ब्राजिल चुनाव : तीनपटक राष्ट्रपति भइसकेका ८० वर्षिय लुलालाई दिँदैछन् बोल्सोनारोका छोराले टक्कर

८ कात्तिक, काठमाडौं । ब्राजिलमा नयाँ राष्ट्रपति चयन गर्नका लागि कडा प्रतिस्पर्धाबीच दोस्रो चरणको निर्वाचनमा मतदान सुरु भएको छ।

यस निर्वाचनमा ८० वर्षीय वर्तमान राष्ट्रपति तथा वामपन्थी नेता लुइज इनासियो लुला दा सिल्भा र ४५ वर्षीय दक्षिणपन्थी सिनेटर फ्लाभियो बोल्सोनारोबीच प्रतिस्पर्धा भइरहेको छ। लुला लगातार नभई चौथो कार्यकालका लागि राष्ट्रपति बन्ने प्रयासमा छन्।

बोल्सोनारो पूर्व दक्षिणपन्थी राष्ट्रपति जाइर बोल्सोनारोका छोरा हुन्। सन् २०२२ को पछिल्लो निर्वाचनमा पराजित भएपछि सत्ता कब्जा गर्ने षड्यन्त्र गरेको अभियोगमा जाइर बोल्सोनारो २७ वर्षको जेल सजाय भोगिरहेका छन्।

४ अक्टोबरमा भएको पहिलो चरणको मतदानमा फ्लाभियो बोल्सोनारो सबैभन्दा बढी मत प्राप्त गर्दै अगाडि आएपछि यस निर्वाचनमा उनीमाथि विशेष ध्यान केन्द्रित भएको छ। अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले उनको पहिलो चरणको जितलाई ‘निकै ठूलो’ विजय भनेका थिए।

पहिलो चरणमा पछि परेका कुनै पनि उम्मेदवारले दोस्रो चरणमा त्यो मतान्तर उल्ट्याएर जित हासिल गरेको उदाहरण यसअघि छैन।

आइतबार बिहानै फ्लाभियो बोल्सोनारो रियो दि जेनेरियोस्थित मतदान केन्द्रमा पुगेका थिए। मतदान केन्द्रबाहिर पत्रकारहरूसँग कुरा गर्दै उनले भने, ‘वास्तविक परिवर्तनको समय आएको छ।’

फ्लाभियो बोल्सोनारो आइतबार बिहान आफ्नी श्रीमतीसँग रियो दि जेनेरियोको मतदान केन्द्रमा मतदान गर्न पुगेका थिए।

उनका समर्थकहरू अन्तिम चुनावी सभाहरूमा निकै उत्साहित देखिएका थिए। उनीहरूले संगठित अपराधविरुद्ध कडा कारबाही गर्ने, कर घटाउने र सरकारी खर्च कटौती गर्ने बोल्सोनारोको प्रतिबद्धताले ब्राजिलमा परिवर्तन ल्याउने विश्वास व्यक्त गरेका थिए।

मतदान सुरु हुनुभन्दा अघिल्लो दिन बोल्सोनारो मिनास जेराइस राज्यको राजधानी बेलो होरिजोन्टेमा चुनावी प्रचारमा सहभागी भएका थिए। सन् १९८० को दशकदेखि राष्ट्रपतिको उम्मेदवारका लागि यो राज्य जित्नु अत्यन्त महत्त्वपूर्ण मानिँदै आएको छ।

सामाजिक सञ्जालमा सार्वजनिक गरिएको भिडियोमा समर्थकहरूलाई सम्बोधन गर्दै बोल्सोनारोले भने, ‘समय लगभग आइसकेको छ। आगामी ३० वा ४० वर्षसम्म हाम्रो राष्ट्रको भविष्य कस्तो हुनेछ भन्ने निर्धारण गर्न अब केही घण्टा मात्र बाँकी छन्।’

उनले स्वास्थ्य समस्याका कारण हाल घरमै नजरबन्दमा रहेर सजाय भोगिरहेका आफ्ना बुबालाई जेल सजायबाट मुक्त गराउने प्रतिबद्धता पनि व्यक्त गरेका छन्।

