किम्छीको ल्याक्टिक एसिड ब्याक्टेरियाले शरीरबाट नानोप्लास्टिक हटाउन मद्दत गर्ने

२ असोज, काठमाडौं । विज्ञान तथा आईसीटी मन्त्रालय अन्तर्गतको सरकारी अनुदान प्राप्त अनुसन्धान संस्थान ‘वर्ल्ड इन्स्टिच्युट अफ किम्छी’ ले एउटा नयाँ घोषणा गरेको छ। किम्छीबाट निकालिएको ल्याक्टिक एसिड ब्याक्टेरियाले आन्द्रामा नानोप्लास्टिकलाई बाँधेर शरीरबाट बाहिर निकाल्न मद्दत गर्छ।

नानोप्लास्टिक १ माइक्रोमिटरभन्दा साना अति सूक्ष्म प्लास्टिकका कणहरू हुन्। ठूला प्लास्टिकका सामानहरू नष्ट हुने क्रममा यी कणहरू बन्छन्। यी कणहरू खाना र पिउने पानीको माध्यमबाट मानव शरीरमा प्रवेश गर्न सक्छन्। धेरै साना हुने भएकाले नानोप्लास्टिकले आन्द्राको पर्खाल पार गरेर मृगौला र दिमाग जस्ता अङ्गहरूमा जम्मा हुन सक्छन्। पाचन प्रणालीमा नानोप्लास्टिकको सञ्चय घटाउने जैविक उपायहरूको अनुसन्धान अझै प्रारम्भिक चरणमा छ।

विकिमका डा. से ही ली र डा. ताए वुङ वोनको नेतृत्वमा रहेको अनुसन्धान टोलीले किम्छीबाट निकालिएको ल्याक्टिक एसिड ब्याक्टेरिया ‘ल्युकोनोस्टोक मेसेन्टेरोइड्स CBA3656’ को क्षमताको अनुसन्धान गर्‍यो। प्रयोगशालाको सामान्य अवस्थामा यस ब्याक्टेरियाले ८७ प्रतिशत नानोप्लास्टिक सोस्ने उच्च क्षमता देखायो। मानव आन्द्राको जस्तै बनावटी अवस्थामा परीक्षण गर्दा यसले ५७ प्रतिशतको उच्च स्तरमा नानोप्लास्टिक सोस्ने क्षमता कायम राख्यो। यो नतिजाले किम्छीबाट निकालिएको ब्याक्टेरियाले आन्द्राको वातावरणमा पनि नानोप्लास्टिकलाई स्थिर रूपमा बाँध्न सक्ने देखाउँछ।

कीटाणुरहित मुसामा गरिएको परीक्षणमा पनि महत्त्वपूर्ण नतिजा देखिएको छ। प्रोबायोटिक्स नदिइएको समूहको तुलनामा CBA3656 ब्याक्टेरिया दिइएका मुसाको दिसामा दोब्बरभन्दा बढी नानोप्लास्टिक भेटियो। यो नतिजाले प्रोबायोटिकले आन्द्रामा नानोप्लास्टिकलाई बाँधेर शरीरबाहिर निकाल्न योगदान पुर्‍याउन सक्ने सङ्केत गर्छ।

यो अध्ययनले किम्छीका ल्याक्टिक एसिड ब्याक्टेरियाले वातावरणीय सूक्ष्म प्रदूषकहरूसँग प्रतिक्रिया गर्न सक्ने वैज्ञानिक प्रमाण दिएको छ। अध्ययनका प्रमुख अनुसन्धानकर्ता डा. सेही लीले भने, ‘प्लास्टिक प्रदूषणलाई वातावरणीय मुद्दाका रूपमा मात्र होइन, जनस्वास्थ्यको चिन्ताका रूपमा पनि हेरिन थालिएको छ।’ उनले थपे, ‘हाम्रो निष्कर्षले परम्परागत फर्मेन्टेड खानेकुराबाट निकालिएका सूक्ष्मजीवहरू नयाँ जैविक उपाय हुनसक्ने सङ्केत गर्छ। हामी जनस्वास्थ्य र वातावरणीय समाधानमा योगदान पुर्‍याउन किम्छीका सूक्ष्मजीवको वैज्ञानिक मूल्य बढाउन जारी राख्नेछौँ।’