Comments Add Comment

कभर स्टोरी

List Grid
सिन्धुलीको जुनार : एक क्लिकमा सबै ‘फेहरिस्त’

काठमाडौं । काठमाडौंको बजारमा बिक्री हुने फलफूलको स्रोत कुन हो भनेर कसरी चिन्ने ? जुम्ला ओखरको लागि, मुस्ताङ स्याउको लागि, फर्पिङको नास्पातीको लागि र सिन्धुलीलाई जुनारको लागि प्रसिद्ध छ । वि.सं. २००७ सालमा प्रजातन्त्र आएपछि तत्कालीन सरकारले देशका विभिन्न क्षेत्रलाई विशेष कृषि क्षेत्रको रुपमा विकास गरेर सोही अनुसार छुट्टाछुट्टै खेतीलाई प्रोत्साहन गर्न थाल्यो । यही […]

श्रीयन्त्रको विज्ञान : ४५ त्रिकोणको अर्थ के हो ?

काठमाडौं । तान्त्रिक एवं धार्मिक महत्वको श्रीयन्त्र हिन्दुहरुको एउटा पवित्रताको प्रतीक पनि हो । पशुपतिमा सबैभन्दा पहिले पूजा गरिने श्रीयन्त्र होस् या केही समयअघिसम्म सर्वाेच्चमा न्यायदिनेबेलामा साक्षी राखिने श्रीयन्त्र होस् यी सबै धार्मिक एवं तान्त्रिक हिसाबले महत्वपूर्ण मानिन्छ । श्रीयन्त्र हिन्दु सम्पद्रायको मुख्य देवता एवं अवतारहरूलाई जनाउने एउटा इन्जिनियरिङ पनि हो । श्रीयन्त्रलाई साक्षी राखेर […]

जंकफुड होइन, यी खानेकुराले बच्चाको लागि जरुरी छ

बालबच्चालाई खुसी बनाउन होस् वा रोएको बखत फकाइ-फुल्याइ गर्न, धेरैजसो आमाबुबाले चिप्स, चिजबल, कुरकुरे, चाउचाउ, चकलेट, बिस्कुट आदि दिने गर्छन् । यसको विकल्पमा स्याउ, उसिनेको आलु, गाईको दूध हुँदो हो त के हुन्थ्यो ? सामान्यतः हामीले देख्दै÷भोग्दै आएका छौं, जंकफुड दिएपछि बच्चा जति खुसी हुन्छन् स्याउ वा यस्ता अन्य खानेकुराबाट त्यति खुसी हुँदैनन् । किन […]

घरमा नियमित ‘कीटाणुरहित’ बनाइरहनु पर्ने सामानहरू

कोरोना भाइरसको महामारीका कारण नेपालीहरूलाई पहिलेभन्दा धेरै सतर्क बनाएको छ । हानिकारक कीटाणु र ब्याक्टेरियाहरूबाट जोगिनको लागि नियमित हात धुने र स्यानिटाइजरको प्रयोग गर्ने र बाहिर निस्कँदा मास्क अनिवार्य लगाउने गर्छाैं । भलै केही व्यक्तिले यो नियमलाई नाघ्ने गरे पनि धेरैले यसलाई अनुशरण गरिरहेको देखिन्छ । तर घरमा बस्दा वा कार्यालयभित्र पनि सम्भावित संक्रमणको क्षेत्रहरू […]

बिहेको लगन : मंसिरपछि वैशाख कुर्नुपर्ने

१९ मंसिर, काठमाडौं । बिहे गर्ने उमेर पुगेका युवा–युवतीका लागि चासोको महिना हो मंसिर । यस वर्षको मंसिरमा पनि थुप्रै जोडीहरु धमाधम लगनगाँठो कसिरहेका छन् । मंसिरमा बिहे गर्न नभ्याउनेहरुले भने अब लगनका लागि चार महिना कुर्नुपर्ने भएको छ । यसपालि मंसिरदेखि बैशाखको बीचमा बिहेको लगन छैन । मंसिरमा पनि १५ गतेपछि मात्रै लगन निस्केका […]

आयुर्वेदिक महत्वको गौमूत्र : वैज्ञानिक दृष्टिमा के–के छन् फाइदा ?

हिन्दू धर्ममा गाईलाई आमा मानिएको छ । संसारको सबैभन्दा प्राचीन धर्मले एउटा सामान्य पशुलाई आमाको स्थान दिनु र यसको मल एवं मूत्रलाई परमपवित्र मान्नु सामान्य नभएर विशेष रहस्यको विषय हो । अझ आयुर्वेदमा त गौमूत्रलाई अति महत्वपूर्ण औषधिको रूपमा प्रयोग गर्ने गरिन्छ । पाँचहजार साल पुरानो मानिने आयुर्वेदिकग्रन्थ सुश्रुत संहिताको सूत्रस्थानको ४५औ अध्यायमा गौमूत्रको अनेकौं […]

पठन संस्कृति : के सफलताका लागि पढ्न जरुरी छ ?

‘रिडिङ इज टु द माइन्ड ह्वाट एक्सरसाइज इज टु द बडी’– जोसफ एडिसन (१६७२–१७१९) । एक प्रख्यात अंग्रेजी साहित्यकार एवं सम्पादकले आजभन्दा करिब तीन सय वर्षअघि यो कुरा भनेका थिए । अर्थात् पढाइ दिमागका लागि त्यति नै जरुरी छ, जति शारीरिक स्वास्थ्यका लागि व्यायाम । उनको यो कुरालाई केही वैज्ञानिकले आफ्ना शोधमार्फत पुष्टि पनि गरे […]

जो कुकुरका लागि बाँचे

मान्छेले कुकुरलाई एक बफादार प्राणीको रुपमा हेर्ने गर्छ । त्यसैले घरको सुरक्षाको लागि होस् वा शोभाका लागि कुकुर पाल्ने गरिन्छ । मानव समाजले कुकुरप्रति हेर्ने जुन दृष्टिकोण छ, त्यो एकदमै प्रेमिल, हार्दिक र आत्मीय छ । हाम्रो समाजमा पनि कुकुरका अनेक कथा छन्, जसले त्यसको वफादारिता, त्याग र सत्गुणको व्याख्या गर्छ । पौराणिक कथाहरुमा समेत […]

फूलले सुगन्ध मात्रै होइन, बिरामी पनि बनाउन सक्छ

काठमाडौैं । प्रत्येक व्यक्तिलाई कुनै न कुनै किसिमको एलर्जी हुने गर्छ । कसैलाई भिडको एलर्जी हुन्छ त कतिपयलाई डण्डीफोर जस्ता स्वास्थ्य समस्याको । कतिपयलाई शृङ्गार सामग्रीको पनि एलर्जी हुने गर्छ । हरेक वर्ष सयौं व्यक्तिहरू लागुपदार्थसम्बन्धी एलर्जीका कारण आफ्नो ज्यान गुमाउन बाध्य छन् । चिसोका कारण धेरै मानिसहरूको शरीरमा दाग लाग्ने वा एलर्जी हुने गर्छ […]

पृथ्वीबाट ४०० किलोमिटर पर अन्तरिक्ष स्टेसनमा बस्नेको जीवनशैली

काठमाडौं । मान्छे अन्तरिक्षमा होस् या पृथ्वीमा, जहाँ गए पनि उसको जीवनशैलीमा धेरै बदलाव आउँदैन । अनुसन्धानको लागि पृथ्वीभन्दा ४०० किलोमिटर टाढा रहेको इन्टरनेसनल स्पेस स्टेसनमा जाने मान्छेहरूले पनि पृथ्वीमा जस्तै आफ्नो नियमित कर्म गर्नैपर्छ । समयमा खाने, समयमा शौच गर्ने, आफ्नो सरसफाइलाई ध्यान दिने जस्ता सबै कर्महरू अन्तरिक्षमा पनि नियमित तालिकाको रुपमा तयार पारिएका […]

मिश्रमा भेटिएको चम्चाको इतिहास, कसरी विकास हुँदै गयो विश्वमा ? 

