Comments Add Comment

मूर्ति

List Grid
इटुम्बाहलबाट चोरिएकी ‘सालभाञ्जिका’ न्युयोर्कमा भेटिइन्

२१ असोज, काठमाडौं । काठमाडौं, इटुम्बहालको भाष्करदेव संकारित केशचन्द्रकृत परावत महाविहारमा माथिल्लो भाग भाँचिएको काठको प्राचिन यक्ष मूर्ति छ । यो टुटेको मूर्तिमाथि उभिएकी यक्षिणी (सालभाञ्जिका) भने २०४२ सालतिर एक्कासी हराइन् । यक्षभन्दा माथि रहेकी यक्षिणीको मूर्ति भाँचेर चोरिएको थियो । त्यसबेला तिन यक्षिणीका काष्ठ मूर्ति चोरिएका थिए । मूर्ति चोरीको अपराध मौलाएको त्यो समयमा […]

हनुमाननगरका मूर्तिहरू घर फर्किन्छन् !

इतिहासकार हरिकान्त लाल दासको अनुसन्धानमूलक पुस्तक ‘सप्तरीको राजनैतिक इतिहास तथा प्रमुख स्थलहरू’ अध्ययन गर्दा के बुझिन्छ भने जसरी सप्तरी जिल्लाको वर्तमान सदरमुकाम राजविराजको अस्तित्व विक्रम संवत् १९९५ अघि थिएन, त्यसैगरी वि.सं. १९२८ अघि पूर्व सदरमुकाम हनुमाननगरको पनि अस्तित्व थिएन । जसरी सप्तरी जिल्लाको सदरमुकाम हनुमाननगर कोशी कटानमा परेपछि सदरमुकामको नयाँ नगर बसाई राजविराज कायम गरियो, […]

धमाधम फर्काइँदै चोरिएका ‘देवता’, २६ मूर्ति फिर्ता गर्ने प्रक्रियामा

१५ असार, काठमाडौं । २०औं शताब्दीको छैटाैं र सातौं दशकमा हराएका झण्डै दुई दर्जन मूर्ति तथा पुरातात्विक सामग्रीहरू नेपाल भित्र्याउने प्रक्रिया शुरु भएको छ । पुरातत्व विभागले सबै प्रमाण जुटाएर २६ वटा मूर्ति तथा अन्य ऐतिहासिक एवं सांस्कृतिक वस्तु नेपाल ल्याउने प्रक्रिया शुरु गरेको जनाएको हो । युनेस्कोको महासन्धि अनुसार चोरी भएका एवं विदेशी यात्रीहरुले […]

ढुंगामा मूर्ति खोप्दा उडेको धूलो देखेर रमाउने मूर्तिकार 

१९ वैशाख, चितवन । एकनासले कराइरहने ग्राण्डर । बुङबुङ उडिरहेको धूलो । काम गरिरहँदा  चिरपरिचित मान्छेहरूले पनि ठम्याउन हम्मे पर्ने एक अनुहार । कहिले टन्टलापुर घामको उधुम गर्मी । कहिले हावाहुरी र पानी ! अनवरत रूपमा ढुंगामा मूर्ति बनाउने तपस्यामा जुटिरहने मूर्तिकार हुन्–लालकाजी लामा । जीवनका १२ वसन्त उनले ढुंगा, छिनो र ग्राण्डरसँगै विताए । […]

आज रामनवमी, अयोध्यापुरीमा राम-सीताका मूर्ति प्रतिस्थापन गरिँदै

८ वैशाख, काठमाडौं । चैत्र शुक्ल नवमीका दिन मर्यादा पुरुषोत्तम भगवान् रामचन्द्रको सम्झनामा मनाइने ‘रामनवमी’ पर्व आज देशभरि श्रद्धा र भक्तिपूर्वक पूजा आराधना गरी मनाइँदैछ । असत्यमाथि सत्यको विजय तथा भगवान् श्रीरामको सम्झनामा मनाइने रामनवमीका अवसरमा देशभरका राम मन्दिरहरुमा पूजापाठ गरिन्छ । जनकपुरस्थित रामजानकीको मन्दिरमा पनि नेपाल तथा भारतका नरनारीको घुइँचो छ । त्रेतायुगमा आजकै […]

कहाँ हराए इतिहास बोल्ने ती मूर्तिहरू ?