निर्वाचनको अघिल्लो दिन रियोमा बोल्सोनारोका समर्थकहरूले र्‍याली आयोजना गरेका थिए।

रियो दि जेनेरियोको बार्रा दि तिजुका क्षेत्रमा, जहाँ जाइर बोल्सोनारोको घर छ, उनका समर्थकहरू ब्राजिलको राष्ट्रिय झण्डाका रङका कपडा लगाएर समर्थनमा सडकमा उत्रिएका थिए।

एक समर्थकले बीबीसी न्युजसँग भने, ‘ब्राजिललाई परिवर्तन आवश्यक छ र अहिले फ्लाभियो नै त्यसको प्रतिनिधित्व गर्ने व्यक्ति हुन्। धेरै वर्षदेखि वामपन्थीहरूले अर्थतन्त्र र देशलाई बिगारिरहेका छन्।’

अर्की समर्थकले फ्लाभियो बोल्सोनारोको सबैभन्दा मन परेको प्रतिबद्धता ब्राजिलमा हिंसा अन्त्य गर्ने, आतंकवाद र लागुऔषध तस्करी रोक्ने तथा ब्याजदर घटाउने रहेको बताइन्।

रियोमा लुलाका समर्थकहरू पनि चुनावी अभियानमा सहभागी भएका थिए।

यस महिनाको सुरुवातमा भएको पहिलो चरणको निर्वाचनमा ३ करोड ३० लाख मानिसले मतदान नगरेपछि लुलाका समर्थकहरूले दोस्रो चरणमा मतदानमा सहभागिता बढाउने उद्देश्यले ठूला र्‍यालीहरू आयोजना गरेका छन्।

शनिबार रियो दि जेनेरियोको कोपाकाबाना समुद्रतटमा ठूलो जनसभालाई सम्बोधन गर्दै लुलाले यो निर्वाचनलाई राष्ट्रिय सार्वभौमिकताको विषयका रूपमा प्रस्तुत गरे।

उनले मतदाताले ब्राजिलको झण्डालाई चुम्बन गर्ने व्यक्ति र अमेरिकी झण्डालाई चुम्बन गर्ने व्यक्तिमध्ये एकलाई रोज्नुपर्ने बताए।

लुलाको सरकारले अमेरिकाले ब्राजिलको निर्वाचनमा हस्तक्षेप गरेको आरोप लगाएको छ। तर वासिङ्टनले उक्त आरोपलाई आधारहीन भनेको छ।

लुलाले भने, ‘हामी एउटा सरल कारणले यो निर्वाचन जित्नेछौँ। यो सत्य हो कि जनताले परिवर्तन चाहेका छन्, तर उनीहरू अगाडि बढ्न चाहन्छन्। उनीहरू पछाडि फर्कन चाहँदैनन्।’

लुला र उनको वर्कर्स पार्टीले यस निर्वाचनलाई लोकतन्त्रका लागि लडाइँका रूपमा प्रस्तुत गरेका छन्। उनीहरूको तर्कमा, जाइर बोल्सोनारोलाई सत्ता कब्जा गर्ने षड्यन्त्रको अभियोगमा दोषी ठहर गरिनुले ‘बोल्सोनारिज्म’ भनिने राजनीतिक धाराले ब्राजिलका लोकतान्त्रिक संस्थाहरूका लागि खतरा सिर्जना गरेको देखाउँछ।

लुलाको पछिल्लो कार्यकालमा अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पसँगको सम्बन्ध उतारचढावपूर्ण रहँदै आएको छ।

बोल्सोनारोले ब्राजिलका केही क्षेत्रमा ठूलो प्रभाव जमाएका आपराधिक गिरोहहरूविरुद्ध लड्न अमेरिकासँग सहकार्य गर्नुपर्ने तर्क गरेका छन्। उनका अनुसार यसले गिरोहहरूको नियन्त्रणमा रहेका क्षेत्रमा राज्यको सार्वभौमिकता पुनःस्थापित गर्न मद्दत गर्नेछ।

उनले वर्कर्स पार्टीलाई भ्रष्टाचारमा संलग्न रहेको आरोप पनि लगाउँदै आएका छन्। वर्षौँसम्म उक्त पार्टीलाई घेरेका ठूला आर्थिक घोटालाहरूको स्मरण गराउँदै उनले मतदातालाई पार्टीविरुद्ध उभिन आग्रह गरेका छन्। ती घोटालाका कारण धेरै मतदाताले पार्टीप्रति समर्थन गुमाएका छन्।

(बीबीसीबाट)