सगरमाथा आरोहणको कीर्तिमानी दिन : बुधबार एकै दिनमा २७४ आरोही चुचुरोमा

८ जेठ, काठमाडौं । बुधबार एकै दिन कीर्तिमानी २७४ जना पर्वतारोहीले सगरमाथाको सफल आरोहण गरेका छन् । एक पर्वतारोहण अधिकारीका अनुसार, नेपालतर्फबाट विश्वको सर्वोच्च शिखरमा एकै दिन पुग्ने यो अहिलेसम्मकै सर्वाधिक सङ्ख्या हो ।

८,८४९ मिटर अग्लो सगरमाथा नेपाल र चीनको तिब्बत क्षेत्रको सिमानामा अवस्थित छ र यसको आरोहण दुवैतर्फबाट गर्न सकिन्छ । अभियान सञ्चालकहरूका अनुसार, चिनियाँ अधिकारीहरूले कुनै पनि अनुमति जारी नगरेका कारण यस वर्ष तिब्बततर्फबाट कुनै पनि आरोही गएका छैनन् ।

नेपाल पर्वतारोहण सञ्चालक सङ्घका महासचिव ऋषि भण्डारीले बिहीबार जानकारी दिएअनुसार, नेपालबाट यसअघि एकै दिनमा सबैभन्दा धेरै २२३ जनाले आरोहण गरेको कीर्तिमान सन् २०१९ को मे २२ मा कायम भएको थियो ।

गिनिज वर्ल्ड रेकर्ड्सका अनुसार, दुवैतर्फबाट सगरमाथाको चुचुरोमा पुग्ने मानिसहरूको सर्वाधिक सङ्ख्याको कीर्तिमान त्यसको भोलिपल्ट अर्थात् सन् २०१९ को मे २३ मा कायम भएको थियो । त्यतिबेला ३५४ जनाले सफल आरोहण गरेका थिए ।

रोयटर्ससँग कुरा गर्दै भण्डारीले नेपालतर्फको कीर्तिमानलाई सङ्केत गर्दै भने, ‘अहिलेसम्म एकै दिनमा आरोहण गर्ने पर्वतारोहीहरूको यो सबैभन्दा ठुलो सङ्ख्या हो ।’ उनका अनुसार, चुचुरोमा पुगिसकेका केही आरोहीहरूले आफ्नो सफल आरोहणको खबर बेस क्याम्पलाई अझै नदिएको हुन सक्ने भएकाले यो सङ्ख्या अझ बढ्न सक्छ ।

तिब्बततर्फको बाटो खुला हुँदा कति आरोही चुचुरोमा पुग्छन् भन्नेबारे चीनबाट कुनै तथ्याङ्क उपलब्ध छैन । तर भण्डारीका अनुसार अप्रिल र मे महिनाको सामान्य आरोहण सिजनमा त्यसतर्फबाट करिब १०० जना मानिस सगरमाथातर्फ लाग्ने गर्छन् ।

कीर्तिमानसँगै भिडभाडको जोखिम

पर्यटन विभागका अधिकारी हिमाल गौतमले बुधबार २५० भन्दा बढी मानिसले शिखर चुमेको प्रारम्भिक जानकारी प्राप्त भएको बताए ।

गौतमले भने, ‘हामी आरोहीहरू फर्किएर आउने, तस्बिरहरू र आफ्नो आरोहण प्रमाणित गर्ने अन्य प्रमाणहरू पेस गर्ने तथा उनीहरूलाई आरोहण प्रमाणपत्र उपलब्ध गराउने प्रक्रियामा छौँ । त्यसपछि मात्र हामी सङ्ख्याको पुष्टि गर्न सक्नेछौँ ।’

नेपालले यस वर्ष सगरमाथा आरोहणका लागि ४९४ वटा अनुमति जारी गरेको छ, जसमध्ये प्रतिअनुमति शुल्क १५ हजार डलर रहेको छ ।

पर्वतारोहण विज्ञहरूले हिमालमा धेरै सङ्ख्यामा आरोहीहरूलाई अनुमति दिएको भन्दै अक्सर नेपालको आलोचना गर्ने गरेका छन् । यसले गर्दा कहिलेकाहीँ शिखरमुनिको ‘डेथ जोन’ मा जोखिमपूर्ण जाम वा लामो लाइन लाग्ने गर्छ । यस जोनमा प्राकृतिक अक्सिजनको स्तर मानव जीवन बाँच्नका लागि आवश्यक मात्राभन्दा निकै कम हुन्छ ।

नेपालले भिडभाड र अनुभवहीन आरोहीहरूबाट हुने जोखिमलाई स्वीकार गर्दै कडा नियन्त्रण र उच्च शुल्क लागु गरेको छ ।

अस्ट्रियास्थित ‘फर्टेनबाख एडभेन्चर्स’ का अभियान आयोजक लुकास फर्टेनबाखले यदि अभियानहरू व्यवस्थित छन् भने सगरमाथामा ठुलो सङ्ख्यामा आरोही हुनु समस्या नभएको बताए ।

‘हाम्रा सबै टोलीहरू ठुलो भिडको पछाडि छन् । त्यसैले हामी प्रभावित भएनौँ,’ फर्टेनबाखले भने । फर्टेनबाखका ४० जना आरोही अहिले आरोहणका लागि विभिन्न क्याम्पहरूमा पर्खिरहेका छन् ।

बेस क्याम्पबाट फर्टेनबाखले भने, ‘यदि टोलीहरूसँग पर्याप्त अक्सिजन छ भने यो ठुलो समस्या होइन । आल्प्स पर्वतमा हाम्रो जुगस्पिट्ज जस्ता हिमालहरू छन्, जहाँ दैनिक ४,००० मानिसहरू शिखरमा पुग्छन् । त्यसैले, यो हिमाल १० गुणा ठूलो छ भन्ने कुरालाई विचार गर्दा २७४ को सङ्ख्या वास्तवमा ठुलो होइन ।’

(रोयटर्सको सहयोगमा)