Comments Add Comment

ब्लग

List Grid
म नेपाल आउँदैछु

नर्थ होबर्टमा रहेको एक भट्टी ! भर्खरै सकिएको कामको थकानले हो या चिसो मौसमका कारण, म यहाँको एक लोकल भट्टीमा पहिलो गिलास बियरको चुस्की लिंदैथिएँ । कागले घैंटाको पिंधमा रहेको पानी पिउन बगरबाट ढुंगाहरू ल्याउँदै घैंटामा खसालेर प्यास बुझाउँदा जुन मज्जा लिएको थियो, त्यस्तै आनन्द लिइरहेको थिएँ । यत्तिकैमा मेरो मोबाइलमा घन्टी बज्यो । मैले […]

चरित्र भनेको के हो ?

हामी सानो छँदा गाउँमा कहिलेकाहीँ एकजना वृद्ध एकल महिला आउनुहुन्थ्यो, जसलाई हामी ‘साधुनी आमै’ भन्थ्यौं । उहाँलाई सम्झिँदा मलाई निधारभरि चाउरी, शरीरमा पहेँलो धोती सारी, निधारमा गेरू रंगको टिका, उदास आँखाहरू भएकी एकल महिलाको झलक आउँछ । यताउति सबैजनाले साउती मारेर भन्थे– साधुनी आमै बोक्सी हो, उनको आँखामा आँखा जुधाएर कहिल्यै नहेर्नु, बिरामी बनाइदिन्छिन् । […]

सरकारले नै हार्‍यो चैनपुर मोर्चा

खाँदबारी जिल्ला प्रहरी कार्यालयमा पुस्तकालय रहेछ । हिरासतमा पुस्तकालय ! अनौठो लागेको थियो । त्यहाँ मैले एउटा निकै राम्रो पुस्तक पढ्न पाएँ, ‘अर्थशास्त्र र २१ औँ शताब्दीको पुँजीवाद कस्तो होला ?’ भन्ने विषयक पुस्तक थियो । तीन महिनापछि कपाल छाँट्ने काम गरेँ । प्रहरीको व्यवहार अपवादवाहेक सरल थियो । तर, थुनुवालाई फसाउने कार्यमा कुशल रहेछ […]

बालुवाटार र कार्की ब्याङ्क्वेटमा नुहेको नेकपाको शिर

देख्छु मैले हिजोआज नामी मान्छेको घर बिग्रिएको घरको छानोबाट पानी चुहेको शरीर घाउ खटिराले कुहेको सन्तानहरु बुद्धिहीन भई तुहेको ठाडो शिर लाज मानेर नुहेको । प्रितम पाण्डेको कविताका यी हरफहरु नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (नेकपा) का नेता तथा कार्यकर्ताहरु सम्झिरहेका होलान् अहिले । पाण्डेले कवितामा भनेजस्तै गत निर्वाचनमा झण्डै दुई तिहाई जनमत प्राप्त नेकपा एउटा नामी […]

सुन्दै ऐठन हुने विभेदको पाटो

`तिमीले पनि यस्तै ज्यादती त भोगेकी छैनौँ ? एउटै पार्टीबाट जितेको हुनाले यसरी तोडफोडमै उत्रिनुपर्ने अवस्था सम्भवत: आ´को छैन होला, कि कसो?´ मोबाइलको म्यासेन्जरमा टिङ्टिङ आवाज आयो । म्यासेज साथीको थियो।पर्वको समय भए पनि कोरोनाभित्रको पर्व भएकाले व्यस्तता अलि कमै थियो । अन्य समयको तुलनामा पाहुनाहरुको चाप शून्य जस्तै थियो।फुर्सदै थियो । त्यसैले तत्काल म्यासेज […]

सबैथोक खुल्यो, स्कुल कहिले खोल्ने ?

बाबा ! मैले त स्कुल जाने बाटो नै बिर्सिसकेँ । साथीहरु र शिक्षकहरुको अनुहार बिर्सिसकेँ । स्कुल कहिले खुल्छ ? अनलाइन कक्षा सकिनेबित्तिकै छोरीले प्रश्न गरिन् । छोरी ! समय नै यस्तो छ के गर्ने त ? अनलाइनमा आँखा तानितानी पढ्दा थाकेकी र साथीहरुसँग उफ्रिएर रमाउन नपाउँदा आत्तिएकी छोरीलाई मैले सम्झाउने कोशिस गरेँ । छोरीका […]

नाबालक छोरालाई पनि छाडेन कोरोनाले

देशव्यापी लकडाउन हुँदा नेपालमा दैनिकजसो छिटफुट कोरोनाका बिरामीहरू देखिन थालेका थिए । छिमेकीहरू घर बाहिर निस्कन निकै डराउँथे । तर, मेरो पेशाले भने बन्दाबन्दी भए पनि घरमै रहने छुट दिएको थिएन । म कार्यालय आउने–जाने गरेको देखेर उनीहरूले मलाई टोलमा कोरोना ल्याउने भनेकै कि स्वास्थ्यकर्मी कि सञ्चारकर्मी हो भनेर जिस्काउने गर्दथे । यतिसम्म कि नगरपालिकाको […]

केपी ओलीज्यू ,सरकार किन चाहियो ?

२०७४ असोज २८ गते संविधानसभाबाट रुपान्तरित व्यवस्थापिका संसदको अन्तिम बैठकलाई सम्बोधन गर्दै प्रमुख प्रतिपक्षी तात्कालिन नेकपा एमालेका अध्यक्ष केपी शर्मा ओलीले प्रधानमन्त्रीलाई प्रश्न गरेका थिए –“लोकतन्त्र भनेको कानुन नमान्नु हो ? आचारसंहिताको पालना गर्नु नपर्ने हो ? मर्यादा भित्र बस्न नपर्ने हो ? जवाफदेही हुन नपर्ने हो ? अथवा अधिकारप्राप्त संस्थाले भनेको कुरा मान्नु नपर्ने […]

कोभिडको पञ्जाबाट हामी यसरी पार भयौं

सदाझैं गंगालाल हृदय रोग केन्द्रको ड्युटी सकेर उनी घर फर्किन् । