मंगलबार, ११ माघ, २०७३
OnlineKhabar.com

साहित्य

पोखरामा शुक्रबारदेखि साहित्य महोत्सव, यस्ता छन् आकर्षण

१० माघ, काठमाडौं । बुकवर्म फाउन्डेसनले माघ १४ गते शुक्रबारदेखि पोखरामा आयोजना हुने चारदिने साहित्य महोत्सवको कार्यक्रम तालिका सार्वजनिक गरेको छ । शुक्रबार आख्यानकार ध्रुवचन्द्र गौतमको प्रमुख आतिथ्यमा उद्घाटन हुने महोत्सवको चार दिनमा तीन दर्जनभन्दा बढी सत्रमा समाजका विभिन्न विषयमाथि बहस हुनेछन् । महोत्सव पोखराको पार्दीमा रहेको नेपाल पर्यटन बोर्डको परिसरमा हुनेछ । पोखराको...

शंकर लामिछानेको कथा: त्यो रात पनि यस्तै थियो

एउटा कालो ओढ्ने ओढे झैं यो मीठो रात बादलको घुम्टोमा लुकेको छ । चिसो-चिसो बतास आएर जिउलाई अँगालिरहेछ । एकतमासको सिरिङ्ग गर्छ मेरो शरीर । कसैले सुम्सुम्याए झैं प्यारले ! … … कसैले ? यो ‘कसैले’ भन्दा मेरो आँखामा एउटा मुख झल्किन्छ ! म चाहिँ संसारैलाई बटुलेर, सयलाई एकमुष्ठ लिएर, मुछी, भन्न चाहन्छु- कसैले...

शंकर, तिमी हजार वर्ष नै बाँच्नेछौ

प्रिय शंकर, ‘गोरेटोको खोजीमा’ भित्र तिमीले लेखेका थियौ, ‘लेख्न असमर्थ भएकै बेला लेख्ने प्रयास गर !’ यस्तै भएको छ अहिले मलाई । मेरो मनोदशा पनि ठीक त्यस्तै छ– बाटो छैन, गोरेटो छैन, लेख्ने सामर्थ्य छैन । आफ्नै अनुभूतिमा हराएकी म कुहिरोको काग झैं भएकी छु । खै कहाँबाट सुरु गरूँ अनि कहाँ बिट मारूँ ! सुरुवातमै अलमलिएकी म...

अशेष स्मृति: शंकर दाइको मर्ने उमेर भएकै छैन !

हाम्रा क्षणिक दृष्टिका क्षेत्रहरुमा उसको आत्मा व्यापक परिवेशबाट ओर्लेर आएको छ । ऊ अमर प्रदेशको एउटा व्यक्ति !  (महायोगी अरविन्द: ‘सावित्री’ कविताबाट) – ए, थाहा पाइस् ? – के हँ ? – शंकर लामिछाने खत्तम ! – खत्तम ? के खत्तम ?? – ‘डेथ’ भएछ । साथी सुनाउँछ । म सुन्छु । मलाई यस्तो...

सँझ्यामा तीन कवि

काठमाडौं । सँझ्या साहित्यको माघ शृङ्खलामा तीन कवि प्रस्तुत भए । मध्यपुर थिमिस्थित ॐ ज्ञान मन्दिरमा भएको कार्यक्रममा अमर गिरी, विमला तुम्खेवा र नेपाल भाषाका कवि सुधीर ख्वबीले चुनिएका कविताहरु सुनाए । तीसको दशकदेखि नेपाली कवितामा दरिलो उपस्थिति जनाइरहेका गिरीले  ‘भिन्नता’ शीर्षकको कविताबाट सुरु गर्दै राजनीतिक अस्थिरता र देशप्रेम सम्बन्धी आधा दर्जन कविता सुनाए...

गोविन्दको ‘ब्याक गियर’ सार्वजनिक

काठमाडौं । अटो मोबाइल क्षेत्रमा लामो समय काम गरेका गोविन्द भट्टराईले त्यस क्रममा विभिन्न अनुभव बटुले । त्यसमा पनि सडक सुरक्षामाथि उनले तिखो नजर लगाए । सडक सुरक्षाको विविध पाटोमा व्यङ्ग्य समेटिएको उनको पुस्तक ‘ब्याक गियर’ बजारमा आएको छ । संग्रहमा झन्डै ६ दर्जन व्यंग्य समेटिएको छ । भट्टराईले देशको अस्तव्यस्त सडक र गैरजिम्मेवारीपूर्ण सुरक्षा...

