Comments Add Comment

कभर स्टोरी

List Grid
प्रसूति र बच्चाको हेरचाहको लागि फिनल्याण्डलाई किन आदर्श मुुलुक मानिन्छ ?

कोरोना महामारीका कारण अघिल्लो वर्ष भएको लकडाउनको पहिलो २ महिनामा मात्रै नेपालमा ३१ जना गर्भवती तथा सुत्केरीले ज्यान गुमाए । स्वास्थ्य सेवा विभागको परिवार कल्याण महाशाखाका अनुसार लकडाउनको सो अवधिभर सो संख्यामा गर्भवती तथा सुत्केरीले ज्यान गुमाएका हुन् । यसमध्ये धेरै सुत्केरीले उचित स्वास्थ्य उपचारको अभावका कारण ज्यान गुमाएको विश्लेषकहरु बताउँछन् । नेपालमा स्वास्थ्यप्रतिको यति […]

४ चिनियाँ परम्परागत पोसाक : हान वंशको ‘हानफु’देखि माओ सुटसम्म

विश्वमा प्रत्येक देशको आ-आफ्नै अनौंठो परम्परागत पहिरन संस्कारहरू रहेको पाइन्छ । यही भाषा संस्कृति र पहिरन आदिमा रहेको विशिष्टताका कारण नै एक देशलाई अर्को देशबाट अलग गर्न सकिन्छ । आधुनिकीकरणको प्रभावले विदेशी पहिरनलाई अँगाले पनि आफ्नो अस्तित्वलाई जोगाउन आफ्नो परम्परागत एवं विशिष्ट सांस्कृतिक संस्कारलाई बचाउनै पर्छ । परम्परागत चिनियाँ लुगाहरू पनि यही चीनको विशिष्ठता जनाउने […]

नेत्र रोग विशेषज्ञ भन्छन् – प्रदूषणले आँखामा जटिल रोगको जोखिम

पछिल्लो समय राजधानी काठमाडौं लगायत देशका विभिन्न स्थानमा फैलिएको प्रदूषणले फोक्सोमा गर्ने असरको बारेमा धेरै चर्चा हुने गरेको छ । तर शरीरको संवेदनशील मानिएको आँखामा यसले पार्ने प्रभावका बारेमा भने अहिलेको प्रदूषण झनै घातक रहेको आँखा सम्बन्धी विशेषज्ञहरु बताउँछन् । पाटन सामुदायिक आँखा स्याहार केन्द्रमा यही साताको सुरु र अघिल्लो साताको अन्तिम दिनमा दैनिक १२ […]

बहाना होइन चाहनाले अगाडि बढिन्छ

अपाङ्गता भएका व्यक्तिहरूलाई सबैभन्दा पहिले चाहिने कुरा भनेको मैत्रीपूर्ण सोच हो । तर, समस्या कहाँ देख्छु भने अपाङ्गता भएका व्यक्तिहरूले सीमित काम मात्र गर्न सक्छ, सीमित पेशा वा व्यवसाय मात्र अँगाल्न सक्छ भन्ने बुझाइ छ । यही कारण उनीहरूको काम र जिम्मेवारीलाई कित्ताकाट गरिएको छ । उनीहरूको अवसरलाई सीमित घेराभित्र बन्दी बनाइएको छ । अर्थात् […]

आमा र बच्चाको उचित हेरचाह नै ख्याउटेपन रोक्ने उपाय

बच्चाहरूमा देखिने वेस्टिङ अर्थात् उमेर अनुसारको आवश्यक तौल नबढ्ने समस्या विश्वको ठूलो समस्याको रूपमा रहेको छ । वेस्टिङ, अर्थात् शरीरको उचाइ अनुसारको तौल नहुने समस्या पाँच वर्षभन्दा कम उमेरका बच्चाहरूको मृत्युको प्रमुख कारण पनि बन्ने गरेको छ । अक्सर यो समस्या भोजनमा हुने कमीका कारण तथा अन्य केही बिरामीका कारण हुने गर्छ । यो समस्या […]

