होर्मुज स्ट्रेटमा जहाजको आवागमनमा तीव्र वृद्धि

७ जेठ, लन्डन । बेलायतस्थित समुद्री व्यापार क्षेत्रको प्रतिष्ठित प्रकाशन ‘लोयड्स लिस्ट’ का अनुसार होर्मुज स्ट्रेटबाट जहाजहरूको आवतजावत गत हप्ता उल्लेखनीय रूपमा वृद्धि भएको छ । अमेरिकाले इरानमाथि लगाएका प्रतिबन्धहरू कायमै रहे पनि इरानसँग सम्बन्धित व्यापार गतिविधि बढेसँगै जलसन्धिमा जहाजको चाप देखिएको हो ।

प्रतिवेदनका अनुसार मे ११ देखि १७ सम्मको एक हप्ताको अवधिमा कम्तीमा ५४ वटा जहाजले होर्मुज स्ट्रेट पार गरेका छन् । यो सङ्ख्या अघिल्लो हप्ता (२५ वटा जहाज) को तुलनामा दोब्बरभन्दा बढी हो । यसले समुद्री व्यापारमा तीव्र गतिशीलता देखाएको छ ।

यो वृद्धि मुख्यतः इरानसँग जोडिएका व्यापारिक गतिविधिहरूमा आएको उछालका कारण भएको बताइएको छ । विशेषगरी तेल, ग्यास तथा अन्य मालसामान ढुवानीसँग सम्बन्धित गतिविधिहरू बढेको उल्लेख छ ।

प्रतिवेदनमा थप उल्लेख गरिएअनुसार अबुधाबी नेसनल आयल कम्पनी (एडनोक) को स्वामित्वमा रहेको तरल प्राकृतिक ग्यास (एलएनजी) बोक्ने एउटा ठूलो जहाजले आफ्नो ‘स्वचालित पहिचान प्रणाली’ (एआईएस) बन्द गरेर खाडी क्षेत्रभित्र प्रवेश गरेको पाइएको छ ।

यस्तो प्रणाली सामान्यतः जहाजको स्थान र गतिविधि ट्र्याक गर्न प्रयोग गरिन्छ । यसलाई बन्द गर्नु सुरक्षा तथा निगरानीका दृष्टिले संवेदनशील मानिन्छ ।

लन्डनमा आधारित समुद्री विश्लेषण कम्पनी ‘विन्डवार्ड’ को तथ्याङ्कअनुसार सोमबार मात्र १९ वटा जहाजले उक्त जलसन्धि पार गरेका थिए । तीमध्ये ९ वटा जहाज भित्रिँदै गरेका र १० वटा बाहिरिँदै गरेका थिए ।

भित्रिने जहाजहरू मुख्यतः भारत र श्रीलङ्कालगायत देशका झन्डा बोकेका कार्गो जहाजहरू थिए । बाहिरिने जहाजहरूमा एक तेल ट्याङ्कर र नौवटा कार्गो जहाज समावेश थिए, जसमा पाँचवटा जहाजले इरानको झन्डा बोकेका थिए ।

विश्लेषकहरूका अनुसार होर्मुज स्ट्रेटमा हुने यस्तो उतारचढावले मध्यपूर्वको ऊर्जा व्यापार, विशेषगरी तेल तथा ग्यास आपूर्तिमा प्रत्यक्ष प्रभाव पार्न सक्छ । किनकि, विश्वको ठूलो हिस्सा ऊर्जा आपूर्ति यही समुद्री मार्गहुँदै ओसारपसार हुन्छ । सिन्ह्वा