टिकटकको नयाँ भिडियो बनाउने एआईलाई लिएर हलिउड किन खुसी छैन ?

काठमाडौं । टिकटकको चिनियाँ स्वामित्व रहेको कम्पनीले कृत्रिम बुद्धिमत्ता (एआई) मा आधारित भिडियो निर्माण मोडलको नयाँ संस्करण सार्वजनिक गरेको छ । यो सार्वजनिक भएसँगै प्रयोगकर्ताले बनाएका भिडियोको लहर नै आएको छ, जसमा हलिउडका चर्चित कलाकार र उनीहरूसँग सम्बन्धित सामग्री प्रयोग गरिएको देखिन्छ ।

यसले मनोरञ्जन क्षेत्रमा चासो र चिन्ता दुवै बढाएको छ ।

छोटो समयमै ‘सिडान्स २.०’ प्रयोगकर्ताले अभिनेता टम क्रुज र ब्राड पिटबीचको हाता हालाहालसहितको लडाइँ देखाइएको भिडियो व्यापक रूपमा सेयर गरेका छन् । त्यस्तै, ‘गेम अफ थ्रोन्स’ को फरक अन्त्य बनाइएको छ भने रकी बाल्बोआ र अप्टिमस प्राइमलाई फास्ट-फुड रेस्टुरेन्टमा देखाइएको क्लिप पनि सार्वजनिक भएको छ ।

यस घटनापछि हलिउडले छिटो र कडा प्रतिक्रिया जनाएको छ । यो अवस्था सन् २०२५ को शरद ऋतुमा ओपनएआईको ‘सोरा २’ ले हलिउडका चर्चित सामग्री समेटिएका भिडियो सार्वजनिक गर्दा उद्योग चकित भएको घटनासँग मिल्दोजुल्दो छ ।

त्यसबेला ओपनएआईले ‘अप्ट-आउट’ नीति अपनाएको थियो, जसअनुसार सामग्री प्रयोग नगर्न चाहनेले अलग्गै जानकारी दिनुपर्ने व्यवस्था थियो । पछि कलाकारका प्रतिनिधि एजेन्सीले आफ्ना ग्राहक कलाकारलाई उक्त प्रणालीबाट बाहिर राख्ने बताएका थिए ।

विरोध बढेपछि ओपनएआईका प्रमुख स्याम अल्टम्यानले आफ्नो अडान परिवर्तन गर्दै बौद्धिक सम्पत्ति सिर्जनाकर्ताका लागि अझ विस्तृत र सूक्ष्म नियन्त्रणको सुविधा दिने बताएका थिए ।

हलिउडका प्रमुख स्टुडियो र स्ट्रिमिङ कम्पनीले बाइटडान्सविरुद्ध तुरुन्तै कडा प्रतिक्रिया जनाएका छन् । स्टुडियोहरूको व्यवसायिक संस्था मोशन पिक्चर एसोसिएसनका प्रमुख कार्यकारी अधिकृत चाल्र्स रिभ्किनले जारी गरेको वक्तव्यमा भनिएको छ, “केवल एकै दिनमा चिनियाँ एआई सेवा सिडान्स २.० ले अमेरिकी प्रतिलिपि अधिकारयुक्त सामग्रीको ठूलो मात्रामा अनधिकृत प्रयोग गरेको छ ।’

उनले थपे, ‘उल्लङ्घन रोक्न प्रभावकारी सुरक्षा उपाय बिना सेवा सुरु गरेर बाइटडान्सले सिर्जनाकर्ताको अधिकार जोगाउने र लाखौं अमेरिकी रोजगारीलाई आधार दिने स्थापित प्रतिलिपि अधिकार कानुनको बेवास्ता गरेको छ ।’ रिभ्किनले उक्त कम्पनीलाई “तुरुन्तै उल्लङ्घनसम्बन्धी गतिविधि बन्द गर्न” आह्वान गरेका छन् ।

श्रमिक पक्षबाट हेर्दा, अभिनेता टम क्रुज र ब्राड पिटजस्ता कलाकारहरूको प्रतिनिधित्व गर्ने संस्था साग-अफ्ट्राले शुक्रबार बाइटडान्स “स्पष्ट उल्लङ्घनमा संलग्न” रहेको आरोप लगाएको छ । संघले भनेको छ, “यो उल्लङ्घनमा हाम्रा सदस्यको आवाज र स्वरूपको अनधिकृत प्रयोग समावेश छ । यो अस्वीकार्य छ र यसले मानवीय प्रतिभाले जीविका कमाउने क्षमतामा असर पुर्‍याउँछ ।’