मगर जातिको परम्परागत पोसाक : छिटको गुन्यू, कम्मरमा खुर्पेटो

भौगोलिक विभाजनको दृष्टिले हेर्दा हिमाल, पहाड र तराई जस्ता क्षेत्रमा रहने प्रत्येक नेपालीहरूको आ–आफ्नै प्रकारको जातीय परम्परा रहेको छ । छुट्टै किसिमको खानपान र सांस्कृतिक संस्कारका कारण यी सबै जातिहरू अर्काे जातिभन्दा विशिष्ट खालका रहेका छन् । मगर जाति मुख्यतया नेपालको मध्य पहाडी र उच्च पहाडी भेगमा बसोबास गर्ने भोट बर्मेली मूलको भुमिपूत्र प्रकृति पुजक […]

पहाड र तराईमा किन फरक दिन मनाइन्छ फागुपूर्णिमा र होली

आज (आइतबार) देशको पहाडी भेगमा धुमधामका साथ होली मनाइँदै छ । फागुन शुक्ल पक्षको पूर्णिमा तिथिका दिन होलिका दहन गरेसँगै होली मनाउने गरिन्छ । तर तराई भेगमा भने पूर्णिमाको दिन होलिका दहन गरेपनि भोलिपल्ट(प्रतिपदाको दिन) होली मनाउने चलन छ । वराह पुराणका अनुसार पाटवास–विलासिनी अर्थात् पाउडरहरू मिलेर बनेको खेलको रूपमा रहेको फागुपूर्णिमा फागुन शुक्ल पूर्णिमाको […]

विश्वका धेरै बिक्री हुने १० फेसन ब्राण्डहरू, जसको ‘ब्राण्ड भ्यालु’ अर्ब डलरभन्दा माथि छ

विश्वमा फेसनको बजार कस्तो होला ? फेसनको क्षेत्रमा सबैभन्दा ठूला कम्पनीहरू कस्ता होलान् भन्ने चासो धेरैमा हुन सक्छ । विश्वमा सबैभन्दा धेरै बिक्री हुने फेसनको कम्पनी आफैँमा २८ अर्ब अमेरिकी डलरभन्दा धेरैको ब्राण्ड भ्यालु भएको कम्पनी छ । उसले वार्षिक सरकारलाई १० अर्बभन्दा धेरै त कर नै तिर्ने गरेको विभिन्न अन्तर्राष्ट्रिय सञ्चारमाध्यमहरूले जनाएका छन् । […]

नेपाली परम्परागत खाजा : जुन यात्राको समयमा बोकेर जान सकिन्छ

यात्रा मानवबस्ती भएको ठाउँमा वा पूरा प्राकृतिक क्षेत्रमा पनि हुन सक्छ । हिँड्‍दै जाँदा खाजा खाने ठाउँ नै भेटियो भने पनि आफूले भने अनुकूलको खाना खान पाइँदैन । यस्तो अवस्थामा आफूले खाजा बोकेर लैजानु नै उपयुक्त हुन्छ । तर खाजा के लैजाने ? छोटो तथा लामो यात्रामा निस्कँदा धेरै दिनसम्म नबिग्रने खानेकुरा के बोकेर जानु पर्ने […]

घरमै बिरयानी पकाउन के-के चाहिन्छ, कसरी बनाउने ?

बिरयानी एक दक्षिण भारतीय एवं मध्यपूर्वमा विकास भएको खाद्य परिकार हो । अहिले काठमाडौं लगायत नेपालका विभिन्न सहरी भेगमा समेत यसको उपलब्धता छ । विश्वका विभिन्न ठाउँमा उत्पत्ति भएको बिरयानी चर्चामा छन् । जस्तै दक्षिण भारतमा हैदराबादी बिरयानी चर्चित छ भने इराकी बिरयानीको पनि चर्चा राम्रै हुन्छ। यसबाहेक दक्षिण भारतीय चिकेन बिरयानी नामबाट पनि बिरयानीको […]

बादी समुदायको पहिरन : पहिले र अहिलेमा कति आयो भिन्नता ?

