पूर्ण बहादुरको सारङ्गीका १० कीर्तिमान, अहिलेसम्म कसैले तोड्न सकेनन्

काठमाडौं । नेपाली सिनेमाको इतिहासमा सर्वाधिक व्यापार गर्ने फिल्म ‘पूर्ण बहादुरको सारङ्गी’ प्रदर्शनमा आएको दुई वर्ष पूरा भएको छ । २०८१ कात्तिक १५ गतेदेखि प्रदर्शनमा आएको यस चलचित्रले बक्स अफिसमा ऐतिहासिक सफलता हासिल गर्दै नेपाली फिल्म उद्योगमा नयाँ मानक स्थापित गरेको थियो ।

सरोज पौडेलको निर्देशनमा बनेको यस फिल्मले घरेलु बक्स अफिसमा ४६ करोड ८७ लाख रुपैयाँभन्दा बढीको ग्रस व्यापार गरेको थियो । यससँगै ‘पूर्ण बहादुरको सारङ्गी’ नेपाली सिनेमाको व्यापारिक इतिहासमा सर्वाधिक कमाइ गर्ने चलचित्रका रूपमा स्थापित भयो । १७ लाख रुपैयाँबाट ओपनिङ गरेको यो फिल्म प्रदर्शनमा आएको दुई वर्ष बितिसक्दा पनि यसले बनाएका प्रमुख बक्स अफिस कीर्तिमान तोडिन सकेका छैनन् ।

यसबीचमा कति चलचित्र प्रदर्शनमा आए । कतिपय फिल्मले दर्शकको उल्लेख्य साथ पाए भने केहीले बक्स अफिसमा राम्रो व्यापार पनि गरे । तर, ‘पूर्ण बहादुरको सारङ्गी’ले बनाएको व्यापारिक उचाइ र कीर्तिमानको नजिक पुग्नसमेत अन्य फिल्मलाई सहज भएको छैन ।

‘पूर्ण बहादुरको सारङ्गी’को सफलताको सबैभन्दा रोचक पक्ष यसको निर्माण लागत र बक्स अफिस कमाइबीचको अन्तर हो । करिब १ करोड ३० लाख रुपैयाँको लगानीमा निर्माण भएको फिल्मले ४६ करोड ८७ लाख ४१ हजार ४९७ रुपैयाँको ग्रस व्यापार गरेको थियो । यस हिसाबले फिल्मले आफ्नो निर्माण बजेटको तुलनामा कैयौँ गुणा बढी व्यापार गर्न सफल भयो । ठूलो बजेट, स्थापित कलाकार र व्यापक प्रचारप्रसार नै फिल्म सफलताको एकमात्र आधार होइन भन्ने उदाहरण पनि यसले प्रस्तुत गर्‍यो ।

सामाजिक कथावस्तु, भावनात्मक प्रस्तुति र कलाकारको अभिनयका कारण फिल्मले दर्शकको मन जित्यो । यसको प्रभाव बक्स अफिसमा पनि देखियो । सुरुवाती दिनहरूमा दर्शकको सङ्ख्या मध्यम रहेको यस फिल्ममा दर्शकको चाप बढ्दै जाँदा हलमा शो थप्नुपरेको थियो । दर्शकको मागअनुसार प्रदर्शन निरन्तर विस्तार हुँदा यसले कमाइसँगै विभिन्न व्यावसायिक कीर्तिमानसमेत आफ्नो नाममा लेखायो ।

यो पनि पढ्नुहोस

कवड्डीका बिके, कमेडियन बन्ने चक्करमा हिरो

‘पूर्ण बहादुरको सारङ्गी’ले प्रदर्शनका क्रममा एकै दिन ९८ वटा हलमा ४६५ शो प्राप्त गरेको थियो । नेपाली फिल्मले एकै दिन पाएको शो सङ्ख्याका हिसाबले यो ऐतिहासिक उपलब्धि बनेको थियो । यो फिल्मले बिहान ४ः४५ बजेदेखि राति ११ः४५ बजेसम्मका शोसमेत पाएको थियो । असामान्य समयमा राखिएका शोमा समेत दर्शकको उल्लेख्य उपस्थिति रहनु यसको लोकप्रियताको अर्को उदाहरण थियो ।