संघले थप भनेको छ, “सिडान्स २.० ले कानुन, नैतिकता, उद्योगका मापदण्ड र सहमतिको आधारभूत सिद्धान्तलाई बेवास्ता गरेको छ । जिम्मेवार एआई विकासका लागि उत्तरदायित्व आवश्यक हुन्छ, तर यहाँ त्यो देखिँदैन ।’ साग-अफ्ट्राले लामो समयदेखि आफ्ना सदस्यलाई असर पार्ने एआई प्रयोगमा सहमति र पारिश्रमिक सुनिश्चित हुनुपर्ने माग गर्दै आएको छ ।

यसैबीच, रेकर्डिङ इन्डस्ट्री एसोसिएसन अफ अमेरिका, एनएचएल खेलाडी सङ्घ र एएफएल-सिआइओलगायत सदस्य रहेका ‘ह्युमन आर्टिस्ट्री क्याम्पेन’ नामक कलाकार तथा मनोरञ्जन समूहको गठबन्धनले प्रायः प्रविधि कम्पनीले आफ्ना एआई उपकरणका लागि सामग्री लाइसेन्स लिनुपर्ने र कलाकारलाई बाहिर रहने विकल्प दिनुपर्ने पक्षमा वकालत गर्दै आएको छ ।

शुक्रबार उक्त समूहले सिडान्स २.० लाई “विश्वभरका प्रत्येक सिर्जनाकर्तामाथिको आक्रमण” भनेको छ । समूहले मानव सिर्जनाकर्ताको कामको कथित चोरी “हाम्रो संस्कृतिका लागि विनाशकारी” भएको उल्लेख गर्दै, उक्त प्लेटफर्मबाट तयार गरिएका एआई भिडियोले “व्यक्तिगत स्वतन्त्रताका आधारभूत पक्षहरू उल्लङ्घन गर्ने भएकाले सबैका लागि गम्भीर चिन्ताको विषय” भएको जनाएको छ ।

यी समूहसँगै ‘कपिराइट एलायन्स’ नामक सिर्जनाकर्ता तथा प्रतिलिपि अधिकार पक्षधर संस्थाले पनि बाइटडान्सलाई बौद्धिक सम्पत्ति समेटिएका प्रयोगकर्ताद्वारा बनाइएका सामग्रीको बाढी रोक्न आग्रह गरेको छ ।

संस्थाका प्रमुख कार्यकारी अधिकृत किथ कुपफश्र्मिडले भने, “विदेशी दुराशययुक्त पक्षहरूद्वारा अमेरिकी सिर्जनाकर्ताको काम चोरी हुनु हाम्रो देशका सिर्जनाकर्ता र सिर्जनात्मक नेतृत्वका लागि खतरा हो। जिम्मेवार एआई नवप्रवर्तनको संरक्षणका लागि यस्तो गतिविधि सह्य हुन सक्दैन ।’

सिडान्सका भिडियोमा डिज्नीको स्वामित्वमा रहेका पात्रहरू- जस्तै स्पाइडर-म्यान, डार्थ भेडर र ग्रोगु (जसलाई ‘बेबी योदा’ भनेर चिनिन्छ)- प्रयोग गरिएको देखिएको छ । यसपछि डिज्नीले कानुनी कदम चाल्ने प्रक्रिया अघि बढाएको छ ।

एक्सियोसका अनुसार, डिज्नीले बाइटडान्सलाई ‘सेज एन्ड डेसिस्ट’ पत्र पठाउँदै डिज्नीको बौद्धिक सम्पत्तिमाथि “आभासी लुटपाट” गरेको आरोप लगाएको छ । पत्रमा चिनियाँ कम्पनीले ती पात्रको पुनःउत्पादन, वितरण र तिनमा आधारित नयाँ सामग्री सिर्जना गरेर “डिज्नीका पात्रहरू कब्जा गरेको” दाबी गरिएको छ ।

यद्यपि, डिज्नी एआई कम्पनीसँग सहकार्य गर्न पूर्ण रूपमा विरोधमा छैन । यस्तै प्रकृतिका विषयमा उसले गुगललाई पनि ‘सेज एन्ड डेसिस्ट’ पत्र पठाएको बताइए पनि, ओपनएआईसँग भने उसले तीन वर्षे लाइसेन्स सम्झौता गरेको छ ।

भेराइटीका अनुसार, प्यारामाउन्टले पनि शनिबार बाइटडान्सलाई ‘सेज एन्ड डेसिस्ट’ पत्र पठाएको छ । पत्रमा सिड प्लेटफर्महरूले उत्पादन गर्ने धेरै सामग्रीमा प्यारामाउन्टका प्रसिद्ध र चर्चित फ्रेन्चाइज तथा पात्रहरूको स्पष्ट चित्रण भएको दाबी गरिएको छ ।

साथै, उक्त सामग्री दृश्य र ध्वनि दुवै हिसाबले प्यारामाउन्टका फिल्म र टेलिभिजन कार्यक्रमसँग प्रायः छुट्याउन नसकिने गरी मिल्दोजुल्दो रहेको पनि पत्रमा उल्लेख गरिएको छ ।