फिनल्याण्डमा रहेकी निमीले सडकमा जब ‘माया’ पस्किइन्

इलामको ओसिलो सडकमा रात कटाउने ती निर्दोष प्राणीहरूलाई थाहा थिएन, सात समुद्रपारि फिनल्याण्डमा कसैको मन उनीहरूकै लागि रोइरहेको छ । करिब ४ हजार माइलको दूरी, न बाटो एउटै, न मौसम । तर, भूगोलले छुट्याए पनि एउटा संवेदनाले इलाम र फिनल्याण्डलाई अघिल्लो साता एकै ठाउँमा जोडिदियो ।

इलामबाट सञ्चालित चर्चित फेसबुक पेज ‘इलाम ग्रीन’का सञ्चालक राजेश पराजुलीको मोबाइलमा वैशाख २१ गते साँझ एउटा विदेशी नम्बरबाट फोन आयो । फोन गर्ने व्यक्ति थिइन्– माईजोगमाई गाउँपालिका–१, नयाँबजार शंखबुङकी निमी शेर्पा, जो हाल वैदेशिक रोजगारीका क्रममा फिनल्याण्डमा छिन् ।

औपचारिक अभिवादनसँगै निमीले भावुक हुँदै भनिन्, ‘सर, इलाममा सडक कुकुरहरूको अवस्था देख्दा मनै थामिएन । आफ्नो जन्मदिनमा मान्छेलाई त सधैं खुवाइन्छ, यसपालि ती बोलि नभएका प्राणीहरूलाई सम्झौँ कि ?’

मानवीय सेवामा समर्पित पराजुलीका लागि यो प्रस्ताव नितान्त नौलो र मर्मस्पर्शी थियो । वृद्धश्रम, अनाथालय, बौद्धिक अपांगता केन्द्र र अस्पतालहरूमा इलाम ग्रीनमार्फत उनले सेवा गर्दै आएका थिए । तर अपहेलित ‍अवस्थामा रहेका कुकुरहरूलाई सहयोग गरी कसैले जन्मोत्सव मनाउन चाहेको यो पहिलो घटना थियो ।

निमीको इच्छालाई मूर्त रूप दिन पराजुलीले ‘इलाम ग्रीन’मार्फत स्वयंसेवकको आह्वान गरे । हेर्दाहेर्दै ७ जना तन्नेरीहरू यो अभियानमा होमिन तयार भए । दक्षिण कोरियामा हाल कार्यरत कन्यामका एक युवाले नाम सार्वजनिक नगर्ने शर्तमा स्वयंसेवकको खाजा र यातायातका लागि ६ हजार नगद नै पठाए ।

शनिबारको झिसमिसे । जब इलाम बजार बिस्तारै ब्यूँझिदै थियो, ‘इलाम ग्रीन’को स्वयंसेवक टोली मासु, भात पकाउन चियावारीको एक कुनामा व्यस्त थियो । दिन उज्यालिएपछि स्वयंसेवक टोलीले फुड डेलिभरी भ्यान भाडामा लिएर खाना बोकी सडकमा निस्कियो ।

मालापथदेखि टुँडिखेल हुँदै फूलगाँछीसम्म, तिल्केनी, जिरो किमीदेखि धोविधारा, मालपोत हुदै पिपलबोटे र चियाबारीदेखि पुगेर यो टोलीले कुकुरहरूलाई खानेकुरा दियो ।

घनघोर वर्षा भइरहँदा पनि स्वयंसेवकहरूले सक्रियतापूर्वक काम जारी राखे । ११२ वटा कुकुरलाई खाना खुवाएको अभियानका स्वयंसेवक सुरज कन्दङ्वाले जानकारी दिए । ‘धेरै ठाउँबाट मानिसहरूले फोन गरेर हाम्रो टोलमा पनि भोका कुकुर छन्, आइदिनुस् भन्दै बोलाउनुभयो’ कन्दङ्वाले भने ।

खाना मात्र होइन, ती बेसहाराको उपचारका लागि समेत स्वयंसेवकहरुले हात अघि बढाए । सडकमा घाइते र बिरामी अवस्थामा भेटिएका तीनवटा कुकुरलाई मालापथ स्थित ‘शुभलाभ भेट्स फर्मा’ले निःशुल्क उपचार गरिदियो । कसैले गाँस दिए, कसैले उपचारको कपास ।

राज्यलाई प्रश्नः एक दिनको गाँस कि दीर्घकालीन बास ?

इलाम ग्रीनका कार्यकारी निर्देशक राजेश पराजुली यो अभियानलाई एउटा सांकेतिक सुरुवात मात्र मान्छन् । ‘कुकुरलाई एक दिन खुवाएर मात्र समस्या समाधान हुँदैन’ उनी भन्छन्, ‘यो त एउटा सन्देश मात्र हो, यिनीहरूको पनि बाँच्ने अधिकार छ ।’

यदि स्थानीय सरकारले दीर्घकालीन व्यवस्थापनको योजना ल्याउने हो भने नागरिक स्तरबाट सहयोग गर्ने हातहरू धेरै हुने उनले बताए । इलामका १० वटै पालिकाले सडक कुकुर व्यवस्थापनका लागि वार्षिक बजेट छुट्याउनुपर्ने माग पराजुलीले राखे ।

यसरी कुकुरलाई खाना खुवाएर जन्मदिन मनाउने तरिकाको प्रशंसा भएको छ । सामाजिक सञ्जालमार्फत धेरैले प्रशंसा व्यक्त गरेका छन् ।

पदम लिम्बु लेखेका छन्, ‘घरको होस् या सडकको, प्राणीको बाँच्ने अधिकार बराबर छ । जन्मदिनलाई सेवामा बदल्ने तपाईँको यो कर्म नै वास्तविक शुभकर्म हो ।’

त्यस्तै, इशा क्षेत्री चापागाईँ लेख्छिन्, ‘तपाईँहरूको यो पहलले समाजमा अझै मानवता जिउँदो छ भन्ने आभास गराएको छ । यस्ता आश्रित जीवलाई माया गर्न अरूले पनि सिकुन् ।’