ट्रम्पले क्यानडामाथि लगाए ५० प्रतिशत भन्सार महसुल, के भन्छ क्यानडा ?

६ भदौ, काठमाडौं । अमेरिका र क्यानडाबीच ३ दिनसम्म चलेको व्यापार सम्झौता वार्ता विफल भएको छ।

वार्ता विफल भएपछि अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले शनिबार मध्यरातदेखि क्यानडाको २० अर्ब डलर बराबरका सामानमा ५० प्रतिशत भन्सार महसुल लागू गरेका छन्।

यो भन्सार महसुल क्यानडाबाट अमेरिका पठाइने कुल सामानको करिब ५ प्रतिशत हो। अमेरिका र क्यानडाका अधिकारीहरूले वासिङ्टन डीसीमा तीन दिनसम्म वार्ता गरेका थिए, तर व्यापार सम्झौताले अन्तिम रूप पाउन सकेन।

क्यानडाका प्रधानमन्त्री मार्क कार्नीले अमेरिकाले जति भन्सार महसुल लगाउँछ, क्यानडाले पनि त्यति नै जवाफ दिने बताएका छन्।

अमेरिका भन्छ : राम्रो अफर दिएका थियौँ, उनीहरूले मौका गुमाए

दुई देशबीच व्यापार सम्झौता हुन नसकेपछि अमेरिकी व्यापार प्रतिनिधि (यूएसटीआर) ले सामाजिक सञ्जालमा पोस्ट गर्दै क्यानडाले अमेरिकासँगको साझेदारीको निकै राम्रो मौका गुमाएको बताएका छन्।

यूएसटीआरका अनुसार, उनीहरूले क्यानडालाई कुनै पनि ठूला निर्यातकर्ताको तुलनामा सबैभन्दा राम्रो अफर दिएका थिए तर, क्यानडाका नयाँ मागहरू र पहिले गरिएका वाचाहरूबाट पछि हटेका कारण यो सम्झौता हुन सकेन।

यूएसटीआरले अगाडि भनेको छ- यदि यो सम्झौता भएको भए, यसबाट एयरोस्पेसमा आपूर्ति शृङ्खला समन्वय, गलत व्यापार अभ्यासहरूसँग जुध्न आवश्यक कदम, खनिजहरूमा सहकार्य र अमेरिका-मेक्सिको-क्यानडा सम्झौता (यूएसएमसीए) वार्ताबारे घोषणा जस्ता नतिजाहरू आउने थिए।

यति धेरै भन्सार महसुल किन लगायो ?

अमेरिकाको भनाइ छ- क्यानडाका केही व्यापार नीतिहरू अमेरिकी कम्पनीहरूका लागि नोक्सानदायक छन्। दुई देशबीच थुप्रै मुद्दाहरूमा लामो समयदेखि विवाद चलिरहेको छ। जसमा अटोमोबाइल, डेरी उत्पादनहरू, मदिरा र काठको व्यापार प्रमुख हुन्।

अमेरिकाले सुरुमा नयाँ भन्सार महसुल २० अगस्टदेखि लगाउने घोषणा गरेको थियो। यद्यपि, समयसीमाभन्दा ठीक अघि दुवै देशले वार्ता सुरु गर्ने निर्णय गरेका थिए। त्यसपछि सम्झौताको प्रयास गर्न सकियोस् भनेर ट्रम्पले भन्सार महसुल लागू गर्ने समयसीमा ३ दिन थपेका थिए।

अमेरिकी अधिकारीहरूका अनुसार, धेरै मुद्दाहरूमा सहमति बनिसकेको थियो, तर केही महत्त्वपूर्ण मामिलाहरूमा दुवै देश एकअर्काका सर्तहरूमा सहमत हुन सकेनन्।

१. अमेरिकी कारहरूसँग भेदभावको आरोप

अमेरिकाले लामो समयदेखि गुनासो गर्दै आएको छ- क्यानडाको व्यापार नीतिले अमेरिकी कार कम्पनीहरूलाई क्यानडाको बजारमा समान अवसर दिँदैन। अमेरिका उसका कार र अन्य सामानहरूका लागि क्यानडाको बजार अझ बढी खुला होस् भन्ने चाहन्छ ।

यसको बदलामा क्यानडाले अमेरिकासँग स्टिल, आल्मुनियम, कार र काठमा लगाइएको भन्सार महसुलमा छुट मागेको थियो। तर अमेरिका यी भन्सार महसुलहरू हटाउन तयार भएन।

२. क्यानडाद्वारा आफ्नो डेरी बजारको संरक्षण

क्यानडाले आफ्नो डेरी बजारलाई विदेशी कम्पनीहरू र सस्ता डेरी उत्पादनहरूबाट बचाउन लामो समयदेखि थुप्रै नियमहरू लागू गर्दै आएको छ।

अमेरिका उसको दूध, चिज र अन्य डेरी उत्पादनहरू क्यानडाको बजारमा अझ सजिलै बेच्ने अवसर मिलोस् भन्ने चाहन्छ । तर क्यानडा आफ्नो डेरी क्षेत्रलाई लिएर धेरै छुट दिन तयार भएन। यस मुद्दामा पनि दुई देशबीच मतभेद कायमै रह्यो।

३. अमेरिकी मदिराको बिक्रीमा प्रतिबन्ध

क्यानडाका केही भागहरूमा अमेरिकी मदिराको बिक्रीमा पनि प्रतिबन्धहरू लगाइएका छन्। अमेरिकाले यसलाई आफ्ना सामानहरूप्रतिको भेदभावका रूपमा हेर्छ। अमेरिका उसको मदिरालाई क्यानडाको बजारमा अझ सजिलै बेच्ने अनुमति मिलोस् भन्ने चाहन्छ ।

यसबाहेक दुई देशबीच क्यानडाको ‘सफ्टउड लम्बर’ अर्थात् काठलाई लिएर पनि लामो समयदेखि विवाद छ। अमेरिकाले क्यानडाबाट आउने काठमा विभिन्न प्रकारका व्यापारिक प्रतिबन्ध र शुल्कहरू लगाउँदै आएको छ।

क्यानडाको अमेरिकामाथि जवाफी भन्सार शुल्क

अमेरिकाको नयाँ ५० प्रतिशत भन्सार महसुलपछि क्यानडाले पनि जवाफी कारबाहीको घोषणा गरेको छ। प्रधानमन्त्री मार्क कार्नीले क्यानडाले अमेरिकाको भन्सार महसुलको ‘डलर-फर-डलर’ जवाफ दिने बताएका छन्।

यसको सीधा अर्थ के हो भने अमेरिकाले जति मूल्य बराबरको क्यानडाली सामानमा भन्सार महसुल लगाउँछ, क्यानडाले पनि त्यति नै मूल्यको अमेरिकी सामानमा भन्सार महसुल लगाउनेछ।

यसले दुई देशबीचको व्यापारिक तनाव अझ बढाएको छ। अमेरिका र क्यानडा एकअर्काका सबैभन्दा ठूला व्यापारिक साझेदारहरूमध्ये पर्छन्, त्यसैले भन्सार महसुल बढ्नुको असर दुवै देशको व्यापार र सामानको मूल्यमा पर्न सक्छ।

(एजेन्सीहरूको सहयोगमा)