भूकम्पको केन्द्र रामीडाँडासहित बारेकोटको प्राकृतिक दृश्य (तस्वीरहरू)

१९ असोज, सुर्खेत । जाजरकोट बारेकोट गाउँपालिका–१ र २ मा पर्ने लिम्सा, रोकायगाउँ, रामीडाँडा, सिल्पाचौर तथा आसपासका क्षेत्रहरू भौगोलिक, सामाजिक, पर्यटकीय र पुनर्निर्माणका दृष्टिले महत्त्वपूर्ण छन्।

२०८० साल कात्तिक १७ गते गएको विनाशकारी भूकम्पको केन्द्रबिन्दु रामीडाँडा आसपासको क्षेत्र भएकाले यो भूगोल राष्ट्रिय रूपमा समेत चर्चामा आएको थियो।

भौगोलिक तथा प्राकृतिक अवस्था

बारेकोटको लिम्सा र आसपासका क्षेत्र पहाडी भूगोल, डाँडाकाँडा, हरियाली र प्राकृतिक सौन्दर्यले भरिपूर्ण छन्। यहाँको भौगोलिक बनावट र प्राकृतिक वातावरणले पर्यटकीय सम्भावना बोकेको छ। सडक सञ्जाल, पूर्वाधार र सेवा सुविधाको विस्तारसँगै यी क्षेत्रलाई ग्रामीण पर्यटनको गन्तव्यका रूपमा विकास गर्न सकिने सम्भावना छ।

भूकम्पपछिको जनजीवन र पुनर्निर्माण

२०८० कात्तिक १७ गते गएको भूकम्पले बारेकोट क्षेत्रका बस्तीहरूमा ठूलो क्षति पुर्‍याएको थियो। भूकम्पको केन्द्रबिन्दु रहेको रामीडाँडा र आसपासका बस्तीमा भौतिक संरचनामा क्षति पुग्नुका साथै स्थानीयवासीको जनजीवनसमेत प्रभावित भएको थियो। भूकम्प गएको लामो समय बितिसक्दा पनि स्थानीयवासी अस्थायी टहरामा बसोबास गरिरहेको अवस्थाले पुनर्निर्माणको चुनौती र सुरक्षित आवासको आवश्यकतालाई उजागर गर्छ।

स्थायी आवास निर्माण, आधारभूत सेवाको सहज पहुँच र विपद् प्रतिरोधी संरचना निर्माण यहाँका प्रमुख आवश्यकता हुन्।

प्रशासकीय तथा आर्थिक महत्त्व

बारेकोट गाउँपालिकाको प्रशासकीय केन्द्र लिम्सा स्थानीय शासन, सेवा प्रवाह र विकास निर्माणको प्रमुख केन्द्र हो। लिम्सा तथा आसपासका बस्तीको सडक, स्वास्थ्य, शिक्षा, खानेपानी र सञ्चारजस्ता पूर्वाधारको विकासले स्थानीय नागरिकको जीवनस्तर सुधार गर्न महत्त्वपूर्ण भूमिका खेल्न सक्छ। भौगोलिक विकटताका कारण सेवा प्रवाहमा देखिने कठिनाइ न्यूनीकरण गर्नु पनि स्थानीय सरकारका लागि महत्त्वपूर्ण पक्ष हो।

पर्यटकीय सम्भावना

बारेकोटको प्राकृतिक बनावट, पहाडी दृश्य, ग्रामीण बस्ती र मौलिक स्थानीय जीवनशैलीले पर्यटन विकासको सम्भावना देखाउँछन्। यहाँका प्राकृतिक तथा सांस्कृतिक सम्पदाको पहिचान, संरक्षण र प्रचारप्रसार गर्न सके आन्तरिक पर्यटन प्रवर्द्धन हुनुका साथै स्थानीय स्तरमा रोजगारी र आयआर्जनका अवसर सिर्जना गर्न सकिन्छ। त्यसका लागि सडक, पदमार्ग, पर्यटकीय पूर्वाधार र प्रचारप्रसारमा लगानी आवश्यक देखिन्छ।

बारेकोटको लिम्सा, रोकायगाउँ, रामीडाँडा र सिल्पाचौर क्षेत्र प्राकृतिक सौन्दर्य र पर्यटकीय सम्भावना बोकेका भए पनि भूकम्पपछिको पुनर्निर्माण, सुरक्षित आवास र आधारभूत पूर्वाधार विकासका चुनौतीबाट मुक्त हुन सकेका छैनन्।

एकातिर भूकम्पले निम्त्याएको क्षतिबाट उठ्नुपर्ने आवश्यकता छ भने अर्कोतिर प्राकृतिक स्रोत, स्थानीय संस्कृति र भौगोलिक विशेषतालाई उपयोग गरी आर्थिक विकासको आधार निर्माण गर्ने अवसर पनि छ।

यस क्षेत्रको दिगो विकासका लागि भूकम्प प्रतिरोधी आवास निर्माण, प्रभावकारी पुनर्निर्माण, पूर्वाधार विस्तार, विपद् जोखिम न्यूनीकरण र पर्यटकीय सम्भावनाको उपयोगलाई एकीकृत रूपमा अघि बढाउने कार्यका लागि आफूहरु लागिरहेको गाउँपालिका अध्यक्ष बीरबहादुर गिरीले बताए ।