काठमाडौंको नयाँ बानेश्वरबाट पाटन दरबार क्षेत्रसम्म पुग्दा मात्रै झण्डै आधा दर्जन प्राचीन एवं लिच्छविकालीन मूर्तिहरू बेवारिसे अवस्थामा भेटिन्छन् । सिङ्गै उपत्यकाभरिको कुरा गर्दा असन, वसन्तपुर, पशुपति, धुम्बाराही, हाँडीगाउँ जस्ता क्षेत्रमा त्यस्ता महत्वपूर्ण मूर्तिहरू बेवारिसे अवस्थामा छन् ।

सडकका ढुङ्गामा ‘देवता’ कोर्दै कलाकार

१९ फागुन, चितवन । नवलपरासी गैंडाकोटको प्रसिद्ध मौलाकालिका मन्दिर जाने सडकपेटी छेउमा ढुङ्गाहरुमा तमासले काम गरिरहेका मूर्तिकार देखिन्छन् । उनीहरु देवतासँग सम्बन्धित आकृति उतार्न व्यस्त छन् । कलाकारहरु कसैले एक त कसैले दुईवटा भगवानसँग सम्बन्धित आकृति ढुंगामा उतारेका छन् । कुनै आकृति बाटोको सिँढी नजिकै छन् भने कुनै केही पर जंगलमा । यही फागुन ४ […]

ढुंगामा सूर्यका सिर्जना : यसरी बन्छन् जनावरदेखि भगवानसम्म

७ कात्तिक, चितवन । त्रिभुवन अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थलको आगमन कक्षबाट निस्कनेवित्तिकै एक बच्चासहितको गैंडामा जो कोहीको पनि झट्ट आँखा पुग्छ । विश्वकै दुर्लभ मानिने एकसिङ्गे गैंडाको प्रतिमूर्तिले विमानस्थल भएर नेपाल आउने पर्यटकलाई नेपालको पहिचान र गरिमा झल्काउँछ । प्रस्थान कक्षमा जानुअघि रुखमा चढेको बच्चासहितको रेडपाण्डाको जोडीको प्रतिमूर्ति छ । त्यसले फेरि पनि नेपाल आउन अभिप्रेरित गरे […]

लकडाउनमा मूर्तिकला : सिर्जना त भयो, उपार्जनको अवसर रहेन

१५ असार, काठमाडौं । अवस्था सामान्य रहेको भए यो वर्षको सुरुमै तीनवटा ठूलो मूर्ति कार्यशाला हुने थिए, जसमा राष्ट्रिय ख्यातिका कलाकारदेखि नव कलाकारहरु सँगै बसेर मूर्ति बनाउँथे । कोभिड- १९ नियन्त्रणका लागि गत ११ चैतमा लकडाउन भएपछि अन्य क्षेत्रको जस्तै मूर्तिकलाका पनि निर्धारित कार्यक्रमहरु रोकिए । नेपाल लतिकला प्रज्ञा प्रतिष्ठानका मूर्ति विभाग प्रमुख लालकाजी लामाका […]

यो हो विश्वकै ठूलो सुनको मूर्ति, रोचक छ इतिहास

विश्वमा सबैभन्दा ठूलो बुद्धको मूर्ति चीनको दक्षिण पश्चिमी सिचुआन प्रान्तमा रहेको छ । झण्डै ९० वर्ष लगाएर निर्माण गरिएको उक्त बुद्धमूर्तिको निर्माण सन् ७१३ मा सुरु भएको थियो । त्यसबेला चीनमा तांग वंशको शासन थियो । यो विशाल मूर्ति पत्थरको हो । तर विश्वको सबैभन्दा ठूलो सुनको मूर्तिचाहिँ थाइल्याण्डको राजधानी बैंककमा छ । भगवान बुद्धको […]

बसुन्धाराबाट मुर्ति चोरेर भागेका परियार ४ दिनपछि समातिए

३० असोज, काठमाडौं । काठमाडौंको टोखा–५, बसुन्धारास्थित कल्की नारायणको मन्दिरमा रहेको मूर्ति चोरेर भागेका व्यक्ति ४ दिनपछि पक्राउ परेका छन् । पक्राउ पर्नेमा धापासीका २२ वर्षीय मकर भनिने सुबे परियार छन् । महानगरीय प्रहरी वृत्त, महाराजगञ्जको टोलीले उनलाई मंगलबार दिउँसो पक्राउ गरेको हो । वृत्तका डिएसपी फडिन्द्र प्रसाईंका अनुसार पक्राउ परेका परियारको साथबाट चाेरीको मूर्तीसहित […]