काठमाडौं । हिजोआज मान्छेको हरेक गतिविधिमा चम्चाको प्रयोग अनिवार्य जस्तै भएको छ । अहिले गाउँघरमा पनि हातले ढिके नुन अड्कलेर तरकारीमा हाल्न छाडिसकेका छन् । कर्छुलीले आजभोलि घिउतेल निकाल्न छाडिसकिएको छ । यी सबै भाँडाकुँडालाई आजभोलि चम्चाले नै विस्थापित गरिदिएको छ । यतिमात्रै नभएर चम्चालाई मानवीकरण गरेर मान्छेको प्रवृत्तिलाई समेत चम्चे प्रवृत्ति भनेर समेत हिजोआज […]

संगीत र कामको सम्बन्ध : शास्त्रीय संगीतले उत्पादकत्वमा कति प्रभाव पार्छ ?

काठमाडौं । संगीत मान्छेको जीवनको लागि उपयोगी छ कि घातक छ ? सैलुन, वर्कसप, विभिन्न फर्निचरका पसलहरुमा जाँदा ठूलाठूला स्वरमा गीत बजाएर काममा रमाएकाहरु देख्दा धेरैलाई संगीतसँगै काम गर्दा यसको उत्पादकत्वमा वृद्धि हुन्छ कि ? भन्ने सोचाइ पनि आउन सक्छ । तर संगीतले के मान्छेको कार्यक्षमता र सिर्जनशीलतामा सहयोग पुर्‍याउँछ ? दोस्रो विश्वयुद्धको समयतिर संगीतको […]

शरीरमा इम्युनिटी विकासका सम्बन्धमा एन्थोनी फाउचीलाई ३ प्रश्न

अमेरिकाका वरिष्ठ फिजिसियन एवं ह्वाइट हाउसका कोरोना भाइरस टास्क फोर्सका सदस्यको भूमिकामा समेत काम गरेका व्यक्ति हुन् डा. एन्थोनी फाउची । कोरोना भाइरसले अमेरिकामा उग्र रूप लिएको बेलामा अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पको निर्णयलाई कसैले खुलेर आलोचना गर्थ्याे भने त्यसमा फाउचीको समेत नाम आउने गर्थ्याे । तिनै फाउचीले शरीरमा इम्युनिटी बढाउनको लागि केही सुझावहरु दिएका छन् […]

चिनियाँको खानपान : रैथाने शैली र पश्चिमीकरणको प्रभाव

चिनियाँ विकासले द्रूत रुप लिँदैछ । विश्वव्यापी रुपमा यसको प्रभाव पनि परिरहेको छ । तर विश्वव्यापीकरणको चपेटामा चिनियाँ खानपानको शैली पनि बदलिने गरेको पाइन्छ । चिनियाँ खानालाई उत्कृष्ट खानपानको नमुना मान्छन् । तर पछिल्लो समय चिनियाँ खाना नै अन्य देशको खानासँग फ्युजन भएर परिवर्तन भएको मान्ने गरिन्छ । पश्चिमाकरणको प्रभावसँगै चिनियाँ खानपान शैलीमा पनि ठूलो […]

‘विश्वमा वन्यजन्तुको जनसंख्या चिन्ताजनक रूपमा घटेको छैन’

मेरुदण्ड भएका अधिकांश वन्यजन्तुहरु – स्तनपायी, उभयचर, चरा, सरिसृप र माछा समुहको जनसंख्या स्थिर रहेको एक अध्ययनले देखाएको छ । प्रत्येक दुई वर्षमा सार्वजनिक हुने पर्यावरणको क्षेत्रमा काम गर्दै आएको समुह डब्ल्यूडब्ल्यूएफले बुधबार सार्वजनिक गरेको प्रतिवेदनले यस्तो देखाएको हो । डब्ल्यूडब्ल्यूएफले सन् १९७० देखि मेरुदण्ड भएका वन्यजन्तुको जनसंख्याको गणना गर्दै आएको यो अध्ययनमा सहभागी शोधकर्ताहरुले […]

आफै‌ंमा उत्प्रेरणा भरिराखाैं

जीवनमा सबैभन्दा ठूलो सफलताको आधार भनेको उत्प्रेरणा हो । कुनै पनि कामको लागि हामीमा हीनताबोध भयो भने त्यसमा हाम्रो असफलता निश्चित छ । त्यसैमाथि अरुले हतोत्साहित गराएको भरमा हामी पनि झनै उदास बन्न थाल्यौं भने जीवनमा असफलताको सुरुवात त्यही बिन्दुबाट हुन्छ । जब कुनै काम बोझिलो हुन्छ हामीले आफैँलाई दुईवटा प्रश्न गर्नुपर्छ, पहिलो लक्ष्य प्राप्त […]

