Comments Add Comment

तीज

List Grid
संस्कृति विगार्ने तीज गीत सार्वजनिक नगर्न प्रतिष्ठानको आग्रह

सामान्य अवस्थामा यतिबेला तीज गीतको रेकर्डिङ र छायांकन धमाधम चलिरहेको हुन्थ्यो । तर, कोरोना भाइरसको दोस्रो लहर आएसँगै गरिएको निषेधाज्ञाका कारण यसवर्षको माहोल फरक छ । केही सिमित गायक–गायिकाहरुले तीज गीत रेकर्ड गराएका छन् । सुटिङका लागि माहोल बनिसकेको छैन । तीजमा गीत सार्वजनिक गर्दा कलाकारहरुले यसको मौलिकतामा ध्यान नपर्याउँदा विकृती भित्रिएको गुनासो सुन्न थालिएको […]

तीज गीतमा कोरोनाको असरः ‘पर्ख र हेर’को अवस्थामा गायक–गायिका

कोरोना महामारी हुँदैनथ्यो भने यतिबेला लोकदोहोरी कलाकारहरुलाई तीज गीतको तयारीले भ्याइनभ्याई हुन्थ्यो । रेकर्डिङ स्टुडियोमा धमाधम तीज गीत रेकर्ड भईरहेका हुन्थे । तीज गीतका म्युजिक भिडियोको धमाधम छायांकन भैरहेका हुन्थे । जेठको सुरुवातदेखि सुरु हुने तीज गीतको रेकडिङले कलाकारलाई व्यस्त बनाउथ्यो । असार लागेसँगै तीज गीत सार्वजनिक गर्ने दौडमा कलाकार लागेको पाइन्थ्यो । हुन त […]

आँगन र कौसीमै सीमित भयो तीजको नाच

५ भदौ, काठमाडौं । हिन्दु नेपालीहरुको ठूलो पर्व तीज यस वर्ष विगतमा वर्षहरुमा जस्तो उल्लासमय भएन । काठमाडौंका शिवमन्दिर र सार्वजनिक स्थलमा ठूलो संख्यामा महिलाहरु नाचगान र रमाइलो गर्ने गर्थे । तर, यो वर्ष निषेधाज्ञाका कारण महिलाहरु सार्वजनिक स्थलमा भेला हुन र भेटघाटबाट वञ्चित भए । घरमा पनि परिवारभित्रका मानिसहरु मात्र बस्न र आफन्तजन ठूलो […]

श्रीमतीका लागि तिजको ब्रत बसे गायक प्रमोद खरेल

५ भदौ, काठमाडौं । हरेक वर्ष तिजमा विवाहित महिलाहरु आफ्नो श्रीमानको लामो आयूको कामना गर्दै ब्रत बस्ने आम प्रचलन हो । अविवाहित महिलाहरुले आफूले चाहेजस्तो असल श्रीमानको कामना गर्दै ब्रत बस्ने गर्छन् । यसरी पुरुषका लागि महिलाले ब्रत बस्ने परम्परामाथि महिलावादीहरुले प्रश्न पनि उठाउने गरेका छन् । उनीहरुलाई यो समाचारले खुशी तुल्याउन सक्छ कि चर्चित गायक […]

महिलाभित्रै पुरुष चिन्तन हावी  छ, नारीको अस्तित्व ‘सौन्दर्य’ मात्र होइन

तीज हिन्दु नारीले मनाउने एउटा महत्वपूर्ण चाड हो । तीजमा प्रयोग हुने गहना र पहिरनको आफ्नै महत्व छ । तीजका दिन महिलाले लाउने रातो साडी सुख, समृद्धि एवं साहसको प्रतीक मानिन्छ । रातो रंगले महिलालाई एक किसिमको शक्ति प्रदान गर्ने विश्वास छ । पोतेले शान्ति र आनन्द प्रदान गर्छ भने रातो टीका सौभाग्यको प्रतीक हो […]

भड्किलो तीजमा कोरोनाको नियन्त्रण !

हिन्दु नारीहरूको महान चाड हरितालिका तीज यसपालि केही फरक तरिकाले मनाइँदै छ । समुदायमा न कुनै जमघट भएको छ न त तीजको नाममा भड्किलो क्रियाकलाप नै भएको छ । विश्वमा महामारी रूपमा फैलिएको कोरोना संक्रमणको कारण यो वर्ष तीज पर्व घरमा मात्र सीमित भएको छ । नारीका वर्षभरिको वेदना पोख्ने तीजका गीतमा कोरोना भाइरसको बढ्दो […]

किन बस्ने तीजमा व्रत ?

