Comments Add Comment

फिटनेस

List Grid
तौल कसरी बढाउने ?

यहाँ धेरैलाई तौल घटाउने चिन्ता छ । कसरी तौल नियन्त्रण गर्ने ? उनीहरु अनेक उपाय खोजिरहेका छन् । त्यसो त तौल घटाउने चक्करमा क्लिनिक धाउनेहरु पनि उत्तिकै छन् । छिटो र सजिलो ढंगले तौल घटाउने व्यापार पनि राम्ररी फस्टाउँदैछ । तर, चिन्ता तौल घटाउने मात्र होइन, तौल बढाउने पनि छ । कतिपयलाई भने घट्दो तौल […]

योग प्रश्नोत्तर : मासिक धर्ममा वा गर्भावस्थामा योग गर्न सकिन्छ ?

सामान्यत योगलाई केवल आसनसँग मात्र जोडेर हेर्ने गरिन्छ । तर, शरीर, मिस्तष्क र श्वासप्रश्वास क्रिया यी तीन कुराको समुचित तालमेल जरुरी हुन्छ ।  जब यी तीन एक लयमा हुन्छ, हामी स्वस्थ्य हुन्छौं । स्वस्थ, फुर्तिलो, तनावमुक्त रहनका लागि योग एक प्रभावकारी विधी हो । योगका लागि लचिलोपन जरुरी छ ? योगका लागि केवल ताकत, सन्तुलन […]

खाना खानसाथ बज्रासनमा बस्दा के फाइदा हुन्छ ?

खाना हाम्रो शरीरको लागि एक अनिवार्य आवश्यक्ता । कस्तो खाना खान्छौं, कसरी खान्छौं, कहाँ र कुन बेला खान्छौं भन्ने कुराले निकै महत्व राख्छ । किनभने स्वस्थ्य जीवनका लागि राम्रो एवं पोषिलो खानेकुरा मात्र भएर पुग्दैन । खाना कसरी पकाएको हो त्यसले पनि अर्थ राख्छ । खानामा रहेको पोषक तत्वलाई नष्ट नहुने गरी पकाएको खाना स्वस्थ्यकर […]

पाँच आसन, जसले अनियमित मासिक स्रावबाट बचाउँछ

मासिक धर्म चक्र महिलाको जिन्दगीको खास हिस्सा हुन् । यो एक प्राकृतिक र स्वाभाविक प्रक्रिया हो । यो पूर्व किशाेरावस्था वा किशोरावस्थादेखि शुरु हुन्छ । अर्थात् ८ वर्षदेखि १३ वा १४ वर्षको उमेरमा मासिक स्राव शुरु हुन्छ । यो नियमित रुपमा हुन्छ, महिनैपिच्छे । कतिलाई २८ दिनको अवधिमा हुन्छ भने कतिलाई ३२ दिन । यस […]

कस्तो छ रोनाल्डोको खानपान शैली ?

कीर्तिमानी फुटबल स्टार क्रिस्टियानो रोनाल्डो चिनीको सेवन गर्दैनन्, मदिरापान गर्दैनन् । खासमा उनका पितामा मदिराको लत थियो । अत्यधिक मदिराकै कारण उनको पिताको निधन भयो । त्यसैले उनले मदिरालाई घृणा गरेका छन् । उनका पिता जोजे डिनिस अभेइरो नगरपालिकामा माली थिए । आमा भने खाना बनाउने काम गर्थिन् । उनकी आमा क्यान्सरकी रोगी हुन्, जो […]

ढाकाको मलमल : जो धर्तीमा २०० वर्षसम्म सर्वाधिक महँगो कपडाको रूपमा रह्यो

ढाकाको मलमल २०० वर्षसम्म यस धर्तीको सर्वाधिक मूल्यवान कपडाको रूपमा रह्यो । राजा-महाराजा र सम्भ्रान्तहरूले यसको प्रयोग गर्थे । विश्व बजारमा यसको ख्याति लोभलाग्दो थियो । त्यसताका सम्भ्रान्त व्यक्तिहरू ढाकाको मलमलबाट बनेको पहिरन लगाउन लालायित हुन्थे । जतिबेला लन्डनको शहरमा तन्नेरीहरू मलमलको कपडा लगाउँदा गर्व गर्दै हिंड्दै थिए, ठीक त्यही बेला यता मलमल उत्पादन गर्ने […]

योगसूत्र : कसरी निरोगी रहने ?

