मतदानमा हिपहप, ब्युटी पेजेन्टका सेलिब्रेटीको सहभागिता लोभलाग्दो

काठमाडौं । यसपटकको चुनावमा कलाकार र सेलिब्रेटीको सहभागिता उत्साहजनक देखिएको छ । धेरै सेलिब्रेटीले यसवर्ष पहिलोपटक मतदान गर्ने अनुभव समेत लिएका छन् ।

फिल्म र संगीत क्षेत्रका कलाकारले विगतदेखि नै मतदानमा सहभागिता जनाउँदै आएका हुन् । तर यसपटक हिपहप र ब्युटी पेजेन्ट क्षेत्रका सेलिब्रेटीको सहभागिता विशेष रूपमा लोभलाग्दो देखिएको छ ।

भियोमा, मिस्टर डी र लाउरेसहित धेरै नेपाली हिपहप कलाकारले मतदान गरेका छन् । विशेषगरी र्‍याप गायकसमेत रहेका रास्वपा उम्मेदवार बालेन शाहको उपस्थितिका कारण हिपहप कलाकारको चुनावी सहभागितामा थप आकर्षण देखिएको छ ।

मिस्टर डीले जीवनकै पहिलो भोट हालेका छन् । उनले लेखेका छन्, ‘जीवनको पहिलो भोट । योभन्दा अगाडि कोही पनि मेरो भोटको लायक महसुस भएको थिएन ।’

भियोमाले लेखेका छन्, ‘पक्कै पनि मलाई यो मतको प्रायश्चित गर्नुपर्ने छैन । जय राष्ट्र ।’

लाउरेले लेखेका छन्, ‘हे माता, रक्षा गरिदिनुहोस् । यो चुनौतीपूर्ण समय पार गरेर देशलाई शान्ति र समृद्धिको बाटो देखाउनुहोस् ।’

यी कलाकारजस्तै नेपहपका धेरै कलाकारले पनि पहिलोपटक भोट हालेका छन् । अन्य कलाकारले पनि सामाजिक सञ्जालमार्फत मतदान गरेको जानकारी दिएका छन् ।

सौन्दर्य प्रतियोगिता अर्थात् ब्युटी पेजेन्ट क्षेत्रका धेरै सेलिब्रेटीले पनि यसपटक पहिलोपटक मतदानको अनुभव लिएका छन् । वर्तमान मिस नेपाल लुना लुइँटेल र पूर्वमिस नेपाल अस्मी केसी त्यसमा पर्छन् ।

यी दुवैजनाले उत्साहका साथ देशमा परिवर्तन आउने आशासहित मतदान गरेको बताएका छन् । पूर्वमिस नेपाल माल्भिका सुब्बा र सदिक्षा श्रेष्ठले पनि मतदान गरेका छन्।

विगतका चुनावमा विशेषगरी हिपहप र ब्युटी पेजेन्ट क्षेत्रका सेलिब्रेटीको सहभागिता निकै न्यून देखिन्थ्यो । सम्भवतः ‘बालेन फ्याक्टर’का कारण यस वृत्तबाट सेलिब्रेटीको सहभागिता बढेको देखिन्छ ।

यति मात्र होइन, पूर्वमिस नेपाल अनुष्का श्रेष्ठ त रास्वपाबाट समानुपातिक उम्मेदवार नै बनेकी छन् । चुनावअघि मत माग्दै उनी देशव्यापी प्रचार अभियानमा सहभागी भएकी थिइन् ।

अघिल्ला चुनावमा फिल्म र मूलधारको संगीत क्षेत्रका कलाकारको मात्र सहभागिता बढी देखिन्थ्यो । यसपटक भने परम्परागत प्रवृत्ति तोड्दै यी क्षेत्रका सेलिब्रेटीले पनि चुनावी सक्रियता देखाएका छन् ।

निर्वाचनअघि हिपहप कलाकारले बालेनसहित केही उम्मेदवारको पक्षमा गीतसमेत सार्वजनिक गरेका थिए । नेपाली चुनावको परिदृश्यमा यसपटक संगीत यसरी जोडिनु एक प्रकारले नयाँ क्षण हो ।

मूलधारको मनोरञ्जनबाट केही टाढा मानिने र राजनीतिबाट दूरी राख्ने ब्युटी पेजेन्ट क्षेत्र पनि यसपटक मतदान र चुनावी गतिविधिमा स्पष्ट रूपमा सक्रिय देखिएको छ । मिस नेपाल आयोजक संस्था ‘द हिडन ट्रेजर’ले समेत सामाजिक सञ्जालमार्फत मतदानमा सहभागी हुन आग्रह गरेको छ ।

परिवर्तन किन आयो ?

