु बढाउँछ । अर्को कुरा, खानेकुरा घटाउने चक्करमा […]

बिहान उठ्नसाथ हामी के गल्ती गर्छौं ? 

भनिन्छ, बिहानीको सुरुवात राम्रो हुनुपर्छ । तब दिनभर शरीर चुस्त एवं फुर्तिलो हुन्छ । तर, हामी जानेर वा नजानेर यस्ता गल्ती गरिरहेका हुन्छौ, जसले हाम्रो दैनिकी खल्लो बनाइदिन्छ । त्यतीमात्र होइन, विहान गर्ने कतिपय गल्तीले शरीरलाई अस्वास्थ्य बनाउँछ । मनलाई दुषित तुल्याउँछ । बिहान गरिने कतिपय गल्तीले तपाईको दिनलाई मात्र प्रभावित पार्दैन, दीर्घकालिन स्वास्थ्य समस्या […]

उभिदा स्वास्थ्यमा कस्तो प्रभाव पर्छ ?

उभिनु आफैमा पनि एक राम्रो व्यायाम हो । हामी शारीरिक स्वास्थ्यका लागि बिहान व्यायाम गर्छौं । योगा गर्छौं । ध्यान गर्छौं । वर्कआउट गर्छौं । शारीरिक काम गर्छौं । तर दिनभर निस्त्रिय बस्छौ । एकै थलोमा घण्टौ विताउँछौ । जबकी दिनभर कामको सिलसिलामा बसिरहँदा पनि उठ्ने, हिँड्ने गर्नुपर्छ । विभिन्न जर्नलमा प्रकाशित अध्ययनहरुका अनुसार उभिएमा […]

पैदल हिँड्नुको फाइदा : स्वस्थ मुटु, तन्दुरुस्त ज्यान

पैदल हिँड्नु स्वास्थ्यका लागि अति लाभदायक छ । यद्यपि हामी पैदल हिँड्नु अल्छी मान्छौं । पैदल हिँड्दा समय बर्वाद भएको ठान्छौं । शहरमा धूलो, धुँवाले गर्दा पनि पैदल हिँड्न केही कठिाइनाई छ । जबकी पैदल हिँड्ने हो भने न समयको बर्वाद हुन्छ, न स्वास्थ्यमा क्षति नै । पैदल हिँड्दा शरीरको समुचित व्यायाम हुन्छ । जब […]

६ विधी, शरीरमा रोगसँग लड्ने क्षमता बढाउने

शरीरभित्र यस्तो प्रणाली हुन्छ, जसले कुनैपनि रोगसँग लड्छ र त्यसबाट शरीरलाई बचाएर राख्छ । अर्थात यो यस्तो प्रणाली हो, जसले शरीरका लागि सुरक्षा कवचको काम गर्छ । शरीरमा कुनै बाह्य रोगको संक्रमण होस् वा भित्री अंगहरुको खराबी, यी सबैमा रोगसँग लडेर शरीरलाई स्वस्थ्य बनाउने प्रणाली हुन्छ । यही प्रणाली, जसलाई रोग प्रतिरोधात्मक क्षमता भन्छौ । […]

स्वस्थ र खुसी जीवनका लागि अनुशासित दिनचर्या

अनुशासन भनेको आफ्नो जीवनलाई सही र सार्थक ढंगले अगाडि बढाउने मार्गचित्र हो । यसैको परिधी र सीमाहरुमा रहेर हामी आफुलाई राम्रो बाटोमा हिँडाउने प्रत्यन्न गर्छौं । तर, हामीलाई लाग्छ, अनुशासन भनेको अरुको लागि राम्रो गरिदिने कार्य जस्तो लाग्छ । अर्थात अरुको अगाडि आफु सभ्य, शिक्षित देखाउनका लागि हामीले गर्ने अभ्यास नै अनुशासन हो भन्ने लाग्छ […]

शरीरमा सही ढंगले रक्तसंचार कसरी गराउने ?

शरीर स्वस्थ राख्नको लागि व्यक्तिको रगतको प्रवाह पनि सही मात्रामा हुनु पर्छ । जीवनशैली परिवर्तन गर्ने वित्तिकै उसको ब्लड सर्कुलेशन पनि परिवर्तन भएको हुन्छ । दैनिक रुपमा खाने खानाको परिवर्तनले पनि मानव शरीरको रक्त संचारमा केही सुधार ल्याउन सकिन्छ । सही मात्रामा रक्त प्रवाह जीवन जीउनको लागि अक्सिजनको मात्र होइन शरीरको रक्तसंचार पनि सही हुनु […]