निश्चित अवधिका लागि सबै वा निश्चित खानेकुराहरू नखाएर गरिएको साधनालाई उपवास वा व्रत भनिन्छ । व्रत र उपवास नेपाली संस्कृतिको महत्वपूर्ण आयाम हो । १५ दिनमा एकपल्ट बसिने एकादशीको व्रत, महिनाभरि बसिने स्वस्थानी व्रत, तीज, ऋषि पञ्चमी, नवरात्र, चैतेदशैं, चतुर्मासदेखि हप्ताको एकपल्ट बसिने साप्ताहित व्रत र घाम डुबेपछि नखाने वा एकछाकमात्र खाने आवधिक उपवासको प्रचलन […]

पशुपतिमा गेटबाटै दर्शन गरेर फर्किए व्रतालु (फोटो फिचर)

५ भदौ, काठमाडौं । आज हिन्दु नारीहरुको महान पर्व हरितालिका तीज । अटल सौभाग्य, सुयोग्य वर र परिवारको कल्याणका लागि कठोर व्रत बसेर भगवान शिवको पूजा गर्ने दिन । तर आज शिवालयहरु सुनसान छन् । लाखौं भक्तजनले दर्शन गर्ने काठमाडौंको पशुपति मन्दिरमा पनि आज चहलपहल बन्द छ । कोरोना संक्रमणको जोखिमका कारण सरकारले जारी गरेको […]

तीजको व्रत फलाहार गरेर बस्ने कि निर्जला ?

काठमाडौं । आज हरितालिका तीज । नेपाली हिन्दु महिलाहरू भाद्र कृष्ण तृतीयाको दिन विधिपूर्वक व्रत बसी हरितालिका तीज मनाउने गरिन्छ । शिव पुराणका अनुसार शिवजी पति पाउँ भनी पार्वतीले बसेको सफल व्रतको विधि र तालिका हरि अर्थात् विष्णुले दिएको भन्ने अर्थमा त्यसको नाम हरितालिका राखिएको भन्ने मान्यता छ । भाद्र कृष्ण तृतीयाको दिन महिलाहरूले विशेषगरी […]

तीजले प्रगतिशील समाज निर्माणमा अग्रसर हुन प्रेरित गरोस् : राष्ट्रपति

५ भदौ, काठमाडौं । राष्ट्रपति विद्यादेवी भण्डारीले हिन्दु नारीहरुको महान पर्व तीजले प्रगतिशील समाज निर्माणतर्फ अग्रसर हुन प्रेरित गरोस् भन्ने कामना गरेकी छन् । तीज पर्वको अवसरमा आज शुभकामना सन्देश दिँदै राष्ट्रपति भण्डारीले र तीजले लैंगिक, जातीय विभेदलगायत सबै प्रकारका असमानता अन्त्य गर्दै समतामूलक प्रगतिशील समाज निर्माणतर्फ अग्रसर हुन उत्प्रेरित गर्न सकोस् भन्ने कामना गरेकी […]

आज तीज पर्व मनाइँदै, पशुपतिलगायतका शिवालयहरु बन्द

५ भदौ, काठमाडौं । भाद्र शुक्ल तृतीयाका दिनमा मनाइने हरितालिका तीज पर्व आज महादेवको पूजा आराधना गरी मनाइँदैछ । आजको दिन व्रत बसी शिव–पार्वतीको पूजा, उपासना गरेमा सुख, शान्ति र परिवारको कल्याण हुने धार्मिक विश्वास छ । शिव–पार्वतीको पूजा गरेपछि नाचगान गर्ने चलन पनि छ । कोरोना भाइरस संक्रमणको जोखिमका कारण यस वर्ष तीजमा सामूहिक […]

अस्ट्रेलियामा माइतीको आँगन !

विगत एक महिनादेखि हरेक दिन मेरो फेसबुक मेमोरीमा अस्ट्रेलियामा नेपाली महिला दिदी बहिनीहरुले अघिल्ला वर्षहरुमा आयोजना गरेका तीजका जमघटका तस्बीर ओहोर-दोहर गर्ने गरेका छन् । तीमध्ये मेरो फेसबुक मेमोरीलाई मस्तिस्कको मेमोरीमा अझ ताजा बनाउने तस्बीरहरु हुन् – नारी निकुन्ज अष्ट्रेलियाले आयोजना गरेका तीजसँग सम्बन्धित कार्यक्रमका तस्बीरहरु । गैरआवासीय नेपाली संघ अन्तर्गत विश्वव्यापीरुपमा महिलाहरुलाई संगठित गर्न […]

माछो माछो भ्यागुतो यसपालिको तीज !

तीज धेरै हिन्दु नारीका लागि मन पर्ने पर्व हो । हिजोआज समय फेरिँदै जाँदा र मानिसको सोचाइको दायरा फराकिलो हुँदै जाँदा तीज नमनाउनेको संख्या बढेको र तीज मनाउने प्रचलन फेरिँदै गए पनि यो पर्वको रौनक कम भएको छैन । यस वर्ष कोरोना महामारीको डर र प्रशासनिक तथा राजनीतिक नेतृत्वको विभिन्न निर्णय र निर्देशनले धेरै नारीहरुको […]

दर खाँदा मिलाउनुपर्ने खानाको सन्तुलन

काठमाडौं । आज दर खाने दिन । हिन्दु महिलाहरूले भोलि बस्ने निर्जला व्रतको लागि आज मध्यरातमा पौष्टिक युक्त खाना खाएर दिनभरिको व्रतको पूर्वतयारी गर्छन् । भाद्र कृष्ण तृतीयाको दिन मनाइने तीजको दिन महिलाहरू पानी पनि नपिई व्रत बस्ने गर्छन् । त्यसैको ठीक एक दिनअघि शरीर अस्वस्थ हुने गरी धेरै चिल्लो र पिरो खाने चलन छ […]

