बेलायतमा म्यान्चेस्टरका पूर्वमेयर बर्नहमले कसरी सम्हाल्नेछन् डाउनिङ स्ट्रिट?

१ साउन, काठमाडौं । एन्डी बर्नहम आगामी सोमबार आधिकारिक रूपमा बेलायतका अर्को प्रधानमन्त्री बन्दैछन्। तर त्यसअघि केही प्रक्रियाहरू पूरा हुन आवश्यक छ। यो सबै प्रक्रिया यसरी अगाडि बढ्ने अपेक्षा गरिएको छ।

बेलायतमा तीव्र गतिमा प्रधानमन्त्रीहरू परिवर्तन हुने अभ्यास परिसकेको छ। यो देश एक दशकमा आफ्नो सातौं प्रधानमन्त्री पाउन तयार भएको छ। तर यो संक्रमणको लागि अझै केही चरणहरू आवश्यक पर्छन्।

गत महिना प्रधानमन्त्री कीर स्टारमरले आफ्नो पार्टी भित्रको विद्रोहका बीच राजीनामा दिने योजना घोषणा गरे। त्यसले म्यान्चेस्टरका पूर्व मेयर एन्डी बर्नहमका लागि बाटो खुला गरिदियो। उनी पार्लियामेन्टको सिटका लागि भएको विशेष चुनाव जितेर योग्य बनेका हुन्।

बेलायतको पार्लियामेन्ट्री सिस्टमका कारण मतदाताहरूले प्रधानमन्त्री बन्नका लागि कुनै व्यक्तिलाई भोट दिँदैनन्। उनीहरूले सरकार चलाउनका लागि पार्टीलाई भोट दिन्छन्। सत्तामा रहेको पार्टीले नै नेतृत्व कसले गर्ने भन्ने निर्णय गर्छ। यस पटक सत्तामा लेबर पार्टी रहेको छ।

बर्नहमले सत्तारूढ लेबर पार्टीको नेतृत्वका लागि निर्विरोध उम्मेदवारी दिएका छन्। उनलाई पार्लियामेन्टमा रहेका आफ्नो पार्टीका झण्डै ९५ प्रतिशत सांसदहरूको समर्थन छ। उनी लेबर पार्टीको नेता बनेपछि प्रधानमन्त्री बन्ने बाटो धेरै हदसम्म एउटा औपचारिकता मात्र हुनेछ।

बर्नहम सोमबार आधिकारिक रूपमा बेलायतको प्रधानमन्त्री बन्ने अपेक्षा गरिएको छ। यो सबै प्रक्रिया यसरी चल्नेछ।

पहिलो चरणमा बर्नहमलाई आधिकारिक रूपमा लेबर पार्टीको नेता घोषणा गरिनेछ। शुक्रबार लेबर पार्टीले आफ्नो नेतृत्वको दौडको नतिजा घोषणा गर्न विशेष कन्फरेन्स आयोजना गर्दैछ। त्यहाँ बर्नहमलाई आधिकारिक रूपमा नियुक्त गरिनेछ। यो घोषणा दिउँसोको समयमा हुने अपेक्षा गरिएको छ।

यो कुनै आश्चर्यको कुरा हुने छैन। यो एकजना मात्र व्यक्तिको दौड हो। अरू कुनै पनि लेबर सांसदले यसमा उम्मेदवारी दिएनन्। बर्नहमले पार्टीको धेरै समर्थन सुरक्षित गरे। त्यसले गर्दा अन्य कुनै पनि उम्मेदवारलाई उनको विरुद्धमा उत्रिन आवश्यक नोमिनेशन प्राप्त गर्न असम्भव भयो। त्यसैले शुक्रबारको घोषणापछि उनी लेबर पार्टीको प्रमुख हुनेछन्।