रिलिजको तेस्रो दिनपछिका दिनहरूमा फिल्मका धेरै शो अग्रिम बुकिङमै सोल्डआउट भएका थिए । दर्शकको माग धान्न हलहरूले शो थप्नुपरेको थियो । सामान्यतया बिहान सबेरै र राति अबेरका शोमा दर्शकको उपस्थिति चुनौतीपूर्ण मानिने भए पनि ‘पूर्ण बहादुरको सारङ्गी’ले ती समयमा समेत दर्शक तान्न सफल भयो । यही कारण फिल्मले शो सङ्ख्यामा मात्र नभई हलको अकुपेन्सी र टिकट बिक्रीमा समेत उल्लेख्य सफलता हासिल गरेको थियो ।

‘पूर्ण बहादुरको सारङ्गी’ले कुल व्यापारमा मात्र होइन, दैनिक तथा साप्ताहिक कमाइमा पनि नयाँ मानक स्थापित गरेको बताइन्छ । फिल्मले एकै दिन सर्वाधिक कमाइ गर्ने, पहिलो सातामा सर्वाधिक व्यापार गर्ने र दोस्रो सातामा समेत उच्च कमाइ कायम राख्ने कीर्तिमान बनाएको थियो ।

सामान्यतया फिल्मको कमाइ प्रदर्शनको पहिलो सातापछि घट्दै जाने गर्छ । तर, ‘पूर्ण बहादुरको सारङ्गी’को हकमा दर्शकको आकर्षण लामो समयसम्म कायम रह्यो । सकारात्मक प्रतिक्रियाका कारण फिल्म हेर्न जाने दर्शकको चाप घट्न पाएन । यही निरन्तरताले यसको दोस्रो साताको व्यापारलाई पनि उल्लेखनीय बनायो ।

पहिलो सातामै राम्रो कमाइ गर्ने फिल्म धेरै भए पनि दोस्रो सातासम्म दर्शकको आकर्षण कायम राख्दै उच्च व्यापार गर्नु छुट्टै उपलब्धि हो । ‘पूर्ण बहादुरको सारङ्गी’ले यही पक्षमा पनि आफूलाई अब्बल साबित गरेको थियो । फिल्मको सफलता नेपालमा मात्र सीमित रहेन । विदेशमा रहेका नेपाली दर्शकमाझ पनि ‘पूर्ण बहादुरको सारङ्गी’ले उल्लेखनीय लोकप्रियता हासिल गर्‍यो ।

डायस्पोरामा सर्वाधिक शो पाउने र सर्वाधिक कमाइ गर्ने नेपाली फिल्मका रूपमा समेत यसले कीर्तिमान बनाएको थियो । नेपाली समाज, पारिवारिक सम्बन्ध र भावनात्मक पक्षसँग जोडिएको कथावस्तुले विदेशमा रहेका नेपाली दर्शकलाई पनि आकर्षित गरेको थियो ।

नेपालबाहिर नेपाली फिल्मको बजार विस्तार भइरहेका बेला ‘पूर्ण बहादुरको सारङ्गी’को सफलतालाई महत्त्वपूर्ण उपलब्धिका रूपमा हेरिएको थियो । घरेलु बजारसँगै अन्तर्राष्ट्रिय बजारमा पनि दर्शकको साथ पाउनु यसको व्यावसायिक सफलताको अर्को बलियो पक्ष बन्यो ।

‘पूर्ण बहादुरको सारङ्गी’ले प्रदर्शनको निरन्तरताका हिसाबले पनि उल्लेखनीय उपलब्धि हासिल गरेको थियो । फिल्म ३८ वटा हलमा ५१ दिनसम्म प्रदर्शन भएको थियो । नेपाली फिल्मको व्यावसायिक इतिहासमा यति धेरै हलमा ५१ दिन मनाउनु यसको अर्को कीर्तिमान हो ।

यसका साथै, नेपालका विभिन्न १० वटा हलमा फिल्मले सय दिनसम्म प्रदर्शन हुने पहिलो नेपाली चलचित्रको कीर्तिमानसमेत बनायो । फिल्मले लामो समयसम्म हलमा दर्शकको साथ पाउनु यसको लोकप्रियता र व्यावसायिक प्रभावको प्रमाण थियो । फिल्मको प्रदर्शन अवधि लम्बिनु भनेको दर्शकको माग निरन्तर कायम रहनु हो । ‘पूर्ण बहादुरको सारङ्गी’ले लामो समयसम्म दर्शक तान्दै हलमा आफ्नो उपस्थिति कायम राख्न सफल भएको थियो ।

करिब १ करोड ३० लाख रुपैयाँको निर्माण लागतमा बनेको फिल्मले ४६ करोड ८७ लाख रुपैयाँभन्दा बढीको ग्रस व्यापार गर्नु आफैँमा ठूलो उपलब्धि हो । यसले निर्माण बजेटको तुलनामा असाधारण व्यापार गरेको थियो ।

यही कारण ‘पूर्ण बहादुरको सारङ्गी’लाई सर्वाधिक मुनाफा आर्जन गर्ने नेपाली फिल्मका रूपमा पनि लिइन्छ । यद्यपि, ग्रस व्यापार र निर्माताको वास्तविक नाफा एउटै कुरा होइनन् । हलको हिस्सा, वितरकको कमिसन, कर तथा अन्य खर्च कटाएपछि मात्र वास्तविक नाफाको हिसाब स्पष्ट हुन्छ । त्यसैले यसको व्यापारिक सफलताको मूल्याङ्कन गर्दा कुल ग्रस कमाइ र वास्तविक मुनाफाबीचको भिन्नतालाई ध्यान दिनु आवश्यक हुन्छ ।

‘पूर्ण बहादुरको सारङ्गी’ प्रदर्शनमा आएको दुई वर्ष पूरा हुँदासम्म यसका प्रमुख व्यापारिक कीर्तिमान तोडिन सकेका छैनन् । यस अवधिमा थुप्रै फिल्मले प्रदर्शनको अवसर पाए पनि सर्वाधिक कमाइ, एकै दिनको शो सङ्ख्या, दैनिक तथा साप्ताहिक व्यापार र डायस्पोराको कमाइमा यसले बनाएको उचाइ पार गर्न सकेका छैनन् ।

यसको अर्थ यी कीर्तिमान तोड्न असम्भव छ भन्ने होइन । नेपाली फिल्मको बजार विस्तार हुँदै जाँदा भविष्यमा कुनै फिल्मले यी उपलब्धिलाई उछिन्न पनि सक्छ ।

‘पूर्ण बहादुरको सारङ्गी’ले बनाएको सफलता एउटा फिल्मको कमाइमा मात्र सीमित छैन । यसले नेपाली चलचित्रले दर्शकको साथ पाएमा घरेलु बजारमै पनि ठूलो व्यापार गर्न सक्छ भन्ने सम्भावना देखाएको छ ।

फिल्ममा पूर्ण बहादुरको भूमिकामा विजय बराल र बाटुलीको भूमिकामा अञ्जना बराइलीसहितका कलाकारको अभिनयले कथालाई प्रभावकारी बनाउन महत्त्वपूर्ण भूमिका खेलेको थियो ।

फिल्म प्रदर्शनमा आएको दुई वर्ष पूरा भएको अवसरमा यसको टिमले सामाजिक सञ्जालमार्फत खुसी साटेको छ । फिल्मका मुख्य कलाकार विजय बराल र अञ्जना बराइलीले पनि दुई वर्षअघिको ऐतिहासिक दिनलाई सम्झिएका छन् ।

