‘सायद अब मोबाइल फोनको नाम फेर्ने बेला आएको छ’

अस्ट्रेलिया बसोबास गर्ने निष्प्रभ सजी उपन्यास, कविता र गजल विधामा लेख्छन् । २०१५ मा प्रकाशित ‘हार्लिङ हार्बर’ उनको पहिलो उपन्यास हो । यसबाहेक हालै बजारमा आएको ‘याली’ उनको दोस्रो उपन्यास हो । उनका दुई कविता संग्रह पनि प्रकाशित छन् । उनको लेखनमा नेपाली प्रवासी जीवन, प्रेम, पीडा, सामाजिक विषयवस्तु र दैनिक भावनाहरू प्रमुख रूपमा झल्किन्छन् ।

सामाजिक सञ्जालमा निकै सक्रिय रहेर आफ्ना कविता, गजल र मुक्तकहरू समेत उनले नियमित रूपमा शेयर गरिरहेका हुन्छन् । उनको ‘निष्प्रभ सजी आर्ट्स एन्ड इन्टरटेनमेन्ट’ नामक युट्युब च्यानल समेत छ ।

यस पटक उनले अनलाइनखबरसँग दिलै खोलेका छन् ।

हिजोआज

पछिल्लो समय के कुराले वा कुन समाचारले खुसी हुनुभयो ?

कुनै कुरा अथवा समाचार भन्दा पनि नेपाली जनताले जुन परिवर्तनको बाटो रोजेका छन्, त्यो असाध्यै खुसीको विषय लागिरहेको छ।

दिक्क बनाएको कुरा ?

नेपाली जनताले परिवर्तनको बाटो रोजे पनि नयाँ सरकारले त्यो परिवर्तन र शक्तिलाई संवदेनशीलता र मानवीयताको कोणबाट हेर्न सकिरहेको छैन कि जस्तो लाग्दा दिक्क लाग्दोरहेछ । यद्यपि सँगसँगै देशको दूरगामी हितका लागि यो सरकार सफल होस् भन्ने चाहना पनि छ ।

अचेल सबभन्दा रोचक लागेको विषय वा व्यक्ति ?

नेपाली राजनीति र बालेन

नेपाली समाजको सबभन्दा राम्रो र नराम्रो पक्ष के लाग्छ ?

हामी देशलाई माया गछौं । देशका लागि एकजुट पनि हुन्छौं । तर विज्ञान र विकासभन्दा पनि धर्म र संस्कृतिको मियोमा चाहिने भन्दा बढी बेरिएका छौं ।

पत्रपत्रिका र अनलाइन कत्तिको हेर्नुहुन्छ ? पत्रकारिता तपाईंलाई कस्तो लाग्छ ?

केही निकै राम्रा पत्रकारहरू हुनुहुन्छ, जसलाई पछ्याइरहन्छु । तर, निष्पक्ष पत्रकारिताको अभाव छ । पत्रकारिताले पनि आफ्नो मूल्य र मान्यताप्रति सचेत र आफ्नो कार्यशैलीमाथि समीक्षा गर्नु आवश्यक छ । लोकतन्त्रका लागि पत्रकारिता निर्भयका साथ बाँचिरहनु आवश्यक छ ।

इतिहासमा फर्किएर आफूले गरेको कुनै काम फेरि गर्न पाए वा सुधार गर्न पाए कुन कामलाई सुधार गर्नुहुन्थ्यो ?

मैले जीवनमा जे बाटो रोजेँ, त्यो मेरो रोजाइ मात्र थिएन । त्यसमा विभिन्न घटना परिघटनाहरू सहायक थिए । र, म जीवनका हरेक निर्णयहरूलाई केही हदसम्म संयोग मान्ने गर्छु । त्यस्तो भएको भए सायद म सम्बन्ध र स्वभावमा केही परिवर्तन अलि चाँडै गर्थें होला ।

बाल्यकाल र किशोरावस्था

सानोमा सबैभन्दा बढी कुन खेल खेल्नुहुन्थ्यो ?

धेरै त फुटबल नै पो खेलियो । अलि पछि भने क्रिकेट खुबै खेलिन्थ्यो ।

साथीहरूले तपाईंको निकनेमहरू केके राखिदिएका थिए ?

निकनेम त धेरै खालका राखिदिएका थिए नि । राम्रा नराम्रा । तर मेरो माधव नामलाई बिगारेर मादेउ भन्थे । त्यो मलाई प्रिय लाग्थ्यो।

तपाईंको कोहीसँग झगडा परेको थियो ?

केटाकेटीमा साथीहरूसँग हुन्थ्यो । तर एकैक्षणमा हामी मिलिहाल्थ्यौं। हाम्रो त्यस्तो झगडाले कहिल्यै बिराट रुप लिएन ।

तपाईंको सेलिब्रेटी क्रस कोही थियो ?

थिए नि ! तर, समयसँगै फेरिँदै गए । अहिले नाम नै लिन पर्दा नेपालीमा गौरी मल्ल र हिन्दी सिनेमामा माधुरी दिक्षित सर्वप्रिय थिए ।

सिनेमा

पहिलो चोटी सिनेमा हेर्दाको सम्झना कस्तो छ ?

पहिलो चोटि हलमा आफैं गएर हेरेको सिनेमा चैं अजय देवगनको जिगर थियो । पोखराको पूर्णिमा हलमा हेरेको थिएँ । फिल्म हेरिसकेपछि पनि कथामा मनमनै उपकथा जोड्न खुब मन लाग्थ्यो ।

कस्ता फिल्म हेर्न मन पर्छ ?

सबै खालका हेरिरहेको छु । तर विधा अनुसारभन्दा ऐतिहासिक र राजनैतिक थ्रिलर । सिरिजहरू पनि खुबै हेर्न मन लाग्छ ।

साह्रै मन परेका फिल्म ?

धेरै छन् । गडफादर, अवतार, इन्टस्टेलर । सिरिजमा गेम अफ थ्रोन्स र भाइकिङ्स । हिन्दीमा लगान, दंगल, र सिरिजमा पंचायत । पछिल्लो समयमा हेरेको नेपाली सिनेमा उनको स्वीटर, हिन्दी सिनेमा लापता लेडिज र अंग्रेजी सिनेमा अपनहाइमर ।

चर्चा सुनेका तर हेर्दा खासै नलागेका कुनै सिनेमा छन् ?

त्यो सिनेमा धेरैले मन पराउँछन् । तर, मलाई खास लागेन । टाइटानिक।

हेर्ने सिनेमा कसरी छान्नु हुन्छ ?

आजकल त सिनेमा छान्न धेरै सजिलो छ । समीक्षा, रेटिङ र अवार्ड हेरेर, सुनेर प्राय: सिनेमा छानिरहेको हुन्छु ।

नेपालमा कस्ता सिनेमा धेरै बनुन् जस्तो लाग्छ ?

बन्न त सबै खालका बन्नुपर्छ । तर, ऐतिहासिक कथाहरूमा आधारित विधामा हामी निकै पछाडि छौं । यस्ता सिनेमा अझ धेरै बनुन् जस्तो लाग्छ । अनि बालबालिका लागि कार्टुनहरू त छँदै छैनन् ।

पुस्तक

पुस्तकहरू कतिको पढ्नुहुन्छ ? पढ्दा कस्तो खालका पढ्नुहुन्छ ?

अवसर मिलेसम्म पढ्छु । आजकल बढी अडियो बुक सुन्छु । यति खेर म बुद्ध दर्शनसँग जोडिएका पुस्तकहरू पढिरहेको छु । मेरो रोजाइ फिँजारिएको छ । सायद मेरो जीवनको भोगाइ जस्तै ।

मन परेका कुनै पुस्तक ?

हार्ट ल्याम्प र फ्लेस । भर्खरै पढिकाले अहिले यिनैको नाम आयो ।

तपाईंका प्रिय लेखकहहरू ?

बिपी कोइराला, लेखनाथ पौड्याल, सरुभक्त, पारिजात, टेगोर, पाब्लो नेरुडा । धेरै छन् । अहिले यिनैको नाम आयो।

एक दिन बिताउन पाए कुन जीवित वा मृत लेखक वा कुनै पात्रसँग बिताउनुहुन्थ्यो ?

उम्… सायद रजनिशसँग बिताउँथे ।

नेपालमा के कस्तो विषयमा धेरै पुस्तक लेखिनु पर्छ ?

हामी बालबालिकाका लागि चाहिने साहित्यमा अझै कमजोर छौं । हामीले यसमा नै काम गर्नुपर्छ ।

घुमफिर र सोख

घुमफिर गर्न कत्तिको रुचाउनु हुन्छ ?

लेखकका रूपमा भ्रमण पढ्नु जत्तिकै महत्वपूर्ण छ । फुर्सद मिल्यो भने निस्किहाल्छु।

सबभन्दा धेरै गएको र जान मन भएको ठाउँ ?

न्यूजिल्याण्डको क्विन्सटाउन फेरि जान मन छ । मेरा लागि यो धितै नमर्ने ठाउँ हो।

सबभन्दा मनपरेको ठाउँ वा यात्रा ?

क्विन्सटाउन र पोखरा । क्विन्सटाउनदेखि क्राइसचर्चसम्मको यात्रा । यो यात्राले नेपाललाई पनि यस्तो बनाउन सकिन्छ है भन्ने मिठो कल्पना मिसाइदियो । प्रकृतिलाई जोगाएर पनि विकास गर्न सकिन्छ भन्ने उदाहरण हो यो देश ।

एउटै यात्रामा हिमाल देख्न पाइन्छ । त्यसबाट बनेको हिमताल । त्यसबाट बगेको नदी, अनि त्यही नदी समुन्द्रमा मिसिएको  त्यो अदभूत प्रकृतिलाई विकासले निकै जतनले बेरेको छ । जहाँ हामी साना छोरीहरूसँग घुम्न सकेका थियौं । न्यूजिल्याण्ड गए पछि यस्तो पनि लाग्यो कि हिलारीसँग जोडिएको सम्बन्धलाई अब विस्तार गरेर अब विकासका लागि साझेदारी गरौं । यो देश एउटा सुहाउँदो मोडल हुनसक्छ ।

गीत कत्तिको सन्नुहुन्छ ? र, सबभन्दा मन परेका गायक ?

धेरै सुन्छु । अहिले पुराना गीतहरू सुनिरहेको छु । रफी, किशोर कुमार, मेहेन्दी हसन र जगजीत सिंको छुट्टै प्रभाव छ।

के कुराको विशेष सोख छ ?

लेख्ने/पढ्ने त छँदै छ । त्यो बाहेकको भन्दा फोटो, भिडियोग्राफी र टेनिस खेल्न ।

खानाको कत्तिको सोखिन हुनुहुन्छ? मनपर्ने परिकार ?

ठिकैको छु । मलाई नेपाली खाना पछि चाहिँ थाइकरी असाध्यै मन पर्छ ।

किनमेल गर्न कति रुचाउनु हुन्छ ?

मन पर्छ । मेरो जुत्ता बढी किन्ने बानी छ । अरु आवश्यक मात्र।

के कस्ता किनमेलका लागि बजार जानुहुन्छ ?

आवश्यक कपडा, खानेकुरा । अरु कुरा प्राय: अनलाइनबाटै किन्छु ।

आफ्नो लुगाफाटो आफैँकिन्नुहुन्छ कि अरूले किनिदिन्छन् ?

आफैं किन्छु।

अहिलेसम्म किन्नु भएको सबैभन्दा महँगो वस्तु अथवा खर्च गरेको सेवा ?

फोटोग्राफी र भिडियोग्राफीमा रूचि भएर मैले क्यामेरा र लेन्स किनेको छु । सायद त्यै भन्न पर्ला । सेवामा चैं हवाइ सेवा नै हो ।

राजनीति

नेपालको राजनीति कस्तो लाग्छ ?

हामी बढी भावुक र आक्रोशित छौं । हामी संयमित, व्यवहारिक र अनुशासित हुन पर्ने छ । यसको प्रभाव राजनीतिमा प्रष्ट देखिन्छ ।

हाम्रो राजनीतिको मुख्य समस्या के देख्नुहुन्छ ?

धेरै नै छन् । तर, स्वास्थ्य र शिक्षालाई प्राथमिकतामा राख्न नसक्नु बढी हो जस्तो लाग्छ । हामी प्राकृतिक सुन्दरताले भरिपूर्ण देश भन्छौं । तर, पर्यटनलाई केन्द्रमा राखेर विकास गरेका छैनौं । त्यो पनि समस्या नै हो ।

नेताहरूको एउटा गुण वा चरित्र सुधार्न मिल्ने भए के सुर्धानुहुन्थ्यो ?

आफ्नो लागि नभई आफ्ना सन्ततीको भविष्यको लागि राजनीति गर्नु पर्छ भन्ने गुण थपिदिन्थेँ ।

मन परेका वा प्रभाव पारेका नेता/राजनीतिज्ञ ?

