शनिबार, १२ चैत, २०७३
OnlineKhabar.com

सर्वोच्चका न्यायाधीश पराजुली राति सुतेको बाहेक सबैथोक देखाउन तयार !

मिडियाले 'पेट पाल्न' आफ्नो विरोधमा लेखेको गुनासो

अनलाइनखबर

gopal-parajuli

२७ पुस, काठमाडौं । सर्वोच्च अदालतका न्यायाधीश एवं हुनेवाला प्रधानन्यायाधीश गोपाल पराजुलीले आफू पारदर्शी रहेको दाबी गरेका छन् । यो दाबीलार्इ प्रमाणित गर्ने क्रममा उनले राति सुतेको बाहेक अरु सबैथोक देखाउन तयार रहेको बताए ।

बुधबार नयाँ बानेश्वरको अल्फाबेटामा सर्वोच्च अदालतले आयोजना गरेको सञ्चारकर्मीसँगको अन्तरक्रिया कार्यक्रममा पराजुलीले भने- ‘तपाईहरुले चाहनुहन्छ भने सबैले मेरो गोजीमा एउटा-एउटा चिप्स राख्नुहोस्, म राति सुतेको बेलाबाहेक तपाईहरु यो चिप्स प्रयोग गर्नुहोस् ।’

उमेर विवादका कारण बेलाबखत मिडियामा समाचारको पात्रसमेत बन्ने गरेका न्यायाधीश पराजुलीले भने- ‘म अहिले पनि भन्छु, म खुल्ला छु । खुल्ला रहन चाहन्छु । खुलापन नै मेरो जीवनपद्दति हो । मेरो खुल्लापनबाट तपाईहरुले फाइदा उठाउनोस् ।’

उनले पत्रकारहरुलाई सभ्य भाषाको प्रयोग गर्न सुझाव दिए । तर, आफूप्रति मिडियाले गरेको नाकारात्मक टिप्पणीप्रति भने उनी अलि भावुक रुपमा प्रस्तुत भए ।
सभ्यताको कुरा गर्ने क्रममा एकाएक भावुक बनेका न्यायमूर्तिले अगाडि भने- मलाई कस्तो लाग्छ भने… अलिअलि भावुक पनि हुन्छु । लेखेवापत नै सजायँ भोगेको मान्छे भएको हुनाले सबै मिडियाहरु मेरा अत्यन्त पि्रय साथीहरु हुन् । अझ मलाई कस्तो भन्न मन लाग्छ भने कुनै मिडियाले मेरो बारेमा नकारात्मक कुरा लेखेर उहाँहरुको जागिरको वृत्ति विकास भइरहेको छ भने, त्यसबाट उहाँहरुको पेट पालन भएको छ भने त्यो पनि धेरै सरोकार हुँदैन ।’

मिडिया र अदालतका सम्बन्धमा प्रमुख अतिथिका रुपमा न्यायाधीश पराजुलीले दिएको प्रवचनको मुख्य अंश उनकै शब्दमाः

मिडिया र अदालत साँच्चै नै अब हामी न त जोगी हौं, न त भैंसी हौं जस्तो लाग्छ । हामी सबै मान्छे हौं । यहाँ कसैले कसैलाई जोगी र भोगीको रुपमा देख्नुपर्ने अब जरुरत छजस्तो लाग्दैन । हिजो थियो होला, यसलाई हामीले सुधार गरिसकेका छौं ।

विचार आफ्नो-आफ्नो हुन्छ । तर, त्यो वस्तुनिष्ठ र सत्य हुनुपर्छ । तथ्य एउटै हुन्छ, विश्लेषण फरक-फरक हुन सक्छन् । वस्तुनिष्ठताको आभास दुबैमा हुन जरुरी हुन्छ ।

अदालत प्रमाणको विवेचनाका आधारमा विवेकका आधारमा, कानून, न्याय र संविधानको सीमाभित्र रहेर उसले न्यायको सम्पादन गर्छ भने मिडियाको स्वतन्त्रता, जसरी अदालतको स्वतन्त्रता निरपेक्ष हुन सक्दैन, त्यसैगरी मिडिया पनि निरपेक्ष हुन सक्दैन ।