निर्देशक सरोज पौडेल भन्छन्, ‘ पूर्णबहादुरको सारङ्गी मेरो जीवनकालको एउटा अविस्मरणीय सिनेमा हो, जसले मलाई अलि गम्भीर हुन पनि सिकाएको छ । आफ्नो काममा गम्भीर हुनुपर्दो रहेछ, मनदेखि गर्नुपर्दो रहेछ भन्ने सिकाएको छ । यसले एउटा जिम्मेवारी बोकाएको छ । अब चाहिँ केही धेरै नै सोचेर काम गर्नुपर्छ भन्ने खालको जिम्मेवारीसहितको यात्रा थियो त्यो ।’

विजय भन्छन्, ‘पूर्णबहादुरको पात्र बनाउने बेलामा निर्माणको क्रममा मैले आफ्नै हिसाबले केही मेहनत गरेको थिएँ । आफ्नै एउटा ड्राफ्ट बनाएको थिएँ । पात्रमा आफ्नोपन महसुस होस्, आफ्नो नजिकको मान्छेजस्तो लागोस् भन्ने चाहना थियो । मैले त्यसमा हाम्रा कथा, मेरा पुर्खा र हजुरबालाई सम्झेर, विभिन्न ठाउँमा देखेका भावनात्मक यात्रालाई याद गरेर पात्र निर्माण गरेको थिएँ । विजय बरालभन्दा पनि त्यो पात्र देखियोस् र सबैले त्यसमा आफ्नोपन महसुस गर्न सकून् भन्ने चाहना थियो । सबै व्यक्तिले आफ्नो कोही न कोहीलाई सम्झिन सकून् भन्ने किसिमले पात्र निर्माण गरेको थिएँ ।

अञ्जना भन्छिन्, ‘मेरो लागि पूर्णबहादुरको सारङ्गी एउटा फिल्म मात्र नभएर जीवनभरि सम्झनामा रहिरहने सुन्दर अनुभव हो । यो फिल्मले मलाई ‘बाटुली’ पात्रका रूपमा दर्शकमाझ चिनायो र अपार माया, साथ र सम्मान पनि दियो । आज दुई वर्षपछि पनि यो फिल्म सम्झिँदा यसका हरेक पल, सँगै सहकार्य गरेका सहकलाकार, टिम र दर्शकहरूले दिनुभएको अपार माया सम्झिन्छु । मेरो कलाकारिताको यात्रामा पूर्णबहादुरको सारङ्गी सधैँ एउटा विशेष र अविस्मरणीय फिल्म बनेर रहिरहनेछ ।’

विनोद पौडेल निर्माता रहेको यस फिल्ममा विजय बराल, मुकुन भुसाल, अञ्जना बराइली, प्रकाश सपूत, बुद्धि तामाङ, माओत्से गुरुङ, देशभक्त खनाल, भोलाराज सापकोटा, विनोद न्यौपाने, अलिसा बास्तोला, स्वायम् केसी र जान्वी पौडेललगायत कलाकारको अभिनय रहेको छ ।

महेश दवाडीले पटकथा तथा संवाद लेखेको फिल्मका कार्यकारी निर्माता रमेश चौलागाईं र हरि श्रेष्ठ हुन् ।

‘पूर्ण बहादुरको सारङ्गी’ले दुई वर्षअघि सुरु गरेको व्यावसायिक यात्राले नेपाली सिनेमा उद्योगका लागि एउटा महत्त्वपूर्ण उदाहरण छाडेको छ । यसको कीर्तिमान तोड्ने फिल्म कहिले आउला भन्ने प्रश्न भने अझै खुला छ ।

‘पूर्ण बहादुरको सारङ्गी’का नाममा रहेका १० बक्स अफिस कीर्तिमान

१. सर्वाधिक व्यापार गर्ने नेपाली चलचित्र

‘पूर्ण बहादुरको सारङ्गी’ले घरेलु बक्स अफिसमा ४६ करोड ८७ लाख रुपैयाँभन्दा बढीको ग्रस व्यापार गर्दै सर्वाधिक कमाइ गर्ने नेपाली चलचित्रको कीर्तिमान बनाएको छ ।

