Comments Add Comment

कभर स्टोरी

List Grid
मान्छे-ब्याक्टेरिया युद्ध : एन्टिबायोटिकलाई ब्याक्टेरियाले जित्न थालेको हो ?

काठमाडौं । ब्याक्टेरियालाई नाश गर्ने वा यसको वृद्धिलाई रोक्ने औषधिलाई एन्टिबायोटिक भनिन्छ र एन्टिबायोटिकलाई हामीले ब्याक्टेरियाको संक्रमण रोक्न अथवा उपचार गर्न प्रयोग गर्छौं। एन्टिबायोटिकले हाम्रो जीवनमा ठूलो योगदान दिने गर्छ। क्यान्सरको उपचार गर्न पनि एन्टिबायोटिक प्रयोग गर्ने गरिन्छ । अंग प्रत्यारोपण, कार्डिएक सर्जरी तथा अरू सर्जरी गर्दा ब्याक्टेरियाको संक्रमण नहोस् भनेर पनि एन्टिबायोटिकको प्रयोग गरिन्छ […]

जीवन दर्शन : अरूको धनमा आँखा नगाड्नु , श्रम नगरी नबस्नु

ईशावास्यमिदं सर्वंयत्किञ्च जगत्यां जगत् तेन त्यक्तेन भुञ्जीथा मा गृधः कस्यस्विद् धनम् ।।१।। कुर्वन्नेवेह कर्माणि जिजीविषेच्छ्तँ समाः । एवं त्वयि नान्यथेतोऽस्ति न कर्म लिप्यते नरे ।।२।। यो संसारमा स्थावर जङ्गम नाशवान जुन जेसुकै कुरा छन् । सबै ईश्वर आच्छादित छन् । अतः त्यागद्वारा त्यसको भोग गर्नु कसैको धनमा लोभ नगर्नु, यस लोकमा काम गर्दै सय वर्ष […]

कति सफल भयो विपन्नका लागि खुलेको ‘फुड बैङ्क’ को अवधारणा ?

काठमाडौं । कोरोना भाइरसको महामारी रोक्न लकडाउन सुरु भएको केही दिनपछि चैतको तेस्रो साता धादिङको गजुरी गाउँपालिकाले फुड बैंकको नयाँ अवधारणाको विकास गर्‍यो । यो समयताका गजुरीमात्रै नभएर धेरै स्थानीय तहहरूले फुड बैंकको मोडल अपनाए । गजुरीले विपन्न परिवारलाई चार किलो चामल, एक पोका नुन, परिवार अनुसार एक वा आधा लिटर तेल र एउटा साबुन […]

सरकारी बेवास्ताले सुध्रिन नसकेको सहरी जीवनशैली

काठमाडौं । ४ महिनाको लकडाउनको समयमा सहरी क्षेत्रको जीवनशैली विकासमा धेरै नभए पनि केही सुधारको संकेत देखिएको थियो । बाहिर निस्कन त्रास बढेसँगै मान्छेले कौसीमा नै खेती गर्न सुरु गरेका थिए । सवारी साधनको रूपमा साइकल यात्रालाई आफ्नो दैनिकीको रूपमा ढालिरहेका थिए । वायु प्रदूषण सीमामा थियो । थोरै भए पनि डिजिटल माध्यमको प्रयोग गर्नेहरू […]

निषेधाज्ञाका कारण देशभर रगतको अभाव

काठमाडौं । कोरोना भाइरस महामारीका कारण गरिएको निषेधाज्ञाको सिधा असर रक्त संकलन कार्यमा परेको छ । रगतको व्यवस्थापन गर्ने नेपाल रेडक्रस सोसाइटीले निषेधाज्ञाको समयमा रगतको माग पूरा गर्न नसकेको जनाएको हो । निषेधाज्ञाका कारण रक्तदान कार्यक्रम सञ्चालन हुन नसकेकोले थप रगत संकलन हुन नसकेको र भएको स्टक पनि छिटै सकिने अवस्थामा रहेको रेडक्रस सोसाइटीले जनाएको छ […]

भड्किलो तीजमा कोरोनाको नियन्त्रण !

हिन्दु नारीहरूको महान चाड हरितालिका तीज यसपालि केही फरक तरिकाले मनाइँदै छ । समुदायमा न कुनै जमघट भएको छ न त तीजको नाममा भड्किलो क्रियाकलाप नै भएको छ । विश्वमा महामारी रूपमा फैलिएको कोरोना संक्रमणको कारण यो वर्ष तीज पर्व घरमा मात्र सीमित भएको छ । नारीका वर्षभरिको वेदना पोख्ने तीजका गीतमा कोरोना भाइरसको बढ्दो […]

किन बस्ने तीजमा व्रत ?

निश्चित अवधिका लागि सबै वा निश्चित खानेकुराहरू नखाएर गरिएको साधनालाई उपवास वा व्रत भनिन्छ । व्रत र उपवास नेपाली संस्कृतिको महत्वपूर्ण आयाम हो । १५ दिनमा एकपल्ट बसिने एकादशीको व्रत, महिनाभरि बसिने स्वस्थानी व्रत, तीज, ऋषि पञ्चमी, नवरात्र, चैतेदशैं, चतुर्मासदेखि हप्ताको एकपल्ट बसिने साप्ताहित व्रत र घाम डुबेपछि नखाने वा एकछाकमात्र खाने आवधिक उपवासको प्रचलन […]

तीजको व्रत फलाहार गरेर बस्ने कि निर्जला ?

काठमाडौं । आज हरितालिका तीज । नेपाली हिन्दु महिलाहरू भाद्र कृष्ण तृतीयाको दिन विधिपूर्वक व्रत बसी हरितालिका तीज मनाउने गरिन्छ । शिव पुराणका अनुसार शिवजी पति पाउँ भनी पार्वतीले बसेको सफल व्रतको विधि र तालिका हरि अर्थात् विष्णुले दिएको भन्ने अर्थमा त्यसको नाम हरितालिका राखिएको भन्ने मान्यता छ । भाद्र कृष्ण तृतीयाको दिन महिलाहरूले विशेषगरी […]

स्वस्थ जीवनशैलीका लागि यस्तो सुझाव दिन्थे राष्ट्रकवि घिमिरे

१०१ वर्षको उमेरसम्म पनि शरीरमा स्फूर्ति थियो । कसैको सहाराविना हिँडुडुल गर्न सक्दैन’थे तर अनुहारमा कान्ति छाएकै हुन्थ्यो । १०० वर्ष पुगेपछि हरेक मान्छेको दोस्रो जीवन सुरु हुन्छ, भनिन्छ। उनको पनि नयाँ दाँत पलाएर नयाँ जीवनको संकेत गरिरहेको थियो । उनको १०१ औं जन्मदिनमा उनले झण्डै एक सातासम्म सुखले बस्न पाएनन् । उनलाई शुभकामना दिन […]

कालीगढ र डिजाइनरहरूको अनिच्छित विश्राम !

काठमाडौं । कुनै बेला पर्यटकको आउजाउ भइरहने काठमाडौं उपत्यकाका तीनवटा दरबार क्षेत्रको आसपासमा आफ्नो कला कोर्नेहरू यतिबेला फुर्सदिला छन् । आकर्षक झ्याल ढोका, तोरण र टुँडालहरूमा आफ्नो कला खोप्नेहरूदेखि घरको झ्याल ढोका हुँदै इन्टेरियर डिजाइन गर्नेहरु समेत यतिबेला पुरानो दिनको पर्खाइमा बसिरहेका छन् । समग्रमा कालीगढ र डिजाइनरहरु कोभिडका कारण गरिएको पहिलो चरणको लकडाउन सुरु […]

कुशे औंसी : कुशल शिष्य छान्ने पर्व !

काठमाडौं । वैशाख महिनाको अमावस्याको दिनलाई आमाको मुख हेर्ने पर्वको रूपमा मनाइन्छ । यस दिन मातातीर्थमा मन्दिरमा विशेष मेला लाग्ने भएकोले यस औंसीलाई नै मातातीर्थ औंसी मान्ने गरिन्छ । त्यस्तै, भाद्र महिनाको अमावस्या बाबुको मुख हेर्ने पर्वको रूपमा चर्चित छ । हिन्दुहरूले पवित्र घाँसको रूपमा मान्ने कुशलाई विधिपूर्वक घरमा भित्र्याउने पर्व भएकोले पनि यो पर्वलाई […]

संवैधानिक पदबाटै थरको नामाकरण !

काठमाडौं । धनकुटा घर भएका कुलबहादुर गुरुङले धादिङकी बिन्दा गुरुङसँग विवाह गरे । उनी सुविधा र अन्य कारणले धादिङमा नै घर बनाएर बस्न थाले । रहँदाबस्दा उनको नाम नै ‘धनकुटा’ रहन गयो । उनको वास्तविक नाम धेरैले बिर्सिँदै गए । कुनै समयमा प्रहरीको हवल्दार बनेका व्यक्तिको तीन पुस्तासम्मलाई ‘हवल्दारको सन्तान’ को रूपमा चिनाउने गरिन्थ्यो । […]

अनिता चेपाङको रहर र उनका सपना

उमेरले ३३ वर्ष मात्र पुगेकी छन्, फूलमाया चेपाङ । तर उनी सात सन्तानकी आमा हुन् । फूलमायाको ६ छोरी र एक छोरामध्ये सबैभन्दा जेठी हुन्, अनिता चेपाङ । उमेरले १५ वर्ष र कक्षा तीनमा पढ्ने अनिताले पढाइलाई यसभन्दा अगाडि बढाउन पाइनन् । किनभने उनको काँधमा भाइबहिनी हुर्काउने र आमाबुबालाई सघाउने गह्रौं जिम्मेवारी पनि थियो । […]

कुलमान घिसिङ : एक आभा, एक आशा

निस्वार्थ अनि निर्भिक, दृढ अनि तिक्ष्ण, तिब्र अनि गतिशिल । यी तमाम उर्जा–तत्वको एकढिक्का पुञ्जले धपक्कै बलेको त्यो अनुहार । न दम्भ, न अहंकार । शालिन, सौम्य र सरल । अर्थात कुलमान घिसिङ । आफ्नै कर्म, लगाव र सर्मपणले श्रेष्ठ बनायो, उनलाई । आज तीन करोड नेपालीको स्पन्दनमा उनको जीवन–संगीतको धुन बज्छ । कुलमान घिसिङले […]

लकडाउनले मानिसलाई अल्छी बनाएको त छैन ?

कोरोना भाइरस (कोभिड–१९) को महामारी फैलिन शुरु गर्दा नै शार रिडको स्वास्थ्य अवस्था राम्रो थिएन । उनी हालै मात्र बेलायतको एक नयाँ सहर पुगेकी थिइन् । उनी यो सहरमा वकिलको तालिमको लागि पुगेकी थिइन् । उनको घरमा उनको परिवार दुई साथीहरु बन्न पुगेका थिए । दमको रोगीसमेत रहेकी रिडले आफूलाई लकडाउनको समयमा बचाउनुपर्ने चुनौतीको सामना […]

कोरोनामा लापरवाही : हामीलाई केको डर ?

युवाहरु चिया पसलमा भेट्छन्, एकै ठाउँ गुजुल्टा पर्छन् । मास्क उतार्छन् वा चिउडोमा तान्छन् । अनि एकअर्कासँग मुख जोडेर गफ गर्न थाल्छन् । उनीहरुलाई लाग्छ, साथीभाईको अगाडि किन मास्क लगाउने ? बालै भएन नि । पेशाकर्मी÷व्यवसायीहरु आफ्नो कार्यथलोमा पुग्छन्, मास्क उतार्छन् । सहकर्मीसँग आमने–सामने बसेर काम गर्छन् । गफ गर्छन् । उनीहरुलाई लाग्छ, आफ्नै सहकर्मी […]

कोरोनासँगै बाँच्ने हो भने

विज्ञहरु भनिरहेका छन्, ‘पूर्ण रुपमा कोरोना निर्मुल गर्न सकिनेछैन ।’ के त्यसो भए अब मानव समुदाय सधै कोरोनाको त्रासदीबीच बाँच्नेछ ? कोरोनाको संभावित संक्रमणबाट बच्न बेलामौकामा लकडाउन गरिरहनुपर्ने हो ? संक्रमित हुने, अस्पताल धाउने उपक्रममै मान्छेको दैनिकी बित्ने हो ? यतिबेला हामी कोरोना संक्रमितको संख्या र मृत्युको गणना गरेर बस्न बाध्य छौं । जबकी हिजोको […]

मास्कमा मनोमानी : सही ढंगले नलगाउँदा उत्तिकै जोखिम

काठमाडौं । बुधबार जिल्ला प्रशासन कार्यालय काठमाडौंले मास्क नलगाई हिँड्ने ६० जनालाई संक्रामक रोग ऐनको व्यवस्था अनुसार जनही १०० रुपैयाँ जरिवाना गरायो । प्रशासनको तर्फबाट अनुगमनमा गएको टोलीले कतिपय मास्क लगाउन नजान्नेलाई मास्क लगाउने तरिका समेत सिकाएको थियो । सोही टोलीले ७५० वटा पसलहरूमा भौतिक दुरी कायम नभएको भन्दै पहिलो पटकलाई चेतावनी दिएर फर्किएको छ […]

लकडाउनमा आत्महत्या : समाजशास्त्रीय अध्ययनले के भन्छ ?

ललितपुरको इमाडोलमा बसोबास गर्ने एक इन्जिनियरले यही लकडाउनको अवधिमा जेठ महिनामा आत्महत्या गरे । आर्थिक हैसियत राम्रो भएका उनले आत्महत्या गर्नुपूर्व आफ्नो तिरोतारोबाँकी रहेका जति सबैको नाममा चेक काटेर आफूले प्राण त्यागेको अध्ययनमा पत्ता लाग्यो । तर उनको आत्महत्या किन भयो ? भन्ने विषयमा समाजशास्त्रीय अध्ययन भइरहेको त्रिवि समाजशास्त्र केन्द्रीय विभागका प्राध्यापकहरू बताउँछन् । यो […]

कस्ता व्यक्ति सधै युवा रहन्छन् ?

हामीकहाँ नेताहरुको अगाडि जोडिने विशेषण हो, युवा । जब कुनै नेताको अगाडि ‘युवा’ फुर्को जोडेर सम्बोधन गरिन्छ, जग हाँस्छ । यसकारण कि, ति नेताको उमेरले डाँडा काटिसकेको हुन्छ । तर, चिन्तकहरु भन्छन्, ‘युवा हुनु र नहुनुको सम्बन्ध उमेरसँग जोडिदैन ।’ अर्थात कोही व्यक्ति उमेरले ५० बर्ष पुगेका छन् । तैपनि उनी युवा हुनसक्छन् । कोही […]

दृढता र इच्छाशक्तिबाट रोगसँग लड्न सकिन्छ

मनुष्य आफ्नो विचारद्वारा बनेको हुन्छ । ‘यो पुरुष श्रद्धामय छ जो जस्तो श्रद्धा गर्छ त्यो त्यस्तै हुन्छ’ भनी उपनिषद्मा भनिएको छ । मनुष्य विचार विशेषको मुद्गल हो । यसकारण आरोग्यताको दृढ भावना र मन्त्र जप एवं ध्यानद्वारा पनि रोग निवृत्ति हुन्छ । यस विषययमा यहाँ संक्षेपमा चर्चा गरौं । प्रत्येक मनुष्यामा एक ईश्वर प्रदत्त स्वाभाविक […]