Comments Add Comment

महामारी

List Grid
खेतबारीमा काम गर्ने बेला महामारीले थलिए किसान

१६ जेठ, गलेश्वर । म्याग्दी जिल्लामा पनि केही दिन यतादेखि निरन्तर वर्षा भइरहेको छ । विगतका वर्षहरुमा यतिबेला खेतवारीमा व्यस्त देखिने म्याग्दीका किसानहरु यस वर्ष भने केही अस्पतालका शय्या त केही घरका ओछ्यानमा छन् । खेतीबालीको यो समयमा कामको व्यस्तताले छट्पटीमा देखिने अहिले भने ओछ्यानमा छट्पटाउँदै कोरोना महामारीसँग लडिरहेका छन् । मध्य जेठको याम शुरु […]

भोकै मर्नुपर्ने समुदायको कुरा सुन्ने निकाय नै छैन

नेपालमा वि.सं. २००७ देखि हालसम्म धेरै परिवर्तन भए । विभिन्न कालखण्डमा भएका आन्दोलनले आमनागरिकको दैनिकी सहज बनाउनुपथ्र्यो तर त्यसो हुनसकेको छैन । दलित सीमान्तकृत, पछाडि परेको समुदायको आँखाबाट हेर्दा राज्य निरङ्कुश र असमावेशी छ । राज्य र नागरिकबीच अनुबन्धका लागि नागरिकता आवश्यक हुन्छ । दलितभित्र पनि मधेशी दलित छन् । मधेशी दलितभित्र पनि सीमान्तकृत मुसहर […]

महामारीका बेला राजनीतिक गञ्जागोल

८जेठ, काठमाडौं । महामारीबाट नागरिकले भटाभट ज्यान गुमाइरहेको बेला राष्ट्रपतिले नयाँ चुनावको मिति तोक्नु आत्मघाती भएको जनस्वास्थ्यविद्हरूले बताएका छन् । शुक्रबार राति संसद् भंग गरेर राष्ट्रपति विद्या भण्डारीले कात्तिक २६ र मंसिर ३ का लागि तोकेको चुनावको मितिप्रति टिप्पणी गर्दै जनस्वास्थ्यविद्हरूले त्यसले ठूलो क्षति हुनसक्ने चेतावनी दिएका हुन् । ‘सबैको ध्यान र गतिविधि महामारी नियन्त्रणमा […]

मानवीय संकटमाथि सत्ताको खेलाँची

समस्या कति चुलिएको छ भने यो समयमा कोभिड–१९ संक्रमित भएर असजिलोमा परेको कुनै व्यक्तिले मुलुकका अस्पतालहरूमा बेड पाउन सक्ने अवस्था छैन । जोखिम व्यहोरेर घरमै बस्नुपर्छ, कि अस्पताल परिसरमा पुगेर पेटी, बरण्डा वा प्यासेजमा सुत्न तयार हुनुपर्छ । जब ठूलो लडाइँ जितेझैं गरेर ती बिरामीलाई बेड प्राप्त हुनेछ त्यसपछि पनि उसले राम्रो उपचार पाउने सुनिश्चितता […]

कोरोना फैलाउन राजनीतिक दलकै भूमिका बढी छ

हाम्रो स्वास्थ्य प्रणालीमा भएका धेरै कमी कमजोरीलाई सुधार गर्ने अवसर हो महामारी । कोरोना महामारीमा पाएको सास्तीबाट पाठ सिक्दै हामीले एक वर्षमा स्वास्थ्य प्रणाली र संरचनामा धेरै सुधार गर्न सक्थ्यौं । तर अत्यावश्यक स्वास्थ्य सेवासँग सम्बन्धित स्लाइन र अक्सिजनसमेत भारतबाट ल्याउनु पर्ने बाध्यता छ । दैनिक दुई हजार संक्रमित भेटिँदा बेडको अभाव हुन थालिसक्यो । […]

