Comments Add Comment

ब्लग

List Grid
केपी ओलीज्यू ,सरकार किन चाहियो ?

२०७४ असोज २८ गते संविधानसभाबाट रुपान्तरित व्यवस्थापिका संसदको अन्तिम बैठकलाई सम्बोधन गर्दै प्रमुख प्रतिपक्षी तात्कालिन नेकपा एमालेका अध्यक्ष केपी शर्मा ओलीले प्रधानमन्त्रीलाई प्रश्न गरेका थिए –“लोकतन्त्र भनेको कानुन नमान्नु हो ? आचारसंहिताको पालना गर्नु नपर्ने हो ? मर्यादा भित्र बस्न नपर्ने हो ? जवाफदेही हुन नपर्ने हो ? अथवा अधिकारप्राप्त संस्थाले भनेको कुरा मान्नु नपर्ने […]

कोभिडको पञ्जाबाट हामी यसरी पार भयौं

सदाझैं गंगालाल हृदय रोग केन्द्रको ड्युटी सकेर उनी घर फर्किन् । १२ घण्टासम्म पीपीई लगाएर भोक–प्यास नभनी ड्युटी गर्नुपर्ने उनी घर फर्किंदा सधैंजसो थकित देखिन्थिन् । लामो समयसम्म पीपीई लगाउनुपर्ने र त्यसमाथि सीसीयू ड्युटी अनि घर आएपछि पनि १९ महिनाकी छोरी हेर्नुपर्ने । लकडाउनको बेला पनि निरन्तर काममा खटिरहेकी थिइन् । उनको दुःख देखेर मैले […]

युवा हस्तक्षेप जरूरी भो

कतिपय शब्द सन्दर्भको परिभाषा बदल्ने गरी युवा हस्तक्षेप हुन ढिला भइसक्यो । सचेत युवाहरूले अब राजनीतिमा खुल्ला हस्तक्षेप गर्नुपर्छ र गर्नेछन् । हामीले विश्वास गरेको दुनियाँले स्वीकार गरेको र पुँजीवादपन्थीहरूसँग पौंठेजोरी खेलीरहेको भौतिकवादको शानदार भनाइ के हो भने हरेक चिजको उत्पति, विकास र विनास स्वयंभित्र रहेको हुन्छ । सायद वर्तमानमा त्यही टकराइरहेकोले होला कि यत्रतत्र […]

जब ‘उखान’ले अपमानित गर्छ

लामा–लामा वाक्यहरूको साटो एउटै उखान टुक्काले मनको भाव गजबसँग दर्शाउँछ । उखानहरूले हाम्रो बोलाइलाई ‘तिख्खर’ बनाउँछ । उखान टुक्काहरूले समाजमा भइरहेका चालचलन कस्ता छन् भन्ने पनि देखाउँछ । कति उखानहरू समय परिवर्तन हुँदै जाँदा प्रयोग गर्न छोडिन्छन् । विशेष गरी त्यस्ता उखान–टुक्का जसले कुनै जाति विशेष वा समुदायलाई अपमानित गर्छन् । नेपालमा महिला र जात […]

भ्रममा नपरौं, कोरोनासँग सतर्क भएर चाडवाड मनाऔं !

चीनको वुहान प्रान्त हुँदै हाल विश्वव्यापीरुपमा फैलिरहेको कोरोनाले आम मानिसको दैनिकी, पठनपाठन, पेशा, व्यवसाय लगायत विभिन्न क्षेत्रलाई प्रत्यक्ष/अप्रत्यक्षरुपले नकारात्मक असर पारिरहेकै छ । कुनैपनि शस्त्र–अस्त्रविना नै आज एउटा सूक्ष्म भाइरसले विश्वमै आक्रमण गराइराख्दा पनि यसको समाधान एवं रोकथामका लागि पहल हुन नसक्नुले विश्व नै तहस–नहस बनाइरहेको अवस्था छ । कोभिड १९ को जञ्जालमा एक–एक गर्दै […]