यदाकदा प्राकृतिक हकका कुराहरु हुन्छन्, प्राकृतिक न्यायका कुराहरु हुन्छन् । प्राकृतिक तवरबाट उसलाई आफ्नो अभिव्यक्ति राख्ने स्वतन्त्रता रहन्छ । र, उसले आफ्नो कानून र संविधानको पनि पालना गर्नुपर्ने हुन्छ ।

मलाई कस्तो लाग्छ भने अलिअलि भावुक पनि हुन्छु । लेखेवापत नै सजायँ भोगेको मान्छे भएको हुनाले सबै मिडियाहरु मेरा अत्यन्त पि्रय साथीहरु हुन् । अझ मलाई कस्तो भन्न मन लाग्छ भने कुनै मिडियाले मेरो बारेमा नकारात्मक कुरा लेखेर उहाँहरुको जागिरको वृत्ति विकास भइरहेको छ भने, त्यसबाट उहाँहरुको पेट पालन भएको छ भने त्यो पनि धेरै सरोकार हुँदैन ।

एकजना मित्रले भन्नुभो, न्यायाधीशहरुले धेरैजसो प्रशंसामात्रै सुन्न चाहन्छन् । वास्तवमा हाम्रो एउटा फिलोसपी पनि छ, ‘यस म्यान इज इनेमी’ । प्रस्तुतीका लागि, स्तुुतीका लागि राम्रो आफ्नो हकमा बोलिदियोस् भनिरहने, त्यस्तो सुन्ने इच्छामा जो लालायित हुन्छ, उसमाथि धमिरा लागिसकेको हुन्छ । धेरै ठूला ठूला बादशाहहरु तपाईले सुन्नुभएको होला । इतिहासका पानामा अत्यन्त बलवान शासकहरु पनि तपाईले सुन्नुभएको होला । राम्रा राम्रा कुरा सुन्दा सुन्दै उनीहरुलाई घुन लागेको पनि तपाईहरुले बुझ्नुभएको होला ।

म कुनै शासक पनि होइन, कसैमाथि शासन गर्न पनि चाहदिनँ । मैले पढेको छु बरु । मैले अध्ययन गरेको छु, राजा पहल्वी इरानका राजा थिए, त्यहाँ उनलाई मीठा कुराहरु मात्रै सुनाइन्थ्यो । राम्रा कुराहरु, जनताका कुराहरु सुनाउन सक्थेन । जनताको विद्रोह भयो, राजाले मचाहिँ अब जनताको नजिक जान्छु भन्दाखेरि जनता उसित तर्सियो । किनभने यो राजाले हिजो हामीलाई दबाएको हो ।

उनको बडो मार्मिक अटोग्राफी छ । उनले म सुधार्न चाहन्छु, म सुधार्न चाहन्छु भने । उनको सुधार अभियानलाई कसैले सुन्न चाहेन । त्यसको कारण के हो ? असल मिडिया, असल साथी । देखेको कुरा भन्न नसक्ने नागरिक । उनीहरुका पिछलग्गु, चाटुकारहरुका घेराभित्र बस्दाखेरि त्यस्तो हुन सक्छ ।

यो सत्यताको उदघोषण गर्ने मिडिया वृत्ति विकासकै लागि, वृत्तिकै लागि कसैलाई नकारात्मक लेखेर वृत्ति भएको छ, त्यो आफ्नो-आफ्नो कुरा हो । त्यहाँ हामीले धेरै छलफल गर्नुपर्ने कुरा छैन । आफ्नो आफ्नो जीवनशैली हुन्छ, आफ्नो-आफ्नो पन हुन्छ ।

मलाई एउटै कुरा के लाग्छ भने सर्वोच्च अदालतको फैसलाले पनि लिएको छ, कमसेकम ‘जनरल प्रुडेन्स’ सोच समझ हुनैपर्छ । आफूले गाली गरिरहेको कुरा आफूलाई त्यस्तै भाषामा अरुले गाली गर्दा कस्तो होला ? त्यहाँ समत्व भाव त हुनैपर्छ । कसैका प्रति कसैले गाली गरिरहँदा आफूलाई त्यही भाषाबाट अर्कोले गाली गर्दा के होला ?