महामारीमा सरकार संवेदनशील नबन्दा थाक्न थाले जनता

महामारीको आफ्नो गति र विशेषता हुन्छ । भाइरसले निश्चित विशेषता भएको जनसंख्या पायो भने यसको फैलावट सुनिश्चित हुन्छ । कुनै एक ठाउँका मानिसमा कतिजनासँग रोग प्रतिरोधात्मक क्षमता छ ? कतिले खोप लगाएका छन् ? त्यहाँ सामाजिक व्यवहार र जनस्वास्थ्यको मापदण्ड कसरी पालना हुन्छ ? यस्ता कुरामा भाइरसको फैलावट निर्धारण हुन्छ । स्वास्थ्यमन्त्री हृदयेश त्रिपाठीले जेठ […]

भविष्यमा आउन सक्ने महामारी रोक्ने योजनामा २३ मुलुक सहमत

१७ चैत, काठमाडौं । विश्वका २३ मुलुक र विश्व स्वास्थ्य संगठन (डब्ल्यूएचओ) भविष्यमा उत्पन्न हुन सक्ने महामारीविरुद्ध लड्न अन्तर्राष्ट्रिय सन्धिको योजनामा सहमत भएका छन् । कोरोना भाइरस (कोभिड–१९) को महामारीजस्तै अन्य कुनै महामारी निस्किन सक्ने भएकाले त्यसलाई नियन्त्रण गर्न अन्तर्राष्ट्रिय सन्धी आवश्यक रहेको निष्कर्षसहित विश्वका २३ मुलुकले यसमा सहमति जनाएका हुन् । उक्त सन्धीअनुसार महामारी […]

महामारी रोक्ने संरचना बनाउन संसदीय उपसमितिको सुझाव

११ चैत, काठमाडौँ । प्रतिनिधिसभा, शिक्षा तथा स्वास्थ्य समितिअन्तर्गत उपसमितिले सङ्क्रामक महामारी भविष्यमा आउन सक्ने सम्भावनालाई ध्यानमा राखी उपचार र नियन्त्रणका लागि सबै प्रदेश र केन्द्रमा आवश्यक सुविधासहितको संरचना तयार गर्न सुझाव दिएको छ । कोभिड–१९ का सम्बन्धमा सरकारले गरेका कामकारबाहीको अनुगमन गर्न गठित उपसमितिले आज समिति समक्ष आफ्नो प्रतिवेदन पेश गर्दै प्रत्येक अस्पतालमा सङ्क्रामक […]

कोरोना संक्रमण नियन्त्रण प्रभावकारी बनाउन सातै प्रदेश मातहतका कार्यालयलाई निर्देशन

९ चैत, काठमाडौँ । सरकारले कोभिड–१९ को सङ्क्रमण बढ्ने सक्ने जोखिमलाई ध्यानमा राखी रोकथाम र नियन्त्रणको कामलाई प्रभावकारी बनाउन सातै प्रदेशका मन्त्रालय मातहतका सबै कार्यालयलाई निर्देशन दिएको छ । स्वास्थ्य तथा जनसङ्ख्या मन्त्रालयका प्रवक्ता डा जागेश्वर गौतमले भारतमा सङ्क्रमण बढिरहेकाले नेपालमा पनि बढ्नसक्ने जोखिमलाई दृष्टिगत गर्दै सङ्क्रमणको रोकथाम र नियन्त्रणको कामलाई प्रभावकारी बनाउन मन्त्रालयका मातहतका […]

इबोलाबाट गिनीमा ४ जनाको मृत्यु

२ फागुन, काठमाडौं । अफ्रिकी देश गिनीको दक्षिणपूर्वी प्रान्त जेरेकोरेमा इबोलाबाट चार जनाको मृत्यु भएको छ । सन् २०१६ पछि पहिलोपटक इबोलाबाट मानिसको मृत्यु भएको हो । पछिल्लो पाँच वर्षमा पहिलोपटक गिनीमा इबोलाको संक्रमण देखिएको हो । गिनीमा इबोलाबाट मृत्यु भएका चारमध्ये एक स्वास्थ्यकर्मी पनि छिन् । गिनीको राष्ट्रिय स्वास्थ्य सुरक्षा नियोगका प्रमुख साकोटा केइटाले […]

