मध्यपूर्वको भूराजनीति बुझ्न मद्दत गर्ने यी हुन् ८ फिल्म, सिरिज, डकुमेन्ट्री

काठमाडौं । मध्यपूर्व (पश्चिम एसिया) मा यतिबेला तनाव चर्किएको छ । अमेरिका र इजरायलले इरानविरुद्ध सैन्य कारबाही अघि बढाएपछि इरानले पनि प्रतिआक्रमण गरिरहेको छ । यस्तो जटिल अवस्थालाई बुझ्न इतिहास, राजनीति र क्षेत्रीय द्वन्द्वको पृष्ठभूमि जान्नु आवश्यक हुन्छ ।

मध्यपूर्वको भू-राजनीति बुझ्न सहयोग गर्ने केही फिल्म, सिरिज र वृत्तचित्र यहाँ उल्लेख गरिएका छन् ।

प्रोमिसेस (२००१)

अस्करमा मनोनयन भएको यो फिल्मले जेरुसलेममा बस्ने सात बालबालिकाको दृष्टिकोणबाट इजरायल-प्यालेस्टाइन द्वन्द्वलाई प्रस्तुत गर्छ । फरक समुदायका बालबालिकाको जीवनमार्फत यस क्षेत्रमा रहेको विचारधारात्मक विभाजन र हिंसाको चक्र देखाइन्छ ।

माइ स्टोलन रिभोल्युसन (२०१३)

सन् १९७९ को इरानी क्रान्तिपछि देश छाड्नुपरेकी एक फिल्मनिर्माताले राज्यद्वारा दमन भोगेका पाँच महिलाको कथा यस वृत्तचित्रमा प्रस्तुत गरेकी छन् । यसले इरानभित्रको राजनीतिक दबाब र त्यसले बनाएको समकालीन राजनीतिक दिशा बुझ्न मद्दत गर्छ ।

लास्ट मेन इन अलेप्पो (२०१७)

सिरियाली गृहयुद्धका क्रममा उद्धार कार्यमा खटिने ‘ह्वाइट हेल्मेट्स’ स्वयंसेवकको जीवनमा आधारित यो वृत्तचित्रले युद्धको विनाशकारी असर देखाउँछ । क्षेत्रीय शक्ति प्रतिस्पर्धाले द्वन्द्वलाई कसरी गम्भीर बनाउँछ भन्ने बुझ्न यसले सहयोग गर्छ ।

इस्ट टु वेस्ट (२०११)

मध्यपूर्वी सभ्यताको उदय र त्यसले पश्चिमी विश्वमा पारेको प्रभावबारे बनेको वृत्तचित्र सिरिज हो । ऐतिहासिक, सांस्कृतिक र धार्मिक पृष्ठभूमिबाट आजको शक्ति संघर्ष बुझ्न यसले आधार तयार गर्छ ।

टर्निङ पोइन्ट : द बम एन्ड द कोल्ड वार (२०२४)

नेटफ्लिक्समा आएको यो वृत्तचित्र सिरिजले परमाणु राजनीति र शीतयुद्धको इतिहासलाई विश्लेषण गर्छ । विश्व शक्ति सन्तुलन र त्यसको प्रभाव मध्यपूर्वसम्म कसरी पुगेको छ भन्ने विषयलाई यसले उजागर गर्छ ।

स्पाइ अप्स (२०२३)

यो सिरिजमा वास्तविक गुप्तचर अधिकारीहरूले गुप्त अपरेसनका अनुभव साझा गरेका छन् । छायाँ युद्ध, साइबर आक्रमण र खुफिया गतिविधिले आधुनिक द्वन्द्व कसरी आकार लिन्छ भन्ने झल्को यसमा पाइन्छ ।

द ह्वाइट हेल्मेट्स (२०१६)

अस्कर विजेता यो छोटो वृत्तचित्र सिरियामा काम गर्ने स्वयंसेवी उद्धारकर्मीको कथा हो । युद्धका बीच सर्वसाधारणले भोग्नुपरेको पीडा यसले मार्मिक रूपमा देखाउँछ ।

ब्लड एन्ड आयल : द मिडल ईस्ट इन वर्ल्ड वार वान (२००६)

पहिलो विश्वयुद्धपछि ओटोमन साम्राज्य पतन हुँदा मध्यपूर्वका सीमाहरू कसरी पुनःनिर्धारण गरिए भन्ने विषयमा केन्द्रित वृत्तचित्र हो । आजका धेरै राष्ट्र–राज्यबीचको प्रतिस्पर्धा र तनावको जरा यही ऐतिहासिक घटनामा भेटिन्छ ।