यसपालि छैन तीजको रमझम

४ भदौ, बागलुङ । स्थिति ठीकठाक हुन्थ्यो भने यतिबेला तीजको रौनक छाइसक्थ्यो । महिनादिन अघिदेखि नै महिलाहरु दर, नाचगान र शुभकामना साटासाटमा व्यस्त बन्थे । छोरीचेली माइत जाने सुरसारमा हुन्थे । गाउँशहरमा तीज मेला, उत्सव चल्थे । विद्यालय, सामाजिक संघसंस्था, महिलाका संगठनलगायतले गच्छेअनुसार तीज पर्व मनाउँथे, महिलालाई दर खुवाउँथे । यसपालिको तीज पर्व खल्लो र […]

तीजका लागि छोरीको ‘डिमाण्ड’

मान्छेलाई योबेला न बारको याद छ, न गतेको । सब होस उडाएको छ कोरनाले । तर, सबैको मनमा कोरोना मात्रै छैन । तपाई घर बाहिर हुनुहुन्छ र घरमा साना-साना नानीहरु छन् भने अहिले पक्कै पनि फरक कुराले तपाईलाई तरंगित बनाएको हुनुपर्छ । तोते जस्तो लाग्ने पि्रय बोलीमा तपाईका बच्चाहरुको डिमाण्ड आउन थालेको छ “बाबा तीजमा […]

तीजकै गीत महिलाद्वेषी

तीज पर्व नजिकिँदै छ । युट्युब तीजगीतले नै भरिएका छन् । नयाँ र पुराना कलाकार म्युजिक भिडियो अपलोड गर्न तछाडमछाड गरिरहेका छन् । तर यो दौडको सुरूमै केही प्रश्न उठ्छन् । यस्ता गीतमा हाम्रो समाजको जीवन आएको छ त ? यी गीतले समाजमा महिलाको जीवनलाई अग्रगामी चेतना दिएका छन् त ? तीजको संस्कार धान्ने नाउँमा […]

आस्थाको ‘फाट्यो नी माइतीको चिनो’

तीज नजिकिदै जाँदा बजारमा गीतहरु सार्वजनिक हुने क्रम जारी छ । कतिपयले सुन्नै नसकिने तीज गीत सार्वजनिक गरे भने कतिपय कलाकारले तीजमा भाइरल हुने गीत सार्वजनिक गरे । कतिपयले नाच्ने र रमाउने गीत सार्वजनिक गरे भने कतिपयले बलात्कारबाट पीडामा रहेकी यूवतीको बदलाको कथा भने । थोरै मात्र यस्ता गीत सार्वजनिक भए, जसले दर्शक तथा श्रोताको […]

अझै पनि लोग्नेको गोडा धोएर पानी खानुपर्छ र भन्या ?

हालसालै गायिका सोफिया थापाको गीत ‘अबको तीज नो ब्रत प्लिज’ले बजारमा नयाँ तरंग ल्याएको छ । महिलाले केही पनि नखाई श्रीमानको लामो आयुका लागि व्रत बस्ने र श्रीमानको गोडाको पानी खाने जस्ता प्रवृत्ति विरुद्ध खरो उत्रिएको यस गीतलाई हटाउन विभिन्न दबाब आइसकेपछि युट्युब च्यानल हाइलाइट्स नेपालले गीतलाई ‘प्राइभेट’मा राखेको छ । साउन महिनाको सोमबारभरि नै […]

एलिना, समीक्षा र रचनाको ‘आयौं चेली’

एलिना चौहान, समीक्षा अधिकारी, रचना रिमालको स्वरमा ‘आयौं चेली’ बोलको तीज गीतको भिडियो सार्वजनिक गरिएको छ । दीपक शर्माको संगीत रहेको गीतमा घनश्याम ओलीको शब्द छ। यो तीज गीतको भिडियोमा अल्का सुवेदी, सुकृति उप्रेती, उत्साह घिमिरेको मोडलिङ छ । सरोज ओलीको निर्देशनमा बनेको यो भिडियोमा नवराज उप्रेतीको छायांकन, अमन मानन्धरको सम्पादन छ । भिडियोमा मोडलहरूको […]

तीजको बजार : सुनको मूल्य बढ्दा चुरा-पोतेको व्यापार घट्यो

१५ भदौ, काठमाडौं । नेपाली महिलाहरुको महान पर्व तीज भोलि मनाइँदैछ । यस पर्वमा महिलाहरु रातो साडी र सोह्र श्रृंगारमा सजिएर नाचगान गर्छन् । त्यसैले तीजको सिजन लागेपछि बजारमा कपडा र सौन्दर्य प्रशाधनको बजार गर्माउँछ । हरेक वर्ष झैं यसपाली पनि तीज आउनु केही दिनअघि कस्मेटिक पसलेहरुको व्यस्तता बढेको छ । यस्तै, कपडा पसलमा साडी […]