महोत्तरी- ३ : ‘महन्थको गढ’मा हरिनारायणको विद्रोह, कांग्रेस-एमालेलाई ‘घण्टी’को डर

२१ माघ, महोत्तरी । महोत्तरी–३ का पछिल्ला दुई निर्वाचनको मतपरिणाम हेर्दा महन्थ ठाकुरको विरासत झल्किन्छ । हाल जनता समाजवादी पार्टी नेपाल (जसपा) का संरक्षक रहेका ठाकुरले यो क्षेत्रबाट लगातार दुई पटक प्रतिनिधिसभा सदस्यमा निर्वाचित भएर आफूलाई मधेश राजनीतिका निर्णायक पात्रका रूपमा स्थापित गरेका थिए ।

पार्टी, संगठन र मतदातामाथि रहेको ठाकुरको पकडकै कारण यो क्षेत्रलाई ‘महन्थको गढ’ भनेर टिप्पणी गरिन्छ । तर, फागुन २१ को प्रतिनिधिसभा निर्वाचनमा भने महन्थ आफै मैदानमा छैनन् । उनी भर्खरै राष्ट्रियसभा सदस्य निर्वाचित भएर माथिल्लो सदनतर्फ पाइला सारिसकेका छन् ।

ठाकुरले प्रतिनिधिसभा छाडे पनि यो क्षेत्रमा जसपाले उनकै छोरी डा. मिनाक्षी ठाकुरलाई मैदानमा उतारेको छ । मिनाक्षीलाई भने बुबालाई जस्तो सहज स्थिति भने देखिएको छैन ।

जसपाकै नेता पूर्वमन्त्री हरिनारायण यादवले मिनाक्षीविरुद्ध बागी उम्मेदवारी दिएका छन् । अहिलेका बागी उम्मेदवार यादव २०७९ को निर्वाचनमा जसपाबाट यही क्षेत्रका उम्मेदवार थिए । त्यो बेला ठाकुर लोकतान्त्रिक समाजवादी पार्टी(लोसपा)बाट उम्मेदवार भएर निर्वाचित हुँदा यादव निकटतम प्रतिद्वन्द्वी बनेका थिए । यहीकारण मिनाक्षीका लागि यादवको बागी उम्मेदवारी निकै कठिन चुनौती मानिएको छ ।यसपटक लोसपाले महोत्तरी–३ बाट ठाकुरको नाम एकल सिफारिस गरेको थियो । तर, प्रतिनिधिसभा निर्वाचनको मनोनयनअघि नै उनलाई जसपा नेपालले राष्ट्रियसभामा व्यवस्थापन गरेपछि यादव आफूले टिकट पाउनेमा विश्वस्त थिए ।

तर, अन्तिम समयमा ठाकुरले आफ्नो राजनीतिक उत्तराधिकारीका रूपमा छोरी मिनाक्षीलाई सारेपछि यादवले विद्रोह गरेका हुन् । उनले पार्टीभित्र वर्षौँदेखि सक्रिय नेतालाई पन्छाउँदै योगदानको अवमूल्यन र वंशवादी प्रवृत्ति हाबी हुनेगरी टिकट दिएको भन्दै विद्रोह गरेको बताएका छन् । मिनाक्षीको उम्मेदवारीका कारण जसपाभित्र असन्तुष्टि पनि चर्को देखिएको छ । मधेश आन्दोलन र त्यसपछिको राजनीतिक संघर्षमा सहभागी नेताहरूले अपेक्षाविपरीत परिवारमै शक्ति सीमित गर्न खोजेको आरोप व्यापक बनेको छ ।

जसपाले बागी उम्मेदवारी दिएपछि यादवलाई पार्टीबाट निष्कासन गरिसकेको छ । निष्कासनको निर्णयले पार्टीभित्र झन् दरार ल्याएको जसपाकै नेताकार्यकर्ताहरू बताउँछन् । पार्टीले गल्तीको समीक्षा गर्नुपर्नेमा कारबाहीको डण्डा चलाउनु रहेको जसपाकै एक नेता बताउँछन् ।

यादवको विद्रोहले जसपाको परम्परागत मताधार विभाजित हुने सम्भावना बलियो बनाएको छ । यसले जसपाको सुरक्षित देखिएको आधारभूत मतसमेत कमजोर बन्नसक्ने राजनीतिक संकेत दिएको छ ।
उता मिनाक्षी विगतमा बुबा(ठाकुर)ले सुनिश्चित गरेका अधिकारलाई पूर्णता दिन आफ्नो उम्मेदवारी रहेको बताउँछिन । ‘मेरो परिचय कसैको छोरीसम्म मात्रै सीमित छैन । म यहाँको जनताको हक, अधिकार र सम्मानको लागि आएकी छु । जनताकै बलमा यहाँ उभिएकी हुँ,’ ठाकुर भन्छिन्, ‘मधेशको संघर्ष सम्मानको लागि हो, सत्ताको लागि होइन ।’

अन्य दल उत्साहित

मधेशवादी दल जसपाभित्रको विवादबाट अन्य दल हौसिएका छन् । नेपाली कांग्रेस, नेकपा एमाले, नेपाली कम्युनिष्ट पार्टी(नेकपा) र राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी(रास्वपा)का उम्मेदवारहरू जसपाभित्रको विवादलाई अवसरका रूपमा लिएर सक्रिय देखिन थालेका छन् ।

यहाँ कांग्रेसले लगातार दुई चुनाव ठाकुरलाई नै सघाउँदै आएको थियो । यसपटक बजरंग नेपालीलाई उम्मेदवार बनाएको छ । पार्टीमा रूपान्तरण गरेको नारासहित आएको कांग्रेस एकताबद्ध संगठनका आधारमा जितको दाबी गरिरहेको छ ।

यस्तै किसानका मुद्दा, बाढीका समस्या, सुक्खाको समस्या, चुरे संरक्षण, स्वास्थ्य, शिक्षामा सुधार, सुशासन र भ्रष्टाचार न्यूनीकरणका मुद्दा बोकेर कांग्रेस उम्मेदवार नेपाली भोट मागिरहेका छन् ।

एमालेले मनोज सिंहलाई उम्मेदवार बनाएको छ । सिंहलाई पनि बागी उम्मेदवार राम आधार कापरले चुनौती थपेका छन् । कापर संविधानसभा, प्रतिनिधिसभा र जलेश्वर नगरपालिकाको मेयरमा पटक–पटक निर्वाचन लडिसकेका नेता हुन् । क्षेत्रबाट एकल नाम सिफारिस हुँदा पनि टिकट नपाएको भन्दै कापरले विद्रोह गर्दै बागी उम्मेदवारी दिएका छन् ।

रास्वपाले उज्वल झालाई उम्मेदवार बनाएको छ । उनले पार्टीका वरिष्ठ नेता बालेन्द्र शाह(बालेन)को क्रेजलाई चुनाव जित्ने आधारका रूपमा लिएका छन् । पुराना दलका विकृति र परिवारवादबाट असन्तुष्ट मतदातालाई आकर्षित गर्ने उनको प्रयास छ ।

यस्तै नेकपाले रामबहादुर साह सुडीलाई उम्मेदवार बनाएको छ । दर्जनौँ बामदल मिलेर बनेको नेकपाले अहिले मधेसमा नयाँ लहरको खोजी गरिरहेको छ ।

महोत्तरी–३ मा कुल ५९ हजार ९५० पुरुष तथा ५० हजार ८८६ महिला गरी एक लाख १० हजार ४३६ मतदाता रहेको यस क्षेत्रमा ४१ जना उम्मेदवार चुनावी मैदानमा छन् ।