मोरङ-३ : भत्किएको ‘लालकिल्ला’मा शर्मालाई रास्वपाको चुनौती, विरासत फर्काउन खोज्दै एमाले–नेकपा

२५ माघ, विराटनगर । मोरङ क्षेत्र नम्बर-३ कम्युनिस्ट शक्तिको ‘लालकिल्ला’को उपमा पाएको क्षेत्र हो । २०४८ सालदेखि २०७४ सम्मका सबै निर्वाचनमा मोरङ-३(पहिले मोरङ-२)मा कम्युनिस्ट उम्मेदवारहरूले जित्दै आएका थिए ।

२०७९ को प्रतिनिधिसभा निर्वाचनमा भने यो लालकिल्ला नेपाली कांग्रेसका उम्मेदवार डा. सुनिल शर्माले तोडे । कम्युनिस्ट गढ भत्काउने क्रममा शर्माले नेकपा एमाले उम्मेदवार भानुभक्त ढकाललाई २२ हजार बढी मतान्तरले पराजित गरेका थिए । शर्माले ४८ हजार ६३१ मतसहित जित हासिल गर्दा ढकालले २५ हजार ८९५ मत पाएका थिए । ढकाल अहिले एमालेको केन्द्रीय सचिव छन् ।

तीन वर्षअघि कम्युनिस्ट गढ भत्काएका शर्मा फागुन २१ को प्रतिनिधिसभा निर्वाचनका लागि कांग्रेसबाटै फेरि चुनावी मैदानमा छन् । यसपटक उनलाई कम्युनिस्ट उम्मेदवारभन्दा बढी गैह्र कम्यनिस्ट उम्मेदवारले चुनौती दिइरहेका छन् ।

राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी (रास्वपा)ले मोरङ-३ मा शर्माविरुद्ध गणेश कार्कीलाई उतारेको छ । प्रारम्भिक माहोल हेर्दा शर्मालाई कार्कीले कडा टक्कर दिने देखिएको छ ।

यस्तै एमालेले इरनकुमार राई, नेपाली कम्युनिस्ट पार्टी(नेकपा)बाट डा. देउमान सम्बाहाम्फे पनि यो क्षेत्रका बलिया प्रतिद्वन्द्वी हुन् । हर्क साम्पाङ नेतृत्वको श्रम संस्कृति पार्टीको पनि यहाँ प्रभाव देखिएको छ । उसले अमिर मगर चुनावी मैदानमा उतारेको छ । मोरङ–३ मा दल र स्वतन्त्र गरी कुल १८ जना उम्मेदवार छन् ।

एजेण्डाः शर्माको स्वास्थ्य, कार्कीको ‘सिस्टम’ बदल्ने

विराटनगरको नोबेल मेडिकल कलेजका सञ्चालकसमेत रहेका कांग्रेस उम्मेदवार शर्माले स्वास्थ्य उपचारमा सहुलियत दिने ‘कार्ड’ फालिरहेका छन् । जुन मुद्दा ०७९ को प्रतिनिधिसभामा पनि उनले प्रयोग गरेका थिए ।

निर्वाचन जितेपछि उनले मोरङ–३ का बिरामीका लागि नोबेल अस्पतालमा छुट्टै वार्ड बनाएका थिए । अहिले अस्पतालमा ‘होटलको जस्तै बेड बनाएर सेवा दिने’ आश्वासन बाँडिरहेका छन् ।

उता रास्वपा उम्मेदवार कार्की राजनीति र पार्टीभित्र प्रश्न गरेरै चिनिएका नेता हुन् । उनले ‘सिस्टम बदल्ने’ भन्दै भोट मागिरहेका छन् । ठुला सपना बाँड्ने भन्दा पनि दैनिक जनजीजवनमा प्रभाव पार्ने विषयलाई सहज बनाउने बताएर कार्की मतदातासम्म पुगिरहेका छन् ।

एमाले उम्मेदवार राई र रास्वपा उम्मेदवार कार्कीले सुकुमवासी समस्या, दोहोरो स्वामित्व विवाद, सडक पूर्वाधार, शैक्षिक गुणस्तर सुधारलगायत एजेण्डा अघि सारेर भोट मागिरहेका छन् ।

लालकिल्ला भत्किएपछि एमालेलाई सकस

मोरङ-३ को भूगोल(साबिक मोरङ-२)बाट स्व. भरतमोहन अधिकारीले २०४८, २०५१ र २०५६ को आम निर्वाचनमा लगातार तीन पटक जित निकालेर ‘ह्याट्रिक’ गरेका थिए । २०६४ को पहिलो संविधानसभा निर्वाचनमा भने अधिकारी पराजित हुनपुगे । उनी पराजित हुँदा तत्कालीन नेकपा माओवादी उम्मेदवार लालबहादुर सुस्लिङ मगरले बाजी मारेका थिए । २०७० को दोस्रो संविधानसभा निर्वाचनमा एमालेबाट चण्डिप्रसाद राई विजयी भए ।