म केन्द्रीय समन्वय समितिको अध्यक्ष हुँ । मैले समन्वय गर्नेबाहेक हुनै पनि भाषा बोल्न सक्दिनँ । मसित सदभावभन्दा अर्को कुरै छैन । म सहिष्णुतामा विश्वास गर्छु । र, म स्वतन्त्रतामा विश्वास गर्छु । त्यसकारणले मभित्र राग, द्वेष, घृणा, वैमनश्यता छैन । म हुन चाहन्न । मभित्र सदभाव, सहिष्णुता र समन्वयलाई कसरी उजागर गर्ने भन्नेमात्रै मेरो ध्येय रहेको छ ।

मलाई अभिव्यक्तिभित्रको छेडछाड, दुर्वाच्य, कसैप्रति लक्षित राग र द्वेषले भन्दा सभ्य र सुसंस्कृत भाषाले मान्छेलाई सभ्यतामा पुर्‍याउँछ जस्तो मलाई लाग्छ । राग र द्वेषभन्दा समन्वय र सदभावपूर्ण भाषा किन पनि उत्तम हो भने मानव जातिले सभ्यतालाई उजागर सभ्य भाषाले मात्रै गर्नुपर्छ । असभ्यताले, क्रुरताले, घृणाले द्वेषले समाजलाई परिस्किृत बनाएको होइन । समाजलाई सभ्य बनाएको होइन ।

मलाई एकजना पूर्वप्रधानन्यायाधीशले भनेको शब्द बहुत सम्झना आउँछ । हामीमाथि, न्यायाधीशमाथि निर्मम उत्खनन गर । ठीक कुरा हो । म त्यसमा जोड दिन चाहन्छु, सत्यमाथि उत्खनन गर । एउटा शब्द त्यहाँ छुटेजस्तो लाग्छ । मैले बेलाबेलामा भन्ने गरेको छु, न्यायाधीश भनेकै पारदर्शी हो । न्यायाधीश केही कर्तव्यवोध र उत्तरदायित्वपूर्ण रहेको हुन्छ । उसित कुनै अलङ छलङ गर्ने कुरा हुँदैन ।

यहाँ कुरा निस्किएको छ, न्यायाधीशको सम्पत्ति सार्वजनिक गर्नुपर्छ, त्यो पनि राम्रै कुरा हो जस्तो लाग्छ मलाई । मलाई असाध्यै राम्रो कुरा के लागेको छ भने मिडियामैत्रीय हुनैपर्छ न्यायाधीश । आफ्नो क्षमता कति छ, त्यसको आधारमा हामीले त्यसको सीमाभित्र रहनुपर्छ । हामीले मिडियामैत्री भएन भनेरमात्रै होइन, बनाउने कसरी भनेर सुझाव दिनु महत्वपूर्ण कुरा हो जस्तो लाग्छ मलाई ।

भूकम्पपछि सर्वोच्च अदालतका प्रवक्ता पाँच तलामाथि बस्नुहुन्छ । तल्तिर बस्ने कोठा छैन । हाम्रो संवैधानिक मञ्चका साथीहरुलाई एउटा कोठा पाउनुभएको थियो, उहाँहरु चौरमा जानुभएको छ । हामीमाथि परेको यो दैवी दुर्घटना पनि हो । त्यसको संयोजन पनि यो समन्वय समितिले कमसेकम शब्दमा अर्काप्रति लक्षित नगरिकन, अर्काप्रति उसको आत्मालाई नदुखाइकन कसरी अभिव्यक्ति गर्ने भन्ने पनि हामीले कलाको विकास गर्नुपर्छ जस्तो मलाई लाग्छ ।

यो कस्तो शिक्षा हो जस्तो मलाई लाग्छ भने सभ्यताको नजिक पुग्नका लागि कसरी सारवान तथ्यलाई मीठो तरिकाबाट जस्ताको त्यस्तै सत्यको उजागर गर्न सकिन्छ भनेर सरल ढंगबाट राख्ने प्रक्रिया पनि हो । अदालत भनेको आइभोरी टावरमा उभिएको जस्तो होइन, अदालत भनेको यो समाजभन्दा बाहिरको वस्तु होइन । र, मिडिया भनेको पनि समाजभन्दा बाहिरको वस्तु होइन ।