नेपालमा हिपहप कलाकार र ब्युटी पेजेन्ट क्षेत्रका सेलिब्रेटीको राजनीतिप्रति बढ्दो चासोलाई सतही रूपमा मात्र हेर्न मिल्दैन । यसको पछाडि सामाजिक, सांस्कृतिक र राजनीतिक परिवर्तनका केही गहिरा कारण छन् ।

पहिलो- युवामाझ राजनीतिक चेतनाको विस्तार हो । पछिल्ला वर्षमा नेपालमा युवापुस्ताले राजनीति केवल दल र नेताको विषय मात्र होइन, आफ्नै भविष्यसँग जोडिएको क्षेत्रका रूपमा हेर्न थालेका छन् ।

बेरोजगारी, शहरी व्यवस्थापन, भ्रष्टाचार र अवसरको असमानताजस्ता मुद्दाले युवालाई प्रत्यक्ष असर गर्ने भएकाले उनीहरू सार्वजनिक रूपमा राजनीतिक बहसमा सहभागी हुन थालेका छन् । हिपहप कलाकार र ब्युटी पेजेन्टका प्रतिस्पर्धीहरू प्रायः यही पुस्ताबाट आउने भएकाले उनीहरूको सहभागिता पनि स्वाभाविक रूपमा बढेको देखिन्छ ।

दोस्रो, बालेन शाहको उदयले प्रतीकात्मक प्रभाव पारेको छ । र्‍याप संगीतको पृष्ठभूमिबाट आएका बालेन काठमाडौंको मेयर बनेपछि कलाकार समुदायका लागि राजनीतिमा प्रवेश सम्भव रहेको एउटा स्पष्ट उदाहरण स्थापित भयो । विशेषगरी हिपहप समुदायले यसलाई आफ्नै क्षेत्रबाट आएको प्रतिनिधित्वका रूपमा पनि हेरे । त्यसैले हिपहप कलाकारमा राजनीतिक सहभागिता र समर्थन खुलेर व्यक्त गर्ने प्रवृत्ति बढेको देखिन्छ ।

तेस्रो, सामाजिक सञ्जालले सार्वजनिक सहभागिताको स्वरूप बदलिदिएको छ । अहिले कलाकारको प्रभाव परम्परागत मिडियामा मात्र सीमित छैन । इन्स्टाग्राम, फेसबुक, टिकटकजस्ता प्लेटफर्ममार्फत उनीहरू लाखौं युवासँग प्रत्यक्ष जोडिएका छन् । यस्तो अवस्थामा मतदान गर्नु, राजनीतिक धारणा व्यक्त गर्नु वा लोकतान्त्रिक प्रक्रियामा सहभागी भएको देखाउनु उनीहरूका लागि व्यक्तिगत अभिव्यक्तिको मात्र होइन, सार्वजनिक सन्देशको माध्यम पनि बनेको छ ।

चौथो, ब्युटी पेजेन्ट संस्कृतिमा आएको परिवर्तन पनि महत्वपूर्ण छ । पहिले सौन्दर्य प्रतियोगितालाई केवल ग्ल्यामरको क्षेत्रका रूपमा हेरिन्थ्यो । पछिल्ला वर्षमा ‘सोसल कज’, महिला नेतृत्व, सामाजिक अभियान र जनचेतनाका विषय यस क्षेत्रसँग जोडिँदै गएका छन् । त्यसैले मिस नेपालजस्ता प्लेटफर्मबाट आएका व्यक्तित्वले मतदान, लोकतन्त्र र नागरिक सहभागिताबारे बोल्नु अहिले सामान्यजस्तै बन्दै गएको छ ।

पाँचौं, नेपालको राजनीतिक परिदृश्यमा आएको परिवर्तन पनि यसको कारण हो । नयाँ राजनीतिक शक्तिको उदय, वैकल्पिक राजनीतिक भाष्य र शहरी मतदाताको सक्रियताले युवालाई राजनीतिप्रति आकर्षित गरेको छ । यसले पहिले राजनीतिबाट टाढा रहने मनोरञ्जन क्षेत्रका केही व्यक्तित्वलाई पनि सार्वजनिक रूपमा आफ्नो धारणा व्यक्त गर्न सहज बनाएको छ ।

समग्रमा हेर्दा, हिपहप कलाकार र ब्युटी पेजेन्ट क्षेत्रको राजनीतिक सक्रियता विकसित हुँदै गएको युवा राजनीतिक संस्कृतिको संकेत पनि हो, जहाँ कला, सामाजिक प्रभाव र नागरिक सहभागिता क्रमशः एकअर्कासँग जोडिन थालेका छन् । यसको प्रभाव मतदानमा देखिएको छ ।