बादी समुदायको उत्पत्तिको इतिहासबारे विभिन्न प्रकारका मिथ र कथाहरु पाइन्छ । सल्यान, जाजरकोट, मुसीकोट तथा बझाङका बादीहरुका आ–आफ्नै तरिकाका कथाहरु छन् भने अन्यत्रका बादीहरूमा छुट्टै मिथक पाइन्छ । ऐतिहासक मिथक र किंवदन्तीले उनीहरुलाई कुनै समयको इन्द्रलोकका उपाध्याय ब्राह्मणहरू रहेको देखाउँछ । ती किंवदन्ती अनुसार बादीहरु राजाको सेवा गर्ने र राजाका भान्से भएको देखिन्छ । यहाँ […]

नेपालमा क्षयरोग : चिन्ताजनक अवस्था, उत्साहजनक उपलब्धि !

यो वर्षको मार्च २४ अर्थात् बुधबार विश्व क्षयरोग विरुद्धको अन्तर्राष्ट्रिय दिवस मनाइँदैछ । यो वर्ष ‘संकेत समयको, क्षयरोग अन्त्य’को भन्ने मूल नाराका साथ मनाइएको यो दिवसमा नेपालले पनि क्षयरोगको न्यूनीकरणका लागि लिएको बहुवर्षीय लक्ष्यमा धेरै प्रगति हासिल गरेको छ । क्षयरोग निवारणका लागि हामीले लिएको लक्ष्यलाई पूरा गर्नका लागि हाम्रा प्रयासहरूले केही सकारात्मक र उत्प्रेरित […]

फ्रान्स कसरी बन्यो संसारको ‘फेसन राजधानी’ ?

फ्रान्सको राजधानी पेरिसलाई फेसनको राजधानी भनिन्छ । यसको पछि केही कारणहरू छन् । १७ औं शताब्दीको मध्येदेखि नै अनेकथरी फेसनको विकास भएको पेरिस सहर १८ औं शताब्दीसम्म आइपुग्दा पश्चिमा विश्वको फेसनमा प्रभाव पार्ने हैसियतसम्म पुगिसकेको थियो। अहिले पनि विश्वमा चर्चित हुनको लागि फेसन डिजाइनरको पहिलो रोजाइमा फ्रान्स र त्यसमा पनि पेरिस सहर नै पर्ने गर्छ […]

बिध ल्याब : सर्वाधिक कोरोना परीक्षण गर्ने ‘ए ग्रेड’ प्रयोगशाला

काठमाडौं । ‘लामो समयदेखि मेरो छाती दुख्थ्यो । जाँच गर्न सबै अस्पताल धाएँ । पैसा खर्च गरें । तर, न दुखाई कम भयो न रोग पत्ता लाग्यो । मेरो कारण परिवारलाई पनि तनाव थियो । केही जोर नचलेपछि म एकदमै निरास र हतोत्साही भएको थिएँ ।’ यो पीडा हो, नवलपरासीकी सदीक्षा कँडेल (नाम परिवर्तन)को । […]

माझी जातिमा बच्चाको हेरचाह : गर्भावस्थादेखि के–के कुरामा लगाइन्छ प्रतिबन्ध ?

विभिन्न जातिमा बच्चाको हेरचाह सम्बन्धी आ–आफ्नै परम्परागत शैलीहरु हुन्छन् । ती सामान्य अवस्थामा एक अर्काभन्दा भिन्न जस्ता देखिए पनि मूलभूत रूपमा बच्चाको स्वास्थ्य र आमाको स्वास्थ्यसँग सम्बन्धित समान खालका हेरचाह विधिहरू हुन् । त्यस्ता शैलीहरू सबै बच्चाको सुरक्षा र उसमा हुन सक्ने सम्भावित समस्याको लागि गरिएका संस्कारहरू हुन् । यसमा कतिपय वैज्ञानिक महत्व समेत रहेको […]

‘फिटनेसका लागि शास्त्रीय नृत्य उपयुक्त’