दोस्रो चरणमा स्टारमरले राजीनामा दिन राजालाई भेट्नेछन्। बर्नहम आफ्नो पार्टीको प्रमुख हुने तर प्रधानमन्त्री नबन्ने दुई दिनको अवधि रहने देखिन्छ। स्टारमरले सम्भवतः आफ्नो सामान प्याक गरिसकेका छन्। गत महिना राजीनामा घोषणा गरेलगत्तै प्रधानमन्त्रीको आधिकारिक निवासमा मुभिङ भ्यानहरू देखिएका थिए।

तर स्टारमर हप्ताको अन्त्यसम्म देशको प्रधानमन्त्रीकै रूपमा रहनेछन्। त्यसपछि सोमबार बिहान उनी कारबाट बकिङ्घम प्यालेसको छोटो दुरीको यात्रामा निस्कनेछन्। उनले परम्परा अनुसार राजा चार्ल्स तृतीयसमक्ष आफ्नो राजीनामा बुझाउनेछन्।

राजा सिंहासनमा बसेको चार वर्षभन्दा कम समय भएको छ। तर यस अवधिमा उनले लिज ट्रसलाई बिदाइ गरे। उनले ऋषि सुनकलाई नियुक्त गरे र पछि बिदाइ गरे। त्यसपछि उनले स्टारमरलाई नियुक्त गरे। अब उनले स्टारमरलाई पनि बिदाइ गर्नेछन्।

तेस्रो चरणमा बर्नहमको पालो आउनेछ। स्टारमर बाहिरिएलगत्तै बर्नहम प्यालेस जानेछन्। त्यहाँ राजाले उनलाई सरकार गठन गर्न आग्रह गर्नेछन्।

राजासँगको यो भेटलाई ‘किसिङ ह्यान्ड्स’ भनेर चिनिन्छ। यो इतिहासको त्यो समयसँग जोडिएको छ जब आउने प्रधानमन्त्रीहरूले क्राउनप्रति आफ्नो वफादारिता देखाउन शासकको हातमा साँच्चै म्‍वाइँ खान्थे। आजकल आउने प्रधानमन्त्रीहरूले छोटो भेटमा शासकसँग केवल हात मिलाउने गर्छन्।

चौथो चरणमा डाउनिङ स्ट्रिटका पहिलो पलहरू सुरु हुनेछन्। राजाको अनुरोध आधिकारिक रूपमा पाएपछि बर्नहम डाउनिङ स्ट्रिट जानेछन्। त्यहाँ प्रेसका सदस्यहरू उनको नयाँ घरमा प्रवेशको तस्बिर लिन पर्खिरहेका हुनेछन्। बेलायतमा यो दृश्य निकै परिचित भइसकेको छ। आउने प्रधानमन्त्रीले सामान्यतया बाहिर राखिएको लेक्चर पोडियममा भाषण गर्नेछन्। त्यसपछि उनी भित्र प्रवेश गर्नेछन्।

पाँचौं चरणमा वास्तविक काम सुरु हुनेछ। बर्नहम १० डाउनिङ स्ट्रिटको ढोकाबाट भित्र छिरेपछि बर्नहम युग आधिकारिक रूपमा सुरु हुनेछ। त्यसपछि सरकार चलाउने वास्तविक काम सुरु हुन्छ। उनले लेबर पार्टीका योजनाहरू कार्यान्वयन गर्न आफ्नो क्याबिनेट मन्त्रीहरू नियुक्त गर्न थाल्नेछन्। उनले आफ्ना केही व्यक्तिगत लक्ष्यहरू पनि पूरा गर्नेछन्। उनले जीवनस्तर सुधार्ने वाचा गरेका छन्।

उनले लन्डनबाट शक्ति अन्य सहर र क्षेत्रहरूमा सार्ने वाचा गरेका छन्। उनले म्यान्चेस्टरमा प्रधानमन्त्रीको आधिकारिक कार्यालयको एउटा ब्रान्च स्थापना गर्ने प्रतिबद्धता समेत जनाएका छन्।