नाना पाटेकर : विश्वनाथबाट कसरी बने ‘नाना’ ?

नाना पाटेकरको वास्तविक नाम विश्वनाथ पाटेकर हो । अभिनयमा आएपछि उनी ‘नाना’ नामले चिनिन थाले । बलिउडमा आफ्नो दमदार अभिनय र फरक शैलीका कारण उनले छुट्टै पहिचान बनाए । पर्दामा गम्भीर तथा शक्तिशाली पात्रदेखि हास्य भूमिकासम्म उनले आफूलाई प्रमाणित गरे ।

फिल्मबाहिर पनि सेनासँग जोडिएको सम्बन्ध

नाना पाटेकरलाई भारतीय सेनाप्रति विशेष सम्मान र लगाव रहेको बताइन्छ । सन् १९९१ मा आएको आफ्नो फिल्म ‘प्रहार : द फाइनल अट्याक’का लागि उनले निर्देशनसँगै प्रमुख भूमिका पनि निर्वाह गरेका थिए । फिल्ममा उनले मेजर प्रताप चौहानको भूमिका निभाएका थिए । यो भूमिका प्रभावकारी बनाउन उनले सैन्य तालिमसमेत लिएका थिए ।

फिल्ममा देखाइने सैनिक पात्रलाई विश्वसनीय बनाउन उनले लिएको सैन्य प्रशिक्षण उनको अभिनय यात्राको रोचक पक्षमध्ये एक मानिन्छ ।

७५० रुपैयाँमा भएको थियो विवाह

नाना पाटेकरले सन् १९७८ मा नीलकान्ती पाटेकरसँग विवाह गरेका थिए । नीलकान्ती थिएटर कलाकार हुनुका साथै बैंकमा अधिकृतका रूपमा काम गर्थिन् । नाना पाटेकरले आफैंले दिएको अन्तर्वार्ताअनुसार त्यतिबेला नीलकान्तीको मासिक तलब २,५०० रुपैयाँ थियो भने नानाले एउटा नाटकको शोबाट ५० रुपैयाँ पाउँथे ।

नानाका अनुसार उनीहरूले आफ्नो विवाहमा जम्मा ७५० रुपैयाँ खर्च गरेका थिए । विवाहपछि केही रकम बाँकी रहेकाले त्यसबाट पाहुनाका लागि पेय पदार्थसमेत किनेका थिए ।

त्यो समयको आर्थिक अवस्था सम्झिने हो भने ७५० रुपैयाँमा विवाह गर्नु आफैंमा रोचक किस्सा हो । अभिनयप्रतिको लगावका कारण नानाले आर्थिक संघर्षका दिनमा पनि थिएटरलाई निरन्तरता दिएका थिए ।

थिएटरबाट फिल्मसम्मको यात्रा

फिल्ममा आउनुअघि नाना पाटेकर थिएटरमा सक्रिय थिए । उनले थिएटरमा लामो समय काम गरेपछि सिनेमातर्फ पाइला चाले । सन् १९७८ को ‘गमन’बाट उनको फिल्मी यात्रा सुरु भएको थियो । पछि ‘परिन्दा’, ‘क्रान्तिवीर’, ‘अग्निसाक्षी’, ‘तिरंगा’, ‘अब तक छप्पन’, ‘अपहरण’ र ‘वेलकम’जस्ता फिल्मले उनलाई दर्शकमाझ स्थापित गरे ।

विशेषगरी उनको संवाद बोल्ने शैली, आँखाको भाव र पात्रअनुसार आफूलाई बदल्ने क्षमताले उनलाई समकालीन अभिनेतामध्ये फरक बनायो ।

जेठा छोराको निधनको पीडा

नाना पाटेकरले आफ्ना जेठा छोरालाई गुमाएका थिए । छोराको निधनले उनी निकै मर्माहत भएका थिए । पछि कान्छा छोरा मल्हार पाटेकरको जन्मपछि उनको जीवनमा फेरि खुसी फर्किएको थियो ।

मल्हारले भने अभिनयको बाटो नरोजी फिल्म निर्माण तथा निर्देशनको क्षेत्र रोजेका छन् ।