गम्भीर आर्थिक संकटमा इरान, मिलिसिया समूहहरूले रिभोलुसनरी गार्डलाई रकम फिर्ता गर्न थाले

३१ असोज, काठमाडौं । अमेरिकी नौसैनिक नाकाबन्दी र कडा आर्थिक प्रतिबन्धका कारण इरान गम्भीर आर्थिक संकटमा परेको छ ।

यस्तो अवस्थामा इरानबाट आर्थिक सहयोग पाउँदै आएका क्षेत्रीय मिलिसिया समूहहरूले इस्लामिक रिभोलुसनरी गार्ड कर्प्स (आईआरजीसी) लाई रकम फिर्ता पठाउन थालेको अमेरिकी सेन्ट्रल कमान्ड (सेन्टकम) का कमान्डर एडमिरल ब्राड कुपरले शुक्रबार खुलासा गरेका छन् ।

तेल राजस्वमा २५ अर्ब डलरको क्षति, क्रिप्टोकरेन्सीसमेत रोक्का

ट्रम्प प्रशासनले इरानमाथि सैन्य दबाबसँगै नौसैनिक नाकाबन्दी र कडा आर्थिक प्रतिबन्धहरू जारी राखेको छ ।

विभिन्न रिपोर्टअनुसार, अमेरिकी नौसैनिक नाकाबन्दीका कारण इरानले तेल बिक्रीबाट प्राप्त गर्ने आम्दानीमा २५ अर्ब डलर गुमाइसकेको छ ।

यसका अतिरिक्त, सेन्टकम र अमेरिकी अर्थ मन्त्रालयले पछिल्ला साताहरूमा इरानसँग सम्बन्धित ३५ करोड डलर बराबरको क्रिप्टोकरेन्सीसमेत रोक्का गरेका छन् ।

मिलिसिया समूहहरूले आईआरजीसीलाई रकम फिर्ता गर्दै

वर्षौँदेखि आईआरजीसीबाट आर्थिक सहयोग प्राप्त गर्दै आएका हिजबुल्लाह, हमास र इराकका शिया मिलिसियाजस्ता इरान समर्थित समूहहरू अहिले आर्थिक दबाबमा परेका छन्।

शुक्रबार सार्वजनिक गरिएको भिडियो सन्देशमा कुपरले इरानको सेनामाथि बढ्दो वित्तीय दबाबका कारण क्षेत्रीय मिलिसिया समूहहरूले आफ्ना लडाकुलाई दिने तलब रोक्दै उक्त रकम आईआरजीसीलाई फिर्ता पठाउन थालेको रिपोर्ट प्राप्त भएको बताएका छन् ।

उनका अनुसार, आईआरजीसीले आफ्नै सैनिकलाई समेत तलब दिन नसक्ने अवस्था आएको छ ।

कुपरले इरानी सरकारले आन्तरिक सुरक्षा बल, आईआरजीसी तथा सार्वजनिक क्षेत्रका कर्मचारीहरूको तलब, पेन्सन र भत्तासमेत रोकेको बताएका छन् ।

हर्मुज जलडमरुमा आक्रमण बढ्यो, अमेरिकी रणनीतिमा द्विविधा

इरानको रिभोलुसनरी गार्डभित्र बढ्दो निराशा र आर्थिक दबाबका कारण हर्मुज जलडमरुमा जहाजहरूमाथि इरानी आक्रमण तीव्र भएको कुपरले बताएका छन् ।

यद्यपि, उनका अनुसार गत साता मात्रै ४०० जहाज र १० करोड ब्यारेल तेल उक्त जलमार्ग हुँदै पार भएका थिए । यसले हर्मुज जलडमरुबाट जहाज आवतजावत जारी रहेको देखाउँछ ।

यसैबीच, अमेरिकामा हुने मध्यावधि निर्वाचनअघि युद्ध थप चर्किन नदिन ह्वाइट हाउसको निर्देशनमा सेन्टकमले त्यस क्षेत्रमा इरानका जहाजविरोधी क्षेप्यास्त्र र ड्रोन प्रक्षेपण प्रणालीलाई लक्षित गर्ने आक्रमण लगभग पूर्ण रूपमा रोकेको छ ।

निर्वाचनअघि तेलको मूल्य बढाएर राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पमाथि दबाब सिर्जना गर्ने उद्देश्यले इरानले जहाजहरूमाथिका आक्रमण बढाएको अमेरिकी अधिकारीहरूको बुझाइ छ ।

युद्ध अन्त्य गर्ने प्रस्तावबारे तेहरानमा छलफल

यसैबीच, युद्ध अन्त्य गर्न अमेरिकाले अघि सारेको प्रस्तावबारे इरानको राजधानी तेहरानमा आन्तरिक छलफल भइरहेको छ ।

क्षेत्रीय मध्यस्थकर्ताहरूले इरानी विदेशमन्त्री अब्बास अराग्चीलाई अमेरिकी प्रस्तावबारे निर्वाचनपछिसम्म निर्णय नगरी अहिले नै जवाफ दिन आग्रह गरेका छन् ।