होर्मुजको जलमार्गमा अमेरिकी गोप्य करिडोर: दैनिक करिब १ करोड ब्यारेल तेल आपूर्ति

४ साउन, काठमाडौं । अमेरिकी सेनाले होर्मुजको जलमार्गमा गोप्य रूपमा एउटा जलमार्ग करिडोर स्थापना गरेको छ। यो करिडोरमार्फत दैनिक लाखौँ ब्यारेल कच्चा तेल ओसारपसार भइरहेको छ। व्यापक युद्ध गतिरोधमै रहेका बेला अमेरिकी सेनाले यो महत्त्वपूर्ण सफलता हासिल गरेको हो। अमेरिकी अधिकारीहरूले एक्सियोसलाई यो जानकारी दिएका हुन्।

यो अपरेसन विगत केही हप्तादेखि सञ्चालनमा छ। ओमानको तटमा रहेको दक्षिणी च्यानलमार्फत हरेक रात १५ देखि २० वटा तेल ट्याङ्करहरू ओहोरदोहोर गर्छन्। अहिले यहाँबाट दैनिक करिब १ करोड ब्यारेल तेल बाहिर पठाइएको छ। यो मात्रा युद्धभन्दा अघिको कुल परिमाणको आधा हो। यो तेल विश्वव्यापी ऊर्जा बजारमा पठाइँदै छ।

अमेरिकी नेतृत्वको यो प्रयासले युद्धको एउटा ठूलो असर कम गरिरहेको छ। तेल आपूर्तिमा आएको रोकावटले गर्दा कच्चा तेलको मूल्य ह्वात्तै बढेको थियो। होर्मुजबाट बाहिरिने तेलको परिमाण अझै युद्ध अघिको अवस्थामा पुगेको छैन। तर यसले विश्वव्यापी आपूर्तिमा स्पष्ट अन्तर ल्याएको छ।

यो अभियान केवल तेल भरिएका ट्याङ्करहरूलाई पहरा दिने काममा मात्र सीमित छैन। अमेरिकी सेनाले खाली ट्याङ्करहरूलाई अरब सागरबाट जलमार्ग हुँदै खाडी प्रवेश गराउन मद्दत गर्छ। त्यसपछि ती जहाजहरूले क्षेत्रीय देशहरूबाट तेल भर्छन्। तेल भरेपछि ती जहाजहरू पुनः बाहिरिन्छन्।

यस अपरेसनको पूर्ण विवरण यसअघि सार्वजनिक भएको थिएन। यस विषयमा प्रत्यक्ष जानकारी भएका एक अमेरिकी अधिकारीले भने, ‘हामीले दुई महिनादेखि होर्मुजको जलमार्गको दक्षिणी मार्ग नियन्त्रण गरिरहेका छौँ। इस्लामिक रिभोलुसनरी गार्ड कर्प्सले झन्झट उत्पन्न गराउन सक्छ, तर उनीहरूको नियन्त्रण जलमार्गमा छैन। नियन्त्रण हाम्रो हातमा छ।’

यो होर्मुज अभियानको टोली उत्तरी क्यारोलिनाको फोर्ट ब्रागस्थित आर्मी हेडक्वार्टरबाट सञ्चालित छ। यो टोलीले खाडीका क्षेत्रीय साझेदारहरूसँग समन्वय गरिरहेको छ। टोलीले होर्मुज हुँदै बाहिरिने र भित्रिने जहाजहरूको दैनिक सूची बनाउँछ। खाली भाडाका ट्याङ्करहरू पनि यही सूचीअनुसार तेल भर्न बन्दरगाह पुग्छन्।

हरेक रात तोकिएको समयमा जहाजहरू ठूलो लामबद्ध भई बाहिरिन्छन्। अर्को फरक समयमा जहाजहरूको अर्को समूह भित्रिन्छ। अमेरिकी सैन्य निर्देशनका आधारमा जहाजहरू दक्षिणी च्यानलमार्फत अघि बढ्छन्। इरानी क्रुज मिसाइल र ड्रोनबाट जोगाउन अमेरिकी एयर फोर्सका फाइटर जेटहरू तैनाथ छन्।

अमेरिकी सेन्ट्रल कमाण्डको दुई हप्ता लामो सैन्य अभियानले गर्दा यो अपरेसन सम्भव भएको हो। सो अभियानले इरानको राडार र समुद्री निगरानी प्रणालीलाई कमजोर बनाएको थियो। दक्षिणी च्यानलमा हुने आवागमन हेर्ने इरानको क्षमता घटेको छ। इरानको निगरानी केही पुनर्गठित राडार र साना बोटमा रहेका व्यक्तिहरूमा मात्र सीमित छ।

इरानीहरू दिशाविहीन भएकाले जहाजहरू हुन सक्ने सम्भावित तर्फ अन्धाधुन्ध ड्रोन र क्रुज मिसाइल प्रहार गरिरहेका छन्। इरानी आक्रमणबाट केही जहाजहरूमा क्षति पुगेको छ। तर धेरै आक्रमण अमेरिकी सेनाले रोकेको छ। यो हप्ताको सुरुमा अमेरिकी सेनाले आठ इरानी ड्रोन र दुई क्रुज मिसाइल खसालेको थियो।

पछिल्लो दुई हप्तामा दैनिक १५ देखि २० ट्याङ्करहरू यो दक्षिणी मार्गबाट ओहोरदोहोर गरिरहेका छन्। यसले गर्दा तेल निर्यात निरन्तर जारी छ। औसत दैनिक निर्यात बढेर अहिले १ करोड ब्यारेल नजिक पुगेको छ। केही रातहरूमा १५ देखि २० मिलियन ब्यारेलसम्म तेल बाहिरिएको छ।

यो हप्ताको एक रात २० भन्दा बढी जहाजहरू यो मार्गबाट हिँड्ने तालिका थियो। त्यस रात करिब १५ मिलियन ब्यारेल तेल बाहिर ल्याउने लक्ष्य राखिएको थियो। राष्ट्रपति ट्रम्पले एक्सियोससँग भने, ‘होर्मुजको जलमार्गबाट अत्यधिक मात्रामा तेल बाहिर आइरहेको छ।’

अहिले अमेरिकासँग इरानको कुनै वार्ता भइरहेको छैन। ट्रम्पले थपे, ‘उनीहरू समय बर्बाद गरिरहेका छन्। उनीहरूसँग वार्ता गर्नु समयको बर्बादी हो।’ ट्रम्पले अगाडि भने, ‘इरानीहरूसँग अझै केही लड्ने क्षमता बाँकी छ, तर समग्रमा उनीहरू कमजोर भइसकेका छन्।’

(एक्सियोसको रिपोर्टमा आधारित )