शाैचालयकाे इतिहास : जतिबेला मान्छेलाई खुला शौच गर्न मनले दिएन

काठमाडौं । कीर्तिपुरस्थित त्रिभुवन विश्वविद्यालयको विभिन्न विषय अध्यापन गराउने केन्द्रीय विभागका शौचालयहरुमा अश्लील साहित्यको भण्डार पाइन्छ । मानवशास्त्र केन्द्रीय विभागको पहलमा त्रिविको घडीघरमा रहेको शौचालय सफा गर्ने क्रममा प्राज्ञिक संस्थाको शौचालय भन्नै लाजलाग्ने वस्तु भेटिएको थियो । साथमा शौचालयको भित्तामा अश्लील कुराहरु पर्याप्त लेखिएका थिए । घडीघरको बँगैचा, शौचालय एवं अन्य संरचनाको मर्मतसंहारका योजनाकार मानवशास्त्र […]

जलवायु परिवर्तनले देखाएको ३ दशकपछिको अँध्यारो भविष्य

काठमाडौं । यही नोभेम्बर १२ मा विश्वले एउटा आततायी चक्रवातको ५० औं वार्षिकोत्सव मनाउँदै थियो । उक्त आँधीबेहरीले अनुमानित ३० लाखदेखि ५० लाख जनासम्मको ज्यान लिएको थियो । यो हालसम्म रेकर्डमा राख्न सकिएकोमध्ये सबैभन्दा घातक उष्णकटिबन्धीय चक्रवात र सबैभन्दा घातक प्राकृतिक प्रकोप थियो । प्रकोपको विनाशकारी असरहरू र तत्कालीन सरकारको कमजोरीका कारण यति राजनीतिक बन्दै […]

दिदीको स्नेह र भाइको पराक्रमको प्रतीक सामा-चकेवा

काठमाडौं । दिदीको स्नेह र भाइको पराक्रम नै यो संसारको एउटा सुन्दर पक्ष हो । यही स्नेहले नै कसैले तिहारको भाइटीका मनाउँछन्, कसैले किजा पूजा मनाउँछन् त कसैले सामा चखेवा । दिदीको स्नेह र भाइको पराक्रमको शिलशिला मानव सभ्यतासँगै सुरु भएको हुनुपर्छ । तर हामीले यसलाई करिब १५०० वर्ष पहिलेसम्मको परम्परा मान्न सक्छौं । पुरानो […]

अनेकथरी प्रदूषण, भिन्दाभिन्दै रोग

चिसो मौसम सुरु भएसँगै विभिन्न किसिमका प्रदूषणको समस्या पनि सुरु हुन लागेको छ । विशेषगरी जाडो मौसममा बढी प्रदूषित हुने सहरमा यही प्रदूषणका कारण अनेक किसिमका स्वास्थ्य समस्या समेत सिर्जना हुने गर्छ । पृथ्वीमा हामीले भोग्ने जस्तो सुकै प्रदूषण हाम्रो स्वास्थ्यको लागि हानिकारक हुने गर्छ । चाहे हावामा हुने प्रदूषण होस् या त पानी र […]

मान्छेले जस्तै बोटबिरुवाले पनि कुराकानी गर्न सक्छन् ?

काठमाडौं । आफ्नो दुनियाँबाट पराया दुनियाँमा पुगेपछि सबैकुराहरू नौलो लाग्ने गर्छ । मानव गतिविधिलाई छाडेर हामी पशुपन्छीको जस्तो सुकै असामान्य व्यवहारलाई पनि चाख मानेर हेर्ने गर्छाैं । मान्छेको व्यवहारपछि हामीलाई पशुपन्छीको व्यवहार केही हदसम्म भिन्न लाग्ने गर्छ । तर पशुपन्छीबाट पनि माथि उठेर बोटबिरुवाको व्यावहारिक पक्षतिर लाग्यौं भने मान्छेले नयाँ दुनियाँ पत्ता लगाउँछ । यही […]