मानव अधिकार आयोगले भन्यो : महामारीका बेला पत्रकारको रोजगारी सुनिश्चित गर

२ साउन, काठमाडौं । राष्ट्रिय मानव अधिकार आयोगले कोरोना महामारीको बेला सञ्चारकर्मीलाई उचित पारिश्रमिक दिन र रोजगारीको हक सुनिश्चित गर्न माग गरेको छ । शुक्रबार आयोगले विज्ञप्ति निकालेर महामारीको असहज परिस्थितिमा जोखिममा रही सूचना सम्प्रेषणमा महत्वपूर्ण जिम्मेवारी निर्वाह गरिरहेका पत्रकारको श्रमको सम्मान गर्न र रोजगारीबाट नहटाउन सञ्चार प्रतिष्ठान र नेपाल सरकारलाई आग्रह गरेको हो । […]

महामारी व्यवस्थापनमा सूचना प्रणालीलाई यसरी उपयोग गरौं

कोरोना महामारीको नकारात्मक प्रभावलाई मध्यनजर गर्दै नेपाल सरकारले दोश्रो केश पहिचान भएको लगत्तै अर्को दिन चैत्र ११ गतेदेखि लागू हुने गरी देशव्यापी लगाउनको घोषणा गर्यो। उक्त लकडाउन सरकारसँग पहुँच राख्ने व्यक्तिहरूका लागि प्रत्याशित थियो होला । तर, सर्वसाधारण नेपालीका लागि आकस्मिक घटना नै थियो। बिनातयारी तथा बिनापूर्वसूचना गरिएको लकडाउन असहज र अनिश्चयबीच सुरु भयो। तर […]

प्रधानमन्त्रीको अहंकार कोरोना महामारी रोक्न समस्या भयो : कांग्रेस

२७ जेठ, काठमाडौं । प्रमुख प्रतिपक्षी नेपाली कांग्रेसले ‘सबै कुरा म जान्छु’ भन्ने प्रधानमन्त्रीको अहंकार कोरोना भाइरस (कोभिड-१९) संक्रमणको महामारी रोक्न समस्या भएको बताएको छ । सरकारको अकर्मन्यता र असक्षमताका कारण कारोना महामारीको अवस्था आएको भन्दै उसले चर्को आलोचना भएको छ । प्रतिनिधिसभाको मंगलबारको बैठकमा समय लिएर बोल्दै कांग्रेस सांसद गगन थापाले नेपालभन्दा बाहिर १२७ […]

प्राविधिक समितिको निष्कर्ष : तत्कालका लागि नेपालमा सलहको जोखिम टर्‍यो !

२३ जेठ, काठमाडौं । सलह किराको प्रवेश र रोकथामबारे अध्ययन गर्न गठित प्राविधिक समितिले तत्कालका लागि नेपालमा सलहको जोखिम टरेको निष्कर्ष निकालेको छ। कृषि मन्त्रालयले गठन गरेको समितिले बुझाएको प्रतिवेदनअनुसार पाकिस्तान हुँदै भारत प्रवेश गरेको सलहको ठूलो झुण्ड राजस्थानमा पुगेपछि तितरबितर भएको छ । सलहको ठूलो बथान छुटेको र नेपालमा मनसुनका कारण हावाको वेगमा आएको […]

संक्रमण बढ्यो तर अझै सम्भव छ महामारी नियन्त्रण

९ जेठ, काठमाडौं । नेपालमा कोभिड-१९ संक्रमणको पहिलो केस देखिएको ५८ दिनपछि मात्र दोस्रो केस देखिएको थियो । संक्रमितको संख्या ३० पुग्दा नेपालमा कोरोना संक्रमण छिरेको ९० दिन भएको थियो । वैशाख २५ गते नेपालमा कुल संक्रमितको एक सय नाघ्यो । यो पहिलो संक्रमित भेटिएको माघ ९ बाट १०६ औं दिन थियो । तर, १०० […]

बुझेर पनि बुझ पचाएपछिको झट्का ! अब सुरु गरेको तयारीले महामारी धान्ला ?

