अध्ययनले भन्योः समुद्री पर्यावरण जोगाउन ओइस्टर रिफ पुनर्निर्माण गर्नुपर्छ

News Summary

Generated by OK AI. Editorially reviewed.

म्याक्वेरी विश्वविद्यालयका शोधकर्ताहरूले ओइस्टर रिफलाई पुनः जीवित बनाउने सरल र प्रभावकारी उपाय पत्ता लगाएका छन्।
शोधकर्ताहरूले सिड्नीका ओइस्टर रिफहरूको थ्री-डी ज्यामितीय बनावटले साना ओइस्टरहरूको जीवन र मृत्यु निर्धारण गर्ने पत्ता लगाएका छन्।
कङ्क्रिटका १६ प्रकारका टायलमा प्राकृतिक रिफ जस्तै साना सुरक्षित ठाउँ बनाउँदा ओइस्टरका बच्चाहरू बढी बाँच्न सफल भएका छन्।

२५ चैत, काठमाडौं । वैज्ञानिकहरूले समुद्री पारिस्थितिक प्रणालीका लागि मेरुदण्ड मानिने ओइस्टर रिफलाई पुनः जीवित बनाउने एउटा सरल र प्रभावकारी उपाय पत्ता लगाएका छन्। म्याक्वेरी विश्वविद्यालयका शोधकर्ताहरूले प्रकृतिले नै बनाएको ‘रिफ डिजाइन’ को रहस्य खोलेका हुन् । यसले विश्वभरि नष्ट भइरहेका समुद्री चट्टानहरूलाई बचाउन मद्दत गर्ने छ।

यो अध्ययन प्रसिद्ध वैज्ञानिक जर्नल ‘नेचर’ मा प्रकाशित भएको छ।

के हो त यो ‘प्राकृतिक नक्सा’?

अहिलेसम्म ओइस्टर रिफहरूलाई केवल शंखेकिरा जस्ता जीवहरूको थुप्रो मानिन्थ्यो। तर, नयाँ अनुसन्धानले यो कुनै जथाभावी थुप्रिएको थुप्रो नभई एउटा व्यवस्थित ‘थ्री-डी प्रणाली’ भएको पुष्टि गरेको छ।

शोधकर्ताहरूले सिड्नीका चट्टानी ओइस्टर रिफहरूको उच्च-रिजोल्युसन थ्री-डी फोटो खिचेर अध्ययन गर्दा तिनीहरूको ज्यामितीय बनावटले नै साना ओइस्टरहरूको जीवन र मृत्युको निर्क्यौल गर्ने पाइयो।

अध्ययन अनुसार, ओइस्टरका बच्चाहरूलाई हुर्कनका लागि ठूला वा जटिल संरचनाभन्दा पनि साना र सुरक्षित प्वालहरू बढी प्रभावकारी हुन्छन्। यस्ता संरचनाले उनीहरूलाई माछा वा गँगटो जस्ता सिकारीबाट बचाउनुका साथै अत्यधिक गर्मीबाट पनि जोगाउँछन्।

कृत्रिम टायलको सफल परीक्षण

वैज्ञानिकहरूले प्रकृतिको यही डिजाइनलाई पछ्याउँदै १६ प्रकारका कङ्क्रिटका ‘टायल’ बनाएर सिड्नीका तीनवटा नदी किनारमा परीक्षण गरेका थिए।
परिणामस्वरूप जुन टायलमा प्राकृतिक रिफ जस्तै साना र सुरक्षित ठाउँहरू बनाइएका थिए, त्यहाँ ओइस्टरका बच्चाहरू बढी सङ्ख्यामा बाँच्न र छिटो हुर्कन सफल भए।

केवल धेरै ठाउँ हुनु मात्र पर्याप्त छैन, साना ओइस्टरहरूलाई बाँच्नका लागि उपयुक्त वास्तुकला अनिवार्य छ।

किन महत्त्वपूर्ण छ ओइस्टर रिफ?

ओइस्टरहरूलाई ‘इकोसिस्टम इन्जिनियर’ भनिन्छ। यिनीहरूले समुद्री तटलाई कटानबाट जोगाउँछन्। सयौँ प्रकारका समुद्री बोटबिरुवा र जनावरका आवासका लागि ओइस्टर अत्यावश्यक हुन जान्छ । साथै, यिनीहरूले पानीलाई फिल्टर गरेर सफा राख्न मद्दत गर्छन्।

अस्ट्रेलियामा युरोपेली उपनिवेश सुरु भएदेखि हालसम्म करिब ८५ प्रतिशत ओइस्टर रिफहरू नष्ट भइसकेका छन्। विगतमा ओइस्टरका खोलहरूलाई सिमेन्ट र मसला बनाउनका लागि जलाउने र क्रस गर्ने गरिन्थ्यो।

अध्ययनकी वरिष्ठ लेखक प्रोफेसर मेलानी बिशपका अनुसार, सिड्नीका धेरै पुराना भवनहरू ओइस्टरकै खोलबाट बनेका चुनाले अडिएका छन्। अब यो नयाँ डिजाइनको प्रयोग गरेर विश्वभरका क्षतिग्रस्त समुद्री पर्यावरणलाई फेरि पुरानै अवस्थामा फर्काउन सकिने आशा गरिएको छ।