परम्परागत मान्छेहरूले नियमित कामका अलावा विभिन्न समारोहमा गर्ने शास्त्रीय नाचहरू के मनोरञ्जनको लागि मात्रै थिए त ? अहिले नेपालमा पाइने विभिन्न जातजातिहरूको आ–आफ्नै मौलिक नृत्यको परम्परा रहेको छ । ती सबै मनोरञ्जनका साधन मात्रै हुन् त ? यही प्रश्नको उत्तरको खोजीमा संसारमा दर्जनौं अध्ययनहरू भए । ती सबै अध्ययनको एउटै निष्कर्ष छ ‘शास्त्रीय नृत्य सबै […]

‘हरेक व्यक्तिसँग विशेष खुबी छ, तर स्वयंले भेउ पाएका छैनन्’

मलाई लाग्छ, हरेक व्यक्तिमा कुनै न कुनै विशेष खूबी हुन्छ । प्रतिभा हुन्छ । त्यसैगरी हरेकको आ–आफ्नै कमजोरी पनि । मान्छेको सक्षमता वा अक्षमता भन्ने कुरा तपाईं कहाँ उभिएर हेरिरहनुभएको छ भन्ने कुराले पनि निर्धारण गर्छ । जस्तो सबै आँखा देख्ने व्यक्तिहरूको बीचमा म दृष्टिविहीन उभिएँ भने, त्यहाँ सबैभन्दा कमजोर देखिन सक्छु । तर, दृष्टिविहीनको […]

फेसन डिजाइनिङको कोर्स : के सिकाइन्छ ?

पहिले पहिले एउटै पहिरनले दर्जनौं पार्टीमा सहभागिता जनाउने फेसनका पारखीहरुलाई अहिले सामाजिक सञ्जालले खर्चालु बनाइदिएको छ । एउटा पहिरन सेटलाई एउटा पार्टीमा प्रयोग गरेर तस्वीर सामाजिक सञ्जालमा पोस्ट गरेपछि अर्काे पार्टीको लागि अर्कै सेट चाहियो । यो चलनले फेसन डिजाइन क्षेत्रको स्कोप बढ्दै गएको देखाएको सम्बन्धित क्षेत्रका जानकारहरु बताउँछन् । फेसन भन्नासाथै सुन्दर र चिटिक्क […]

शान्त मनः सक्रिय जीवन

मनको स्वभाव मानिसको चैतन्य शक्ति हो, मन । मन कुनै भौतिक तत्वद्वारा निर्माण भएको वस्तु होइन । मनको स्वस्थ, सबल र सकारात्मक विचारले संसारको कायाकल्पमै सुखद परिवर्तन ल्याउन सक्दछ भने मनमा उत्पन्न हुने अस्वस्थ, प्रदूषित र नकारात्मक विचारले संसारलाई दुःखद र अशान्तिको स्थल पनि बनाइदिन सक्छ । आज विश्वमा जति पनि नवीन खोज, आविष्कार र […]

होली विशेष  : जीवनको सप्तरंग

होली आफैमा यस्तो पर्व जसले उत्साहको रंग फिँजाएको छ ।  यी रंगहरुले हाम्रा दुःख, पीडा, उदासी, भयबाट क्षणभरकै लागि भएपनि मुक्त गराउँछ । र, जीवनको सार्थकता खेज्न संकेत गर्छ । जन्मने हरेक मान्छेसँग अझ भनौं प्राणीसँग दुःख छ । कष्ट छ । पीर र व्यथा छ । तर, यी पीर व्यथा गुम्साएर जीवनलाई उदास एवं […]

वेदको इतिहास र वैदिक मानवको उदारता

सरयु नदी अफगानिस्तानको हो भनी कोशाम्बी प्रवचनमा डाक्टर राजेश कोच्चरले दिल्लीमा भनेका अथवा दुई दशकभन्दा पहिलेको पुस्तकमा अर्का वरिष्ठ विद्वान् डाक्टर द्वारिकाप्रसाद मिश्रले वैदिक नदी सरस्वती नै पामीर पर्वतबाट चीनतिर बग्ने हरैहवेती हो भनी लेखमा पढ्ने नेपालीहरू विभिन्न प्रकारले चकित भएका वा केहीले सारै चित्त दुखाएका पनि होलान् । वैदिक वा तिनका पछि प्राचीन तर […]