अदालत र मिडिया भनेको यस्तो अनन्य सम्बन्ध भएका निकायहरु हुन्, जसले अदालतले गरेका कानूनका व्याख्याहरु, संविधानको व्याख्याहरु, संविधान र कानूनप्रति उसको दायित्व, त्यसप्रतिको उसको लगाव, अथवा संविधान र कानूनप्रतिको उसको जवाफदेहितालाई जवाफदेही ढंगबाट त्यसको कार्यसम्पादन भएको छ कि छैन भनेर छर्लङ्ग पार्ने काम मिडियाले गरेको हुन्छ । त्यसैमा प्रजातन्त्रको सास रहेको हुन्छ । त्यसैमा लोकतन्त्र अडेको हुन्छ । त्यसैमा मानव जीवनले परिस्किृत र परिमार्जित भएर बस्न पाउने अवस्था रहन्छ ।

सत्यकै खोजी हो न्याय भनेको । त्यही सत्यको खोजीमा हामी अगाडि बढेका छौं । हामी सत्यताको लागि अघि बढ्ने, सत्यताकै खोजी गर्ने सत्यताकै कार्यकर्ता भएको हुनाले सत्यताको उत्खनन गरौं । सत्यतालाई जोगाउने कोसिस गरौं । सत्यतालाई बचाउने कोसिस गरौं । साँचो बोलौं । र, साँचो सत्यका लागि अघि बढौं । अभिव्यक्ति स्वतन्त्रता हामीले जन्मजात प्राप्त गरेको प्राकृतिक, नैसर्गिक अधिकार हो । यसको संरक्षण हामीबाट हुनुपर्छ ।

म अहिले पनि भन्छु, म खुला छु । खुला रहन चाहन्छु । खुलापन नै मेरो वास्तवमा जीवनपद्दति हो । म तपाईहरुले चाहनुहन्छ भने सबैले मेरो गोजीमा एउटा एउटा चिप्स राख्नुहोस् म राति सुतेको बेला बाहेक तपाईहरु यो चिप्स प्रयोग गर्नुहोस् । मेरो विरुद्धमा लेख्नोस् नलेख्नोस्, आफ्नो जागिर बचाउनलाई लेख्नोस् । मेरो खुल्लापनबाट तपाईहरुले फाइदा उठाउनोस् । यो खुल्लापन, यो खुला समाज, संकुचनले मान्छेलाई नास गर्छ, खुलापनले विकास गर्छ ।

२०७३ पुष २७ गते २०:०६ मा प्रकाशित (२०७३ पुष २८ गते ११:४७मा अद्यावधिक गरिएको)
अनलाइनखबरको एन्ड्रोइड एपका लागि यहाँ क्लिक गर्नुहोस् । तपाईं हामीसंग फेसबुकट्वीटरमार्फत् पनि जोडिन सक्नुहुन्छ ।
३ प्रतिकृयाहरू प्राप्त
  • रुद्र थापा लेख्नुहुन्छ    |   २०७३ पुष २७ गते २३:४३

    अत्यन्त ह्रदय स्पर्सी अभिव्यक्ति ।

    0
    1
    Share

  • sarathi लेख्नुहुन्छ    |   २०७३ पुष २८ गते १०:०२

    Ghus kayeko dekhauchhan parajuli?sarbajanik jagga micheko chhadchhan yinle? medical college haru ma gareko order honestly gareko ho? lokman ko appointment okey gareko honestly ho. afno juwain nakkale subedi lai Ragistrara banauna bargaining garaheko tesai ho? desko sabai vanda bibadit judge kin vaye parajuli. yinko salin\sandar & nirbaibad karyekal kun court ma vo ? NC ko billa virera openly kudi raheka chhan.court ma politics bijarapan 2048 BS ko yin ko niyukti bata vayeko ho. yinko boli r kam thik opposite hunchha. khirare/ dhogi baba ko kirpale judiciary ko leadership ma pugne vaye. judiciary barbad hune position ma chha. Ishor Khatiwoda & Aanandamohan le kati thamne hun vanna sakinna?

    3
    0
    Share

  • laba aryal लेख्नुहुन्छ    |   २०७३ पुष २८ गते ११:३३

    yo ra sambhu thapa milera sangla ko tek bdr. budhathoki ko jagga maa pani milomito gareko chha … pahila birodhi lai jhuto bhanyo … last maa tyasilai prasta faisala nagari tyasailai diyo …. yo manchhe hoina …. paisha ko lagi j pani garchha …. napatyae tyo mudda dohoraera here hunchha … sabai kagaj patra nakkali chha …

    1
    0
    Share

यसमा तपाइको मत




फेसबुकबाट तपाईको प्रतिक्रिया

सम्बन्धित शीर्षकहरु

Also you may like this