भेनेजुयलाकी प्रतिपक्षी नेता माचादोको स्वदेश फिर्तीपछि अमेरिकी विदेशमन्त्री मार्को रुबियोको कडा चेतावनी

भेनेजुयलाकी प्रख्यात विपक्षी नेत्री मारिया कोरिना माचादो निर्वासनबाट कराकास फर्केको भोलिपल्टै अमेरिकी विदेशमन्त्री मार्को रुबियोले भेनेजुयलाको नाजुक लोकतान्त्रिक सङ्क्रमणमा बाधा नपुर्‍याउन भन्दै अप्रत्यक्ष रूपमा कडा चेतावनी दिएका छन्।

सोमबार पत्रकारहरूसँग कुरा गर्दै विदेशमन्त्री रुबियोले माचादोको नाम नलिइकन भने, ‘तपाईं सडक प्रदर्शन गरेर मात्रै लोकतन्त्र ल्याउन सक्नुहुन्न।’

अमेरिका र माचादोबिचको मतभेदको चुरो

अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पको प्रशासनले निकोलस मादुरोलाई नियन्त्रणमा लिएपछि भेनेजुयलामा डेल्सी रोद्रिगेजको नेतृत्वमा अन्तरिम सरकार गठन गराएर आफ्नै ढङ्गले लोकतान्त्रिक सङ्क्रमण अगाडि बढाउन खोजिरहेको छ।

तर, माचादोको अस्वाभाविक पुनरागमन, आगामी वर्ष नै चुनाव हुनुपर्ने उनको माग र ह्वाइट हाउसले कराकासको वर्तमान शासनसँग गरेको ठूलो तेल सम्झौतामाथि उनले गरेको कडा आलोचनाले अमेरिकी अधिकारीहरूलाई सशङ्कित बनाएको छ।

ह्वाइट हाउसका एक अधिकारीका अनुसार, यस विषयलाई लिएर रुबियो अहिले निकै राजनीतिक दबाबमा छन् । अमेरिकाको कदममा माचादो बाधक बनेमा कसैको राम्रो नहुने बताएका छन् ।

चुनाव हुनुअघि अमेरिकी प्रशासनले राखेका ३ मुख्य पूर्वसर्तहरू

अमेरिका र माचादो दुवै भेनेजुयलामा निष्पक्ष चुनाव हुनुपर्छ भन्नेमा सहमत छन्। तर, माचादोले सन् २०२७ सम्ममा चुनाव गरिसक्नुपर्ने माग राखेकी छन् भने ह्वाइट हाउसले चुनाव गराउनुअघि निम्न तीनवटा सुधारहरू अनिवार्य रूपमा हुनुपर्ने बताएको छ ।

पहिलो, सर्वोच्च अदालतको पुनर्गठन: मादुरोका वफादारहरूले भरिएको सर्वोच्च अदालतलाई पुनर्गठन गरी यसै वर्षको अन्त्यसम्ममा नयाँ न्यायाधीशहरू चयन गर्ने।

दोस्रो, राष्ट्रिय निर्वाचन परिषद् (सीएनई) को पुनर्गठन: मादुरोलाई अघिल्ला दुई चुनावहरू जिताउन मद्दत गर्ने निर्वाचन आयोगलाई विघटन गरी अर्को वर्षको सुरुसम्ममा नयाँ परिषद् गठन गर्ने।

तेस्रो, ३ सय अर्ब डलरको ऋण व्यवस्थापन: भेनेजुयलाको कुल ग्राहस्थ उत्पादन भन्दा धेरै रहेको ३०० अर्ब डलरको विशाल वैदेशिक ऋणको समस्यालाई समाधान गर्ने।

निर्वाचनको सम्भावित समयसीमा र रोद्रिगेज-माचादोबिचको शत्रुता

विदेशमन्त्री रुबियोका अनुसार ट्रम्प प्रशासनको कार्यकाल (जनवरी २०२९) सम्म भेनेजुयलाको सङ्क्रमणकालीन प्रक्रियालाई लम्ब्याउन दिइने छैन।

अन्तरिम राष्ट्रपति डेल्सी रोद्रिगेजले राष्ट्रपतिको पद खाली भएको घोषणा गरेमा त्यसको छ महिनाभित्र चुनाव गराउनुपर्ने कानुनी प्रावधान छ। यस्तो अवस्थामा आगामी वर्षको जुनसम्ममा चुनाव हुन सक्ने सबैभन्दा सकारात्मक सम्भावना छ । यद्यपि अमेरिकी अधिकारीहरूले चुनाव सन् २०२७ वा २०२८ सम्म पनि सर्न सक्ने बताएका छन्।

रोद्रिगेजले नाम नलिईकन माचादोलाई भेनेजुयलामाथि अमेरिकाले गरेको सैन्य कारबाहीको समर्थन गरेको भन्दै पछुतो मान्नुपर्ने बताएकी छन्। रुबियोले भने रोद्रिगेजका भनाइभन्दा पनि उनका कदमहरूलाई हेरिरहेको र उनले इरानी तथा क्युबाली प्रभाव हटाउने अमेरिकी सर्तहरू पालना गरिरहेको बताए।

रुबियोले जोड दिँदै भनेका छन्, ‘हामीले तय गरेको समयसीमाभित्रै चुनाव प्रणाली र संरचनामा सुधार हुनुपर्छ। यो १० वर्ष, ५ वर्ष वा २ वर्षमा होइन, छिटोभन्दा छिटो हुनुपर्छ। यदि कसैले यो प्रक्रियालाई बिथोल्न खोज्छ भने उसले भेनेजुयलाको ठूलो अहित गरिरहेको हुनेछ।’