महेन्द्र, बिपी, मनमोहन अधिकारी र गान्धी ।

मानौं तपाईं प्रधानमन्त्री हुनुभयो, सबैभन्दा पहिला के काम गर्नुहुन्थ्यो ?

म हरेक नागरिकको चलअचल सम्पत्ती छानबिन गर्थें । स्रोत नखुलेको सम्पत्ती सरकारीकरण गर्थें । सँगसँगै वृ‌द्धहरुका लागि हरेक सहरमा सांस्कृतिकमैत्री सुविधा सम्पन्न केयर होमहरू बनाउथेँ । मेरो अर्को प्राथमिकता पर्यटन केन्द्रित विकास पनि हुन्थ्यो ।

सामाजिक सञ्जाल

कुन ब्रान्डको मोबाइल चलाइरहनु भएको छ ?

आईफोन १२ म्याक्स

दिनको कति घन्टा मोबाइल र सञ्जालमा समयमा बिताउनुहुन्छ  ?

एकदेखि दुईघण्टा मोबाइल चलाउँछु । आजकल टिकटक पनि बनाउँछु । आफूलाई मनपर्ने गीत गुनगुनाउँदै । यसले कामको थकान हटाउँछ। अरु समय पढ्छु । मोबाइलमा पनि ।

बिहान उठ्ना साथ र राति सुत्नेबेला फोन हेर्ने बानी छ कि छैन ?

छ । किनभने, आजकल फोन नै घडी, पत्रिका, टिभी र पुस्तक भएको छ।

सञ्जालक राम्रो र नराम्रो पक्ष के लाग्छ ?

राम्रो पक्ष यो ज्ञान र सुचनाको भण्डार हो । तर, मनरोञ्जनका सामाग्रीले भने अलिकति दायरा खोजिरहेका छन् ।

फलोअर्स, लाइक, कमेन्ट, भ्युजले तपाईंलाई केकति प्रभाव पार्छ ?

यो राम्रा कन्टेन्टहरूको प्रवाहमा सहयोगी पनि हुन्छ । यसअर्थमा मलाई सकरात्मक लाग्छ । कन्टेन्ट आफैं भने, यसको पछि लाग्नु हुँदैन ।

एआई टुलहरू कतिको चलाइरहनु भएको छ? बढी कुन चलाउनु हुन्छ ?

माइक्रोसफ्टको कोपाइलट र च्याटजीपीटी कहिलेकाहीँ चलाउँछु।

सामाजिक सञ्जालले किताब र पत्रपत्रिकालाई विस्थापित गरिरहेको छ वा गर्ने छ भन्ने गरिन्छ । त्यस्तो लाग्छ ?

लाग्छ । मोबाइल फोनको अब सायद नाम पनि परिवर्तन गर्ने बेला आएको छ । यो फोनमा मात्रै सीमित रहेन । यो मेरा लागि अडियो बुकको पुस्तकालय पनि हो, समाचारको स्रोत पनि हो, रेडियो र मुभी थिएटर पनि । यो सामाजिक सञ्जाल नभएको भए मोबाइलले पनि स्मार्ट हुन पाउँदैन थियो होला ।

रोचक तथ्य

पुन: जन्म हुने भए अब के बन्न मन छ ?

म यसमा विश्वास गर्दिनँ । भइहालेँ भने निर्जीव हुन चाहन्छु । ढुंगा जस्तो । सकभर काम पनि लाग्ने । दौडधुप गर्नु नपर्ने । आफ्नो भूगोल छोड्नु नपर्ने ।

तनाव, दबाबहरू कसरी कम गर्नुहुन्छ ?

छोरीहरूसँग टेनिस खेलेर । गीत सुनेर । मनपर्ने मुभी हेरेर र पुस्तक पढेर ।

तपाईलाई केको सुगन्ध सबैभन्दा मनपर्छ ?

स्टार जाजमिनको । यो फूलको सुगन्ध मलाई असाध्यै नै मन पर्छ ।

अहिलेसम्म तपाईंले पाउनु भएको राम्रो सुझाव ?

आफैं तिर फर्क । आफूलाई नफिँजार । बटुल्न गाह्रो हुन्छ । सबैभन्दा कठोर प्रश्न अरुलाई होइन, आफैंलाई गर ।

आउँदो पुस्तालाई सोचेर आजको पुस्ताले नगरी नहुने काम के हो ?

यो पुस्ताले धर्मभन्दामाथि विज्ञान र विकासलाई राख्नुपर्छ ।