४ जेठ, काठमाडौं । नेपालमा कोभिड-१९ को पहिलो संक्रमितबाट दोस्रो भेटिन ५८ दिन लागेको थियो । त्यतिबेला स्वास्थ्य तथा जनसंख्या मन्त्रालयका अधिकारीहरूको दाबी थियो, ‘१ बाट २ भयो, अब १०० कट्न दिन्नौं ।’ उनीहरूले आफ्नो दाबी प्रमाणित गर्न केही विज्ञहरूलाई कोरोनाको महामारी पूर्वानुमान गर्न लगाए । विज्ञ टोलीको अध्ययनले भन्यो, ‘जेठको पहिलो साताबाट नेपालमा संक्रमित […]

महामारीको पाठ : जैविक विविधता संरक्षणको खाँचो

अहिले विश्व अर्थतन्त्रको अध्ययन गर्ने हो भने यो करिव ८० ट्रिलियन अमेरीकी डलर छ । वैज्ञानिकहरु अहिलेको भौगोलिक कालखण्डलाई ‘होलोसिन‘ भन्छन् । यो कालखण्ड समग्र हेर्ने हो भने मानव जातिलाई उपलब्धि मुलक रह्यो । तर, प्रकृतिले दिएको जीवन उपयोगी स्रोतलाई उसले बिर्सिदै गएको छ । जसले गर्दा अनुसन्धानकर्ताहरु अबको कालखण्डलाई ‘एन्थ्रोपोसिन‘ भन्छन्, जसको अर्थ हो […]

महामारीमा छुट्टै विधिशास्त्र चाहियो : प्रधानन्यायाधीश

२६ वैशाख काठमाडौं । प्रधानन्यायाधीश चोलेन्द्र समशेर जबराले कोरोना महामारीको प्रभाव न्याय क्षेत्रमा पनि परेको बताएका छन् । साथै, उनले महामारीमा न्यायसम्बन्धी छुट्टै विधिशास्त्रको विकास गर्नुपर्ने आवश्यकता महसुस भएको बताएका छन् । शुक्रबार कानुन दिवसका अवसरमा शुभकामना सन्देश दिँदै प्रधानन्यायाधीश जबराले भनेका छन् ‘सम्पूर्ण मानव समुदायको सरोकार र विश्वव्यापी बहुआयामिक प्रभावहरू रहेको शताब्दीकै ठूलो यस […]

ओलीलाई सच्चिने मौका दिऔं, महामारीमा सरकार नफेरौं

चुनावको समयमा केपी ओलीको भाषणले आम नेपालीलाई मन्त्रमुग्ध बनायो । शरीरमा सुनौलो भविष्यको सकारात्मक अनुभूतिको संचार भयो । केपी ओली प्रधानमन्त्री भएका दिन नेपाली नागरिकले ठूलो आशा र भरोषा गरेका थिए । कलेटी परेका ओठहरुमा मन्द मुस्कार छाएका थिए । जनताले ओलीलाई बहुमत दिए । तर, सरकारले जनताको जनादेशलाई सम्मानपूर्वक पालना गरेन । नेपाली जनतालाई […]

१०२ वर्षअघि यसरी फैलिएको थियो महामारी

कोरोनाले अहिले एउटा भेग, मुलुकलाई मात्र होइन, सम्पूर्ण मुलुकलाई तर्साइरहेको छ । यो भाइरसले विश्वको परिदृश्य नै परिवर्तन गरिदिएको छ । समग्र मानव जाति अहिले कोरोनासँग जुधिरहेका छन् । यस्तै भाइरस सन् १९१८ मा पनि फैलिएको थियो, जसलाई स्पेनिश फ्लु भनियो । त्यस समयमा यसको संक्रमण जति तिब्र गतिमा फैलिएको थियो र जति मानिसहरुको मृत्यु […]

कोरोना विरुद्ध कसरी लड्दैछौ हामी ?

संसार यतिबेला कोरोना भाइरस (कोभिड–१९) को महामारीबाट ग्रस्त छ । अत्यन्त सबल र प्रभावकारी स्वास्थ सेवा भएका मुलुकहरु समेत धरासायी हुँदै गएका छन् ।  नयाँ संक्रमित फेला परिरहेका छन् । मृत्यु हुनेको संख्या पनि चुलिदै छ । अन्य देशहरुमा महामारी बढ्दै गर्दा भाइरसको उत्पती भएको मानिएको चीनमा भने यसको प्रभाव घटिरहेको छ । मुलुकका सबै […]