संविधान निर्माणपछि निर्वाचन क्षेत्र समायोजन गर्दा पुरानो मोरङ–२ को भूगोलमा मोरङ–३ नम्बर क्षेत्र कायम गरियो । त्यसपछि भएको २०७४ को प्रतिनिधिसभा निर्वाचनमा एमाले अध्यक्ष केपी शर्मा ओलीका विश्वासपात्र भानुभक्त ढकाल यो क्षेत्रबाट विजयी भएका थिए ।

यसरी तीन दशकसम्म कम्युनिस्टको ‘लालकिल्ला’ २०७९ मा कांग्रेसका शर्माले तोडेका थिए । आफ्नै मेडिकल कलेजमार्फत स्वास्थ्य उपचारमा सहुलियत दिएर मन जितेका शर्माले लालकिल्ला मात्रै तोडेनन्, एमालेको परम्परागत जनाधार पनि कमजोर बनाइदिए ।

यो पटक यहाँ एमालेलाई उम्मेदवार खोज्नै धौधौ परेको थियो । सुरुमा पार्टी केन्द्रीय कमिटीले पथरीशनिश्चरे नगरपालिकाका पूर्वप्रमुख दिलीप राईलाई टिकट दिएको थियो । उनले उठ्ने आँट गरेनन् । त्यसपछि एमालेबाट बेलबारीका निजी विद्यालय सञ्चालक इरनकुमार राई मैदानमा उतारेको हो ।

यसपटक परिस्थिति पनि फेरिएको छ । २०७४ मा एमालेका ढकाल र २०७९ मा कांग्रेसका शर्मालाई सघाएको हालको नेकपा(तत्कालीन नेकपा माओवादी केन्द्र)ले आफ्नै उम्मेदवार(डा. देउमान सम्बाहाम्फे) उतारेको छ ।

मोरङ-३ छाडेका एमोले सचिव ढकाल तेह्रथुम उक्लिएका छन् । यति हुँदा पनि २०७९ कै स्थानीय तह निर्वाचनमा पथरी शनिश्चरे, कानेपोखरी, बेलबारी र सुन्दरहरैँचा गरी चार वटै पालिका प्रमुख जितेका आधारमा एमालेले यहाँ आफूलाई बलियो शक्ति मानेको छ ।

शर्माको शक्ति नै स्वास्थ्य

कांग्रेस उम्मेदवार डा. शर्माको चुनावी शक्ति नै स्वास्थ्य हो । यही कारण उनले प्रचारको आधार नै नोबेल मेडिकल कलेजलाई बनाएका छन् । नागरिकताको भरमा मोरङ-३ का मतदातालाई नोबेल अस्पतालमा सहुलियत उपचार गराएर उनले जनतामा बलियो पकड बनाएका छन् ।

यो निर्वाचनमा पनि उनले ‘अस्पताल कार्ड’लाई नै मुख्य एजेन्डा बनाएका छन् । तर, पछिल्लो समय बेलाबेला आइरहने उनका विवादास्पद अभिव्यक्ति बौद्धिक र युवा पुस्ताले रुचाएका छैनन् । उनका लागि आफ्नै अभिव्यक्तिको भार कतिसम्म पर्छ, त्यो भने चुनावी नतिजामा देखिने छ ।

असन्तुष्टिमा सम्भावना खोज्दै कार्की

पुराना दलसँग आम मतदातामा भएको असन्तुष्टिको आवाजबाट जित निकाल्ने प्रयासमा रास्वपा उम्मेदवार कार्कीको प्रयास छ । उनले परिवर्तनको आवाज उठाइरहेका छन् । शर्माको एजेण्डा खण्डित गर्न उनले ‘स्वास्थ्यको लोभभन्दा पनि व्यवस्था सुधार्नुपर्छ’ भन्ने नारा दिइरहेका छन् ।

शिक्षित उम्मेदवार

यहाँ मुख्य प्रतिस्पर्धी रहेका सबैजसो उम्मेदवार उच्च शिक्षा हासिल गरेकै व्यक्ति छन् । नेकपा उम्मेदवार सम्बाहाम्फे अधिवक्ता हुन् । ५८ वर्षका सम्बाहाम्फेले विद्यावारिधि गरेका छन् । कांग्रेसका ४८ वर्षीय शर्मा एमबीबीएस डाक्टर हुन् भने, एमालेले उठाएका उम्मेदवार राई ५५ वर्षका छन्, उनले स्नातकोत्तर गरेका छन् ।

यस्तै रास्वपा उम्मेदवार कार्की र राष्ट्रिय ऊर्जाशील पार्टीका भुवनकुमार वाग्लेले पनि स्नातकोत्तर गरेका छन् ।

यो क्षेत्रमा २०७९ को निर्वाचनमा समानुपातिकतर्फ कांग्रेसले २९ हजार ८५९ र एमालेले २५ हजार २८ मत पाएको थियो । रास्वपाले १४ हजार ४०८ मत ल्याउँदा राप्रपाले ९ हजार ३७२ मत पाएको थियो ।

यस पटक यो क्षेत्रमा एक लाख ५८ हजार ५७ मतदाता छन् ।