२. एकै दिन सर्वाधिक शो पाउने चलचित्र

चलचित्रले एकै दिन ९८ वटा हलमा ४६५ शो पाएको थियो । नेपाली चलचित्रले एकै दिन पाएको यो सर्वाधिक शो सङ्ख्या भएको दाबी गरिएको छ ।

३. सर्वाधिक शो सोल्डआउट हुने चलचित्र

प्रदर्शनका क्रममा चलचित्रका धेरै शो अग्रिम बुकिङमै सोल्डआउट भएका थिए । दर्शकको चापका कारण हलहरूले शो थप्नुपरेको थियो ।

४. एकै दिन सर्वाधिक कमाइ गर्ने चलचित्र

चलचित्रले एकै दिनको बक्स अफिस कलेक्सनमा समेत कीर्तिमान बनाएको थियो । यसले एक दिनमा ३ करोड ८९ लाख रुपैयाँ ग्रस कलेक्सन गरेको थियो ।

५. पहिलो सातामा सर्वाधिक कमाइ गर्ने चलचित्र

प्रदर्शनको पहिलो सातामै चलचित्रले उल्लेखनीय व्यापार गर्दै साताव्यापी कमाइमा नयाँ कीर्तिमान बनाएको थियो । पहिलो सातासम्म यसको ग्रस कलेक्सन ८ करोड २५ लाख रुपैयाँ पुगेको थियो ।

६. दोस्रो सातामा सर्वाधिक कमाइ गर्ने चलचित्र

पहिलो सातापछि पनि दर्शकको आकर्षण कायम राखेको चलचित्रले दोस्रो साताको व्यापारमा समेत कीर्तिमान बनाएको थियो । दोस्रो सातासम्म यसको ग्रस कलेक्सन २७ करोड ३५ लाख रुपैयाँ पुगेको थियो ।

७. डायस्पोरामा सर्वाधिक शो पाउने र कमाइ गर्ने चलचित्र

नेपालबाहिरका विभिन्न देशमा प्रदर्शन हुँदा चलचित्रले नेपाली चलचित्रमध्ये सर्वाधिक शो पाउने कीर्तिमान बनाएको दाबी गरिएको छ ।

विदेशमा रहेका नेपाली दर्शकमाझ लोकप्रिय बनेको चलचित्रले डायस्पोराको कमाइमा समेत कीर्तिमान कायम गरेको बताइएको छ ।

८. सर्वाधिक मुनाफा आर्जन गर्ने चलचित्र

करिब १ करोड ३० लाख रुपैयाँको निर्माण लागतमा बनेको चलचित्रले ४६ करोड ८७ लाख रुपैयाँभन्दा बढीको ग्रस व्यापार गरेको थियो । निर्माण बजेटको तुलनामा असाधारण व्यापार गरेकाले यसलाई सर्वाधिक मुनाफा आर्जन गर्ने चलचित्रका रूपमा लिइन्छ । यद्यपि, वास्तविक मुनाफा पुष्टि गर्न निर्माताको कुल आम्दानी र खर्चको विवरण आवश्यक हुन्छ ।

९. सर्वाधिक हलमा ५१ दिन मनाउने चलचित्र

‘पूर्ण बहादुरको सारङ्गी’ले ३८ वटा हलमा प्रदर्शनको ५१ दिन पूरा गरेको थियो । यो नेपाली चलचित्रको व्यावसायिक इतिहासको उल्लेखनीय उपलब्धि हो ।

१०. १० वटा हलमा सय दिन मनाउने पहिलो नेपाली चलचित्र

चलचित्रले सय दिनसम्म प्रदर्शनमा रहेर पहिलो पटक यस्तो उपलब्धि हासिल गर्ने नेपाली चलचित्रको कीर्तिमान बनाएको दाबी गरिएको छ । नेपालका विभिन्न १० वटा हलमा यसले १०० दिन प्रदर्शन पूरा गरेको थियो ।