मूर्तिकलाले चिटिक्क इटहरीको तालतलैया

५ चैत, इटहरी । इटहरी उपमहानगरपालिकाको वडा नम्बर २ र ३ मा पर्ने तालतलैया पर्यटकीय क्षेत्र जिल्लाको सबैभन्दा लोकप्रिय घुम्ने स्थल हो । २०७३ सालमा भएको अन्तर्राष्ट्रिय कार्यशालामा बनाइएका मूर्तिहरूले तालतलैयालाई पूर्वका अन्य सिमसार क्षेत्रको पर्यटनभन्दा मौलिक बनाएको पर्यटनकर्मीहरु बताउँछन् । गत साल नेपालसहित जापान, जर्मन, इजराइल, मलेसिया र भारतका ३३ मूर्तिकारहरुले २८ वटा मूर्तिहरु […]

तस्करले अमेरिका पुर्‍याएका शिव-पार्वती र बुद्धका मूर्ति नेपाल ल्याइँदै

२२ फागुन, काठमाडौं । तस्करले अमेरिका पुर्‍याएका दुई मूर्ति नेपाल फिर्ता ल्याइने भएको छ । मूर्ति नेपाल फिर्ता गर्ने सहमतिमा न्यूयोर्कस्थित कन्सुल जनरल मधुकुमार मरासिनी र मेट्रोपोलिटन कला संग्रहालयका अध्यक्ष डेलियल एन विसले हस्ताक्षर गरेका छन् । फिर्ता हुन लागेका मध्ये एउटा टंगालहिटी पाटनबाट हराएको उमा महेश्वर (शिव-पार्वती)को मूर्ति हो भने अर्को यट्खाटोल काठमाडौंबाट हराएको […]

शालिक निर्माणमा प्रतिस्पर्धा,संरक्षणमा वेवास्ता

३ कात्तिक, रामेछाप । जिल्लामा शहीद, नेता तथा साहित्यकारहरुको शालिक बनाउने प्रतिस्पर्धा देखिए पनि त्यसको संरक्षणमा भने सरोकारवालहरु उदासिन देखिएका छन् । उचित संरक्षण नहुँदा जिल्लामा निर्माण भएका राष्ट्रिय व्यक्तित्वहरुको शालिकको उपेक्षा गरिए जस्तै भएको छ । रामेछाप जिल्ला सबैभन्दा पहिला २०५४ को स्थानीय निर्वाचनमा निर्वाचित भएका तत्कालीन जिल्ला विकास समितिले रामेछापका तीन लालहरु: शहीद […]

अमेरिका पुर्‍याइएका ४ मूर्ति नेपाल फर्काइयो

५ असार, काठमाडौं । विभिन्न समयमा नेपालबाट अमेरिका पुर्याइएका धातुका चार मूर्ति नेपाल फर्काइएका छन् । अमेरिकी नागरिक लिरोइ एलिन एअरइनरिकको व्यक्तिगत सङ्ग्रहमा रहँदै आएका ती मूर्ति उनकै इच्छापत्रबमोजिम उनका वकिल जोन म्यागले नेपाल सरकारलाई फिर्ता गरेका हुन् । नेपाल फर्काइएका मूर्तिहरूमा १५औँ शताब्दीका मारविजयको बुद्ध, स्थानक अमोघपास लोकेश्वरको मूर्ति, १६औँ शताब्दीका स्थानक अमोघपास लोकेश्वर […]

पाँच वर्षमा ४६ मूर्ति हराए

४ असोज, काठमाडौं । पाँच वर्षको अवधिमा प्राचीन तथा पुरातात्विक महत्वका चार दर्जन बहुमूल्य मूर्ति चथा शिलालेख चोरी भएको छ । ०६८ सालयताको अवधिमा देशभरका मठ मन्दिर तथा गुम्बा बिहारबाट ४६ वटा मूर्तिसहितका प्राचीन शिलालेख हराएको हो । अनुसन्धानमा संलग्न प्रहरी अधिकारीहरुका अनुसार चोरीमा संलग्न कतिपय अभियुक्त पक्राउ परे पनि हराएका मूर्ति अझै नभेटिएका आजको […]

एक रातमै ५० महिलासँग सेक्स गर्नेको लिंग नै चोरी हुन थालेपछि…

यो समाचारको शीर्षक पढ्दैमा अपत्यारिलो तथा अनौठो लाग्नसक्छ । एकजना पुरुषले एक रातमा ५० जना महिलासँग सेक्स गर्न सक्छ भन्ने कुरा पत्याउन गाह्रै पर्छ । तर ग्रिक पौराणिक कथाका एक पात्र इराक्लिक्सले भने एक रातमा ५० जना महिलासँग सेक्स गर्न सक्थे रे । उनमा केटीहरुको तिर्खा कहिल्यैपनि मेटिँदो रहेनछ । तर अहिले ती गि्रक हिरोको […]