प्रिय पुस्तक: बेढंगका लाग्ने कुरामा यतिविघ्न रुचि

म रंगकर्मी भएको नाताले किताबहरुले मेरो काममा निकै बल प्रदान गर्छन् । मलाई लाग्छ, एउटा रंगकर्मी, चित्रकार, फिल्ममेकरको भाषा, विम्ब, विचार धेरै फराकिलो हुनुपर्छ । त्यसरी फराकिलो पार्न साहित्यिक कृतिहरुले ढोका खोलिदिन्छन् । सबै किसिमका कलात्मक अभिव्यक्ति पोएटिक (काव्यिक) हुनुपर्छ जस्तो लाग्छ । पोएटिक भनेको कविता मात्रै हैन । नाटक, पेन्टिङ र फिल्म जस्ता...

संस्मरणः हामीले पढेको के काम !

‘हरिगोविन्द सर स्कूल आएका छैनन् रे । आज भने सरको ‘खौ’ बाट बचिने भइयो !’ खुसीको सीमा नै हुन्थेन । हरिगोविन्द सरको ‘खौ’ बाट बच्ने कक्षामा कमै थिए । मुठी पारेर माझी औंलाको बीच भागलाई चुच्चो पारी तालुमा हान्नुलाई ‘खौ’ भनिन्थ्यो । शिक्षक र विद्यार्थीको मुखमा प्रख्यात त्यो शब्दको अर्थ नेपाली शब्दकोषले समेटेको रहेनछ...

प्रज्ञा-प्रतिष्ठानले पारित गर्‍यो वार्षिक बजेट

काठमाडौं । नेपाल प्रज्ञा-प्रतिष्ठानको ३१औं प्राज्ञसभाले चालू आर्थिक वर्षका लागि १५ करोड रुपैयाँको बजेट तथा कार्यक्रम पारित गरेको छ । कमलादीस्थित प्रज्ञा भवनमा मंगलबार भएको सभाले आर्थिक वर्ष ०७३/७४ को बजेट पारित गरेको हो । प्राज्ञसभाको उद्घाटन गर्दै संस्कृति, पर्यटन तथा नागरिक उड्डयनमन्त्री जीवनबहादुर शाहीले मुलुकको साहित्य, कला तथा संस्कृतिको विकासमा प्राज्ञिक वर्गको भूमिका...

लेकाली जीवनबारे ‘हिमालको गोठालो’

४ माघ, गोरखा । गोरखा लाप्राकका पर्यटन व्यवसायी सुनारबहादुर गुरुङको चिनारी अब लेखकको रुपमा पनि जोडिएको छ । गुरुङले लेखेको ‘हिमालको गोठालो’ पुस्तक मंगलबार गोरखा सदरमुकाममा सार्वजनिक भयो । पुस्तकमा उनले बाल्यकालको गोठाले जीवनदेखि पर्यटन व्यवसायी हुँदासम्मको अनुभव र भोगाइ समेटेका छन् । गुरुङले आफ्नो पुस्तकबाट नयाँ पुस्तालाई हिमाली क्षेत्रको जनजीवन बुझ्न सघाउने आशा...

रमेश सायनको कविता: परिचय

मलाई वर्षौदेखि राम्ररी चिन्ने मित्रहरूमध्ये एकले भन्यो – तँ मूर्ख छस् – घमण्डी छस् मलाई हो जस्तो लाग्यो अर्कोले भन्यो – तँ विद्वान् छस् – असल छस् मलाई यो पनि हो जस्तो लाग्यो फेरि अर्कोले भन्यो – तँ निष्ठूर छस् – असामाजिक छस् मलाई सोह्रै आना ठीक लाग्यो   फेरि अर्कोले आएर भन्यो –...

पाँच कवि, पच्चीस कविता

पर्वत । धौलागिरी क्षेत्रका पाँच कवि शनिबार कुश्मामा एउटै मञ्चमा जुटेका थिए । प्रगतिशील लेखक संघ पर्वतले कविहरु संगीत श्रोता, गणेशकुमार जिसी, आरके अदीप्त गिरी, ओमप्रसाद घायल र भरत विवश पौडेललाई कविता वाचनका लागि उभ्याएको थियो । टिकट काटेर कविता सुन्न पोखरा, बाग्लुङ र म्याग्दीबाट समेत उपस्थित श्रोतालाई पाँच कविले पाँच/पाँच कविता सुनाए ।...