युट्युब कन्सर्ट गरेको अभियोगमा इरानी गायिका परस्तु अहमदीलाई यस्तो सजाय

१४ असोज, काठमाडौं । इरानको एक पुनरावेदन अदालतले प्रसिद्ध गायिका परस्तु अहमदीलाई सुनाइएको ७४ कोरा हान्ने सजायलाई यथावत राखेको छ। अहमदीका वकिलहरूले पुनरावेदन अदालतले बिनाकुनै सुनुवाइ तल्लो अदालतको निर्णयलाई सदर गरेको जानकारी दिएका छन्।

२९ वर्षीया गायिका अहमदीले डिसेम्बर २०२४ मा आफ्नो युट्युब च्यानलमा ‘स्लिभलेस’ (हाफ बाहुला) लुगा लगाएर र हिजाबविना लाइभस्ट्रिम कन्सर्ट प्रस्तुत गरेकी थिइन्। सो कन्सर्टको भिडियो भाइरल भई लाखौँ पटक हेरिएपछि इरानी न्यायपालिकाले उनीविरुद्ध कानुनी कारबाही अघि बढाएको थियो। न्यायपालिकाले उक्त प्रस्तुतिलाई “देशको कानुनी र सांस्कृतिक नियमको उल्लङ्घन” भनेको थियो

गत जुन महिनामा कुमको एक फौजदारी अदालतले अहमदीका साथै उनको ब्यान्ड र प्रोडक्सन टोलीका आठ जना सदस्यहरूलाई “अश्लील र आपत्तिजनक सामग्री” प्रकाशित गरेको अभियोगमा दोषी ठहर गरेको थियो।

अदालतले ७४ कोरा हान्ने सजायका अतिरिक्त अहमदीलाई दुई वर्षसम्म कुनै पनि श्रव्य-दृश्य गतिविधिमा सहभागी हुन र देश छाड्न प्रतिबन्ध लगाएको थियो।

अहमदीका एक वकीलले बीबीसीसँग कुरा गर्दै भने, “हाम्रो नजरमा कन्सर्ट आयोजना गर्नु कुनै अपराध नै थिएन। तल्लो अदालतले यस अभियोगमा कानुनमा भएका अन्य जरिवाना वा कम कडा सजायको विकल्प हुँदाहुँदै पनि सबैभन्दा कडा सजाय सुनायो। पुनरावेदन अदालतले सुनुवाइ गर्ने विकल्प हुँदाहुँदै पनि बिनासुनुवाइ सो निर्णयलाई सदर गरिदियो। यस्तै घटना पुनः दोहोरिन नदिनका लागि यो फैसला सुनाइएको देखिन्छ।”

सुरुवाती सजायको खबर बाहिरिएपछि इरानी नागरिकहरू र मानवाधिकारवादीहरूले तीव्र आक्रोश व्यक्त गरेका थिए।

निर्वासित जीवन बिताइरहेकी प्रसिद्ध इरानी गायिका गुगुशले सामाजिक सञ्जालमा लेखेकी थिइन्, “उम्मीद छ यी अँध्यारा दिनहरू अन्त्य हुनेछन्। महिलाहरूले पुनः कसरी बाँच्ने र के लगाउने भन्ने निर्णय गर्ने स्वतन्त्रता पाउनेछन् र हाम्रो मातृभूमिमा कला फेरि फस्टाउनेछ।”

वरिष्ठ संगीतकार हुसेन अलिजादेहले परस्तु अहमदीको सट्टा आफू ७० कोरा खान तयार रहेको बताएका थिए। मानवाधिकार संस्था एमनेस्टी इन्टरनेसनलले कोरा हान्ने सजाय क्रूर, अमानवीय र अपमानजनक भएको भन्दै यसको कडा निन्दा गरेको छ।

यसअघि जनवरी २०२४ मा पनि कुर्द-इरानी अभियन्ता रोया हेशमतीलाई बिनाहिजाबको तस्बिर पोस्ट गरेको अभियोगमा ७४ कोरा हानिएको थियो। इरानको कानुन शरिया सिद्धान्तमा आधारित छ। यसअनुसार किशोरावस्था पार गरेका महिला तथा बालबालिकाहरूका लागि सार्वजनिक स्थानमा कपाल ढाक्ने हिजाब र शरीरको बनावट नदेखिने खुकुलो लुगा लगाउनु अनिवार्य छ।

सन् २०२२ मा २२ वर्षीया कुर्द महिला महसा अमिनीको ‘नैतिक प्रहरी’ (मोरालिटी पुलिस) को हिरासतमा मृत्यु भएपछि इरानभर विशाल विरोध प्रदर्शन भएका थिए। त्यसयता धेरै इरानी महिलाहरूले सार्वजनिक स्थानमा हिजाब नलगाई नियमको खुला उल्लङ्घन गर्दै आएका छन्।

हालै हिजाब सम्बन्धी कानुनबारे बोल्दै रूढिवादी नेता गुलामअली हद्दाद-आदिलले इरानको अमेरिका र इजरायलसँग युद्ध चलिरहेकाले अधिकारीहरूले हाल यस मोर्चामा पूर्ण ध्यान दिन नसकेको बताएका थिए।