योगका आदिगुरु भगवान् शिवलाई मानिन्छ । योगका छरिएर रहेका आयामहरूलाई संकलित गरी प्रस्तुत गर्ने महर्षि पतञ्जलिले ‘योगसूत्र’ भन्ने पुस्तकमा भनेका छन् – योगश्चित्तवृत्ति निरोधः । अर्थात् चित्त वृत्तिको निरोध नै योग हो । यसबाट के बुझिन्छ भने योगको उद्देश्य चित्त वृत्तिहरूको निरोध हो । अर्थात् चित्त र वृत्तिलाई ठीक बाटोमा डो¥याउनु नै योग हो । […]

प्रोन पोजिशन : अक्सिजन बढाउनमा कति उपयोगी छ ?

कोरोना संक्रमण वढेसँगै त्यसबाट बच्नका लागि वा रोकथामको लागि विभिन्न उपाय खोज्न थालिएको छ । यसमा आधुनिक तौरतरिकादेखि प्राचिन विधीहरुसम्म छन् । जस्तो कि शरीरमा अक्सिजनको मात्रा कायम राख्ने, प्रोन पोजिशन । शरीरमा अक्सिजनको मात्रा कम भएमा यस किसिमको पोजिशन अपनाउन सकिने बताइएको छ । के हो प्रोन पोजिशन ? जुन हिसाबले अहिले प्रोन पोजिशनबाट […]

योगासन गर्दा सावधानी अपनाउनुपर्ने १५ कुरा

व्यावहारिक हिसाबले शरीर, मन र भावनालाई सन्तुलित गर्ने र तालमेल मिलाइराख्ने एक साधन हो, योग । यस्तो योग आसन, प्राणायाम, मुद्रा बँध र षट्कर्म एवं ध्यानको अभ्यासबाट प्राप्त हुन्छ । योगले शरीरको अंग, मांसपेशी, नसालाई चुस्त र तन्दुरुस्त राख्ने काम गर्छ । शारीरिक एवं मानसिक उपचारमा योग सर्वाेत्तम विकल्प हो । यो यति शक्तिशाली एवं […]

कार्यात्मक व्यायाम : सम्पूर्ण शारीरिक अभ्यासको लागि उपयुक्त

कार्यात्मक प्रशिक्षण एउटा निश्चित उद्देश्यमा केन्द्रीत रहेर गरिने शारीरिक अभ्यास हो । हामीले दैनिक रूपमा गरिने सामान्य अभ्यासहरू पनि यसमा समावेश हुन्छ । तर यसको उपयोगिताको लागि भने नजिकैको फिटनेस सेन्टर वा फिटनेस शिक्षकसँग पनि सल्लाह लिन सकिन्छ । पछिल्लो समय बढी प्रचलनमा रहेको कार्यात्मक प्रशिक्षणलाई पश्चिमा मुलुकतिर परम्परागत अभ्यास शैलीभन्दा फरक हिसाबले चिनाउने गरिन्छ […]

‘शारीरिक अभ्यास मोटोपन घटाउन मात्रै होइन’

शारीरिक गतिविधिले व्यक्तिहरूको कुल ऊर्जा खर्च बढाउँछ, जसले अभ्यासरत व्यक्तिको शरीरमा ऊर्जा सन्तुलित हुन्छ । जसले शरीरको वजन पनि कम हुन जान्छ । जबसम्म उनीहरूले शरीरमा अतिरिक्त क्यालोरीहरूको क्षतिपूर्ति हुनेगरी अधिक खाना खाँदैनन्, शारीरिक गतिविधिले कम्मर र शरीरको वरिपरि रहेको बोसो घटाउने गर्छ, जसले हाम्रो शरीरलाई मोटोपनाबाट कम गराउने गर्छ । तर के शारीरिक अभ्यास […]

‘पैदल हिँड्नु नै गर्भावस्थाको सर्वाेत्तम व्यायाम’

आमा र बच्चाको लागि गर्भावस्था अत्यन्त संवेदनशील अवस्था हो । एकातिर गर्भावस्थामा आमा र बच्चाको स्वास्थ्यका लागि शारीरिक अभ्यास आवश्यक हुन्छ भने अर्काेतिर गलत अभ्यासले पेटभित्र रहेको बच्चालाई जोखिम पनि उत्तिकै हुन्छ । यस्तो अवस्थामा गर्भावस्थामा कस्तो व्यायाम शैलीलाई अपनाउन सकिन्छ ? न्युरोड र थापाथलीमा फिटनेस ग्यारेज सञ्चालन गर्दै आएका सुरेश सुवेदी गर्भवतीहरुले गर्ने फिटनेस […]

भक्तपुरको फिटनेस शैली : हरेक वडामा व्यायामशाला, श्वासप्रश्वासको समस्या हटाउन ‘छिकोन’

भक्तपुर नगरपालिकाको १० वटा वडा र ३ वटा क्याम्पस हातामा गरेर २३ ठाउँमा निःशुल्क व्यायामशाला रहेको छ । डेढ वर्ष पहिले भक्तपुर नगरपालिकाले नगरवासीको स्वास्थ्यलाई ध्यान दिँदै हरेक वडामा जिमखाना खोल्ने अवधारणा ल्याएको थियो । नियमित शारीरिक अभ्यासको लागि पैसा तिर्नुपर्ने अवस्था नहोस् भनेर दुई लाखदेखि पाँच लाख रुपैयाँसम्मका उपकरण खरिद गरेर ठाउँठाउँमा राखेपछि अहिलेसम्म […]

प्राणायामको नियम र फाइदाहरू

तपाईंले खाना खान छोड़नु भयो, पानी पिउन छोड़नु भयो भने कति दिन बाँच्न सक्छु जस्तो लाग्छ ? त्यस्तै यदि तपाईंले श्वास लिन छाड़नु भयो भने कति समय बाँच्न सक्छु जस्तो लाग्छ ? खाना र पानी छाडेर तपाईं ३ देखि ५ दिन बाँच्न सक्नुहोला तर श्वास लिन छाड़नु भयो भने दिनको कुरा छोड़नुस कति मिनेट भन्नुपर्ने […]

नग्न योग किन गरिन्छ ?

युगल योग, हट योग पछि, न्युड योग वा नग्न योग लोकप्रिय भइरहेको छ। यसको लोकप्रियता बढ्दै गइरहेको छ। नग्न योग एक अवस्था हो जहाँ एक व्यक्तिले आफ्नो कपडा निकालेर योग गर्ने गर्छन् । यो योग अमेरिका, क्यानडा, फ्रान्स, स्पेन, अष्ट्रेलिया, आदि जस्ता देशहरूमा यो योग झनै बढी प्रचलनमा छ । फिटनेसको हिसाबले यसका धेरै फाइदाहरू […]

स्वस्थ र मनोरञ्जक एरोबिक अभ्यास, यी हुन् यसका फाइदा

फिनल्याण्डको जिभस्किली विश्वविद्यालयले गरेको एक अध्ययनले व्यक्तिको शारीरिक गतिविधिले जीवनको हरेक आयाममा असर गर्ने तथ्यलाई पुष्टि गर्दै जीवनशैलीको परिवर्तनलाई जोड दिएको छ । बच्चाहरूको जन्म र निवास परिवर्तन, वैवाहिक स्थिति र काम गर्ने ठाउँ र त्यसको तरिका आदिले पुरुष र महिलाहरूको शारीरिक विकासलाई असर गर्ने गर्छ। महिलाका लागि घरायसी काम, बजार जाने वा अन्य सामान्य […]

प्रकृतिसँग जीवनको लय मिलाउनुहोस्

बिहान सूर्य उदाउँछ । साँझ अस्ताउँछ । रात हुन्छ, फेरी दिन । महिना बद्लिन्छ । ऋतु फेरिन्छ । समयको एउटा चक्र पुरा हुन्छ । यही चक्रसँगै अन्न अंकुराउँछ, पालुवा पलाउँछ, फूल फुल्छ, फल लाग्छ, पाक्छ । कहिले जाडो याम सुरु हुन्छ, कहिले वर्षा । माटो, हावापानी अनुसार बोट–बिरुवा उम्रन्छ । फैलिन्छ । अन्नबाली, फलहरु फल्छन् […]

सूक्ष्म व्यायाम : जहाँ पनि, जहिले पनि

‘दिनमा दश खिल्ली चुरोट पिउनुभन्दा घातक छ निस्क्रिया बस्नु ।’ अहिले हामीलाई सुविधा चाहिएको छ । ऐश–आरम चाहिएको छ । सुख–चैन चाहिएको छ । हामी चाहन्छौं, सुती सुती खान पुगोस् । मुलायम विच्छ्यौनामा खुट्टा तन्काएर, मोवाइल चलाउँदै, मीठो–मसिनो खाँदै बस्न पाइयोस् । तर, शरीरको रचना यसरी भएको छैन । यो शरीर त समूचित श्रमका लागि […]

फिटनेसको अनेक काइदा : कुन देशमा कस्तो अभ्यास विधि अपनाउँछन् ?

दुनियाँभरका मान्छे शारीरिक अभ्यासका लागि अलग अलग विधिहरू अपनाउने गर्छन् । कसैले नियमित साइक्लिङलाई नै आफ्नो शारीरिक अभ्यासको साधन बनाउने गर्छन् भने कसैले नियमित दौडिएर अभ्यास गर्ने गर्छन् । मान्छेहरू व्यायाम पनि घरभित्र गर्ने कि बाहिर भन्नेमा मुलुक र भूगोलको आधारमा रोजाइ फरक फरक हुने गर्छ । शारीरिक व्यायाम सबैतिरका मान्छेले गर्छन् । तर ठाउँ […]

के हामी बेहोसीमा बाँचिरहेका छौं ?

त्यो बेला म भर्खर योग सिक्न थालेकी थिएँ । बनेपाको एक आश्रममा योग सिकाउने काश्मिरी गुरु हुनुहुन्थ्यो । उहाँले आसन, प्राणायाम सिकाउनुहुन्छ भन्ने लागेको थियो । तर जब गुरुको सम्मुखमा पुगें, उहाँले भन्नुभयो, ‘बाहिर ठूलो रुख छ, त्यस रुखलाई पन्ध्र मिनेट जति हेरेर आउँ । रुखले केही बोलिरहेको छ ।’ म आज्ञाकारी बालक झै नजिकै […]

भद्रासन योग : योगासनको क्रममा ध्यान दिनुपर्ने कुरा

अष्टाङ्ग योगमा वर्णित “भद्रासन” सौम्य एवं आध्यात्मिक आसनहरूको रूपमा चिन्ने गरिन्छ । संस्कृत शब्द “भद्रासन” को अर्थ : भद्र अर्थात् विनम्र या शीलवान र आसनको अर्थ मुद्रा हु्न्छ । यसको अभ्यासले व्यक्तिलाई परम शान्तिको अनुभव गराउने गर्छ । यस आसनलाई बिराम आसन यानी लामो समयसम्म बसिरहने मुद्राको नाममा समेत जान्ने गरिन्छ । ध्यान साधनाको लागि […]