समृद्धिको सोपानमा ओलीका सपना

एकजना विद्वानले भनेका छन्,– ‘सपना त्यो होइन, जुन निदाएको बेला देखिन्छ । सपना त त्यो हो, जसले निदाउन नै दिँदैन ।’ नेकपा अध्यक्ष केपी शर्मा ओली वि.सं.२०७२ असोज २४ गते पहिलो पटक नेपालको प्रधानमन्त्री बने । दोस्रोपटक ‘समृद्ध नेपालः सुखी नेपाली’को मूल नारा लिएर ०७४ साल फागुन ३ गतेदेखि उनले मुलुकको शक्तिशाली प्रधानमन्त्रीका रूपमा नेतृत्व […]

अयोध्या प्रसङ्ग : माडीवासीका लागि अवसर र चुनाैती

भगवान रामको जन्म माडीको अयोध्यापुरी क्षेत्रमा भएको हुन सक्ने अभिव्यक्ति प्रधानमन्त्री केपी शर्मा ओलीले दिएपछि त्यसका बारेमा देशैभर र छिमेकी देशमा पनि विभिन्न बहसहरु भए । माडीमा पनि विभिन्न बहसहरु चले । यथार्थमा भन्नुपर्दा यो विषयले माडीमा अवसर र चुनाैती एकै साथ हाम्रा सामु खडा गरेको छ । अवसर र चुनाैतीको सामना गर्दै अगाडि बढ्नु […]

आकृतिमा बुबालाई भेट्दा

सजीव मुस्कानमा पाउने त्यो सामीप्यता, माया, प्यार दुलार, स्नेह दुर्लभ भइसकेको एउटी छोरीको अगाडि जब मूर्तिकार लक्ष्मण भुजेल अनि राजन काफ्लेजीले प्लास्टिकले छोपेको मूर्तिको मुहार उघार्दा आफ्नो अगाडि देखिएको बुबाको आकृतिले यो छोरीको मन र मुटु दुवै एकैछिन ढक्क भएर रोकिएको अनुभूति भएको थियो । ‘डिल्लीबजारको फलानो ठाउँमा आउनुस न एकचोटी।’ फोनको घण्टीपछिको आवाज थियो […]

हामी युवा : कोही हनुमान, कोही बैरागी !

‘विद्यार्थीहरूले आफैँलाई स्कुलमार्फत ठूलो ऋणमा डुबाउने हुँदा समाज परिवर्तन गर्ने बारे सोच्न सक्दैनन्। जब तपाईं ऋण प्रणालीमा मानिसहरूलाई पासोमा पार्नुहुन्छ, तिनीहरू अरू कुरा सोच्नका लागि समय लिन सक्दैनन्।’ – भाषाविज्ञानका ज्ञाता नोम चोम्स्की चोम्स्कीले यो भनाइ संयुक्त राज्य अमेरिकाका युवाहरूका लागि लेखेका अथवा भनेका हुन् । उनको यो भनाइ जति त्यहाँको अधिकांश युवाहरूका लागि सान्दर्भिक […]

अनि बाबुको थर ?

अनि बाबुको नामचाहिँ के हो नि ? मोइन । अनि बाबुको थर ? उद्दीन । उद्दीन ? हजुर म मुस्लिम । यति भनिनसक्दै म उहाँको अनुहारमा खल्लोपन पढिहाल्छु । यस्तै प्रश्न र उस्तै जवाफ मैले बारम्बार दिइरहेँ । सायद यो क्रम चलिरहने नै छ, जबजब म मलाई मेरो हिन्दु बाहुन साथीले घरमा आमन्त्रण गरिरहन्छन् । […]

हरियो लेहंगा

‘योपल्ट तीजको पार्टी साउनमै गर्नुपर्ने भयो, मेरो अरु धेरै ठाउँमा दर खान जानु छ, त्यही भएर अलिक अगाडी गर्न लागेको ,ज्वाईं लिएर आइस्यो है मैयाँ’ – भाउजूको निमन्त्रणा भन्दा धेरै आदेश मिसिएको श्वर । ‘हवस् भाउजू , म काममा मिलाएर आउँछु नि’– मेरो स्विकारोक्ति सहितको मधुरो श्वर । ‘अनि सुनिस्यो त ! ड्रेस कोड चाहीँ […]

महिला, सामाजिक दृष्टिकोण र पितृसत्ता

म मानवताबादी हुँ । त्यसैले सबैमाथि मानववत् व्यवहार होस् भन्ने चाहन्छु । अहिले महिलासँग जोडिएर सञ्चारमाध्यममा आइरहेका हिंसाका घटनाले विचलित छु । महिलालाई हेर्ने सामाजिक दृष्टिकोणले मन उदेलित छ । त्यसैले यसको सन्दर्भमा केही लेखौं जस्तो लाग्यो । महिला र पुरुषबीच एउटै कुराको मात्र भिन्नता छ, त्यो हो शारीरिक बनावट । यो पनि प्रजननका लागि […]

ओली सरकारको ४ महिने लकडाउन

चैत ११ गतेदेखि लगाएको १२० दिन लामो लकडाउन साउन ६ गतेबाट अन्त्य गरिएको छ । किन लकडाउन गरियो ? अनि किन लकडाउन खोलियो ? यसका बारेमा नागरिकलाई सरकारले सुसूचित गरेको छैन । १२० दिन अघि संक्रमणको जोखिम कम र संक्रमित संख्या न्यून भएको बेला लकडाउन गरिएको थियो ।तर, आज संक्रमणको जोखिम उच्च र संक्रमित संख्या […]

वीपी कोइराला र अहिलेको कांग्रेस

नेपालमा मात्र नभई सारा विश्वमा नै उच्च छवि बनाएका एक महान् राजनीतिज्ञ हुन्, वीपी कोइराला । नेपाली कांग्रेस पार्टीका संस्थापक नेता कोइराला आफ्नो जीवनभर प्रजातन्त्रका लागि लडिरहे । दूरदर्शी नेता कोइरालाको आदर्श, विचार र सिद्धान्त अहिले पनि उत्तिकै सान्दर्भिक छ । आज अर्थात् साउन ६ गते कोइरालाको स्मृति दिवस । यही लेखमार्फत वीपीको राजनीतिक जीवन […]

साउने संक्रान्तिमा लुतो फालेको सम्झना

आज साउने संक्रान्ति । आजबाट दिनहरु छोटा हुन्छन् भन्ने विश्वास छ । बाढी पहिरोबाट बाचिँयो भन्ने आत्मविश्वासका साथ मनाइने साउने संक्रान्तिपछि चाडबाडहरु सुरु हुन्छन् । नाग पंचमी, जनै पूर्णिमा, श्रीकृष्ण जन्माष्टमी, तीज, दशैं तिहारजस्ता महत्वपूर्ण चाड पर्वहरु भित्रिन्छन्। हामी सानै हुँदादेखि साउने संक्रान्तिलाई तिउरे लाउने र लुतो फाल्ने पर्वका रुपमा मान्थ्यौं । यो चलन सबै […]

अबको वैकल्पिक राजनैतिक शक्ति कस्तो ?

मलाई प्राथमिक तह अध्ययन गर्दा विद्यालयका विभिन्न कार्यक्रममा, ‘पञ्चायती व्यवस्था अमर रहोस्’, ‘हाम्रा राजा हाम्रो देश प्राणभन्दा प्यारो छ’ भन्दै नारा लगाएर हिँडेको अलिअलि स्मरण छ। विकट गाउँमा भएर होला, जनताको अधिकार प्राप्त गरिएको भनिएको २०४६ सालको जनअन्दोलनको पनि केही भेउ पाइएन। त्यतिखेरको फलामे ढोका भनाउँदो एसएलसी पास नगरिकन शहर बजारतिर आउने कुनै अवसर मिलेन […]

नेकपामा तानातान : न बिग्रह न समाधान

सत्तारुढ नेकपा अनिर्णयको बन्दीजस्तै भएको छ । स्थायी समितिको बैठक सुरु भएको करिब एक महिना बित्न लाग्दा सहमतिको कुनै सुत्र फेला परेको छैन । प्रधानमन्त्री तथा नेकपाका अध्यक्ष केपी शर्मा ओलीले दुवै पदबाट राजीनामा दिनुपर्ने माग उठेपछि एकाएक अवरुद्ध हुन पुगेको स्थायी समितिको बैठक कसरी टुङ्गिएला भन्ने सर्वत्र चासोमात्र उत्पन्न भएको छैन, पार्टीमा लम्बिएको डेडलकबाट […]

महानायकका नाममा

अविछिन्न नेपाली चलचित्र क्षेत्रको विकासका लागि नायक राजेश हमालको ठूलो योगदान छ । हमालले यस क्षेत्रमा पुर्‍याएको योगदानको मूल्याङ्कन काहीँ न काहीँ गएर हुनुपर्ने थियो । चलचित्रको बाटो नै नकोरिएको समयमा उनले नायकको भूमिका देखाए । अरूले बनाएको बाटोमा हिँड्न त कठिन ठानेर खुट्टा कमाउने मान्छेको स्वभावका कारण यो बाटो बनाउन निकै चुनौतीपूर्ण थियो । […]

हामीले किन भारतीय न्युज च्यानल बन्द गर्‍यौं ?

मेरो जन्म नेपालमा भयो । तर, बाल्यकाल भारतमै बित्यो । त्यस कारण पनि मेरो भारतसँग आत्मीय सम्बन्ध छ । मेरो भारतीय व्यवसायीहरुसँग राम्रो सम्बन्ध छ र उनीहरुसँग नियमित रुपमा व्यवसाय गरिरहेको छु । मेरा भारतीय साथीहरूको सङ्ख्या पनि धेरै छ, जुन हामीबीच घनिष्ट आत्मीय सम्बन्ध छ, जुन व्यापार र राजनीति भन्दा पनि माथि छ । […]

बहुमत नफापेको बहुदल

अहिले नेपालको राजनीतिक बजार निकै पेचिलो, घोचिलो, आरोपिलो अवस्थामा छ । नयाँ संविधानको व्यवस्था अनुसार २०७४ साल मंसिर १० र २१ गरी दुई चरणमा सम्पन्न भएको प्रतिनिधिसभाको निर्वाचनमा तत्कालीन एमाले—माओवादी केन्द्रले दुई तिहाई नजिकको बहुमत प्राप्त गरेपछि २०७४ साल फागुन ३ गते दोश्रो पटक कुर्चीमा बसेका प्रधानमन्त्री केपी शर्मा ओलीको कुर्सी ९ रेक्टर स्केलको भूकम्प […]

आफ्नै जीवनको मध्यावधि समीक्षा

यौटा बत्ती बालौँ भन्थेँ पुग्न माथि माथि बत्ती नबल्दै यो जीवन जाने हो कि साथी । म कार्यरत संस्था नेपाल राष्ट्र बैंकले वर्षेनी मौद्रिक नीतिको मध्यावधि समीक्षा गर्दछ । जुनसुकै संस्था, परियोजना वा कार्यक्रमको निर्धारित उद्देश्य हासिल गर्नका लागि मध्यावधि समीक्षा गर्ने पर्दछ । नत्र सो कार्यक्रमको प्रगति, उपलब्धि तथा कमजोरीबारे जानकारीको अभावमा सारा प्रयास […]