अफ्रिकी युवाहरूमाझ बढ्दो रुसी प्रभाव: फ्रान्सलाई पछाडि पार्दै मस्को बन्यो मुख्य साझेदार

अफ्रिकाका युवा पुस्तामाझ रुसको राजनीतिक तथा रणनीतिक प्रभाव तीव्र रूपमा बढेको एक पछिल्लो अध्ययनले देखाएको छ। पूर्व औपनिवेशिक शक्ति फ्रान्सलाई पछाडि पार्दै मस्को अहिले अफ्रिकी युवाहरूका लागि मुख्य अन्तर्राष्ट्रिय मित्रका रूपमा स्थापित भएको छ । समग्र प्रभावका हिसाबले चीन अझै पनि शीर्ष स्थानमा कायम छ।

दक्षिण अफ्रिकास्थित ‘इचिकोविट्ज फेमिली फाउन्डेसन’ ले सार्वजनिक गरेको ‘अफ्रिकन युथ सर्भे २०२६’ अनुसार, १८ देखि २४ वर्ष उमेर समूहका युवाहरूमाझ रुसी प्रभावको ग्राफ उल्लेख्य रूपमा उकालो लागेको हो।

अध्ययनका मुख्य निष्कर्ष: फ्रान्सभन्दा अगाडि रुस

अफ्रिका महाद्वीपका १६ वटा देशका ४,९०१ जना युवाहरूमाझ गरिएको सर्वेक्षणले विश्व भू-राजनीतिमा महत्त्वपूर्ण बदलाव आइरहेको सङ्केत गरेको छ ।

५४ प्रतिशत अफ्रिकी युवाहरूले रुसलाई शक्तिशाली र प्रभावशाली राष्ट्रका रूपमा हेरेका छन्, जुन दुई वर्षअघि ४४ प्रतिशत मात्रै थियो। यससँगै रुसले ४७ प्रतिशत प्रभाव मानिएको पूर्व औपनिवेशिक देश फ्रान्सलाई उछिनेको छ।

रुसको प्रभाव महसुस गर्ने युवाहरूमध्ये ८३ प्रतिशतले यसलाई सकारात्मक मानेका छन् भने ८६ प्रतिशतले रुसलाई आफ्नो देशको ‘बलियो वा मुख्य साझेदार’ का रूपमा स्विकारेका छन्।

विशेषगरी फ्रान्सका पूर्व औपनिवेशिक मुलुकहरूमा रुसी प्रभाव सर्वाधिक देखिएको छ। बुर्किना फासोमा ९५%, कङ्गो-ब्राजाभिलमा ६९% र चाडमा ६५% युवाले रुसको भूमिकालाई उच्च स्थान दिएका छन्।

फ्रान्स र अमेरिकाको बहिर्गमन र मस्कोको प्रवेश

गत केही वर्षहरूमा नाइजर, माली, बुर्किना फासो र सेन्ट्रल अफ्रिकन रिपब्लिक जस्ता साहेल क्षेत्रका देशहरूबाट फ्रान्सेली सेना र प्रभाव बाहिरिएको छ। सन् २०२४ मा नाइजरको सैनिक जुन्ताले अमेरिकी सैन्य आधार शिविरहरू समेत बन्द गराएर रुसतर्फ हात बढाएको थियो।

फाउन्डेसनका संस्थापक इभोर इचिकोविट्जका अनुसार, केही वर्षअघिसम्म असम्भव मानिएको उपलब्धि रुसले हासिल गरेको छ। रुसका प्रतिस्पर्धी पश्चिमी देशहरूले यस परिवर्तनलाई गम्भीरतापूर्वक नलिए ठूलो मूल्य चुकाउनुपर्ने चेतावनी विश्लेषकहरूले दिएका छन्।

मस्कोमा तेस्रो ‘रुस-अफ्रिका शिखर सम्मेलन’

अध्ययनको प्रतिवेदन सार्वजनिक भएकै समयमा मस्कोमा तेस्रो ‘रुस-अफ्रिका शिखर सम्मेलन’ सम्पन्न भएको छ।

रुसी राष्ट्रपति भ्लादिमिर पुटिनले आयोजना गरेको उक्त शिखर सम्मेलनमा २२ जना अफ्रिकी राष्ट्राध्यक्षसहित ४८ देशका प्रतिनिधिमण्डलहरू सहभागी थिए।

सुरुमा सैन्य तथा रक्षा सहकार्यमा मात्र केन्द्रित रहेको रुसले अफ्रिकाका बहुमूल्य खनिज पदार्थहरूमा पहुँच, वैकल्पिक भुक्तानी प्रणाली र खाद्यान्न तथा ऊर्जा सुरक्षामा ध्यान केन्द्रित गर्न थालेको छ।

सार्वभौमिकता र विदेशी हस्तक्षेपप्रति युवाहरूको चिन्ता

अध्ययनले अफ्रिकी युवाहरूमा विदेशी प्रभावप्रति चासो बढे पनि आफ्नै देशको सार्वभौमिकताबारे गम्भीर चिन्ता रहेको देखाएको छ । ८० प्रतिशत सहभागीहरूले आफ्ना देशमा बढ्दो विदेशी हस्तक्षेपप्रति चिन्ता व्यक्त गरेका छन् (जुन दुई वर्षअघि ७२% थियो)।

३९ प्रतिशत युवाहरूले विदेशी साझेदारहरूसँग सम्झौता गर्दा आफ्ना प्राकृतिक स्रोतसाधनहरूको सुरक्षा पहिलो शर्त हुनुपर्ने बताएका छन् ।४३ प्रतिशतले साझेदारीबाट देशलाई प्रत्यक्ष आर्थिक लाभ र पूर्वाधार विकास मिल्नुपर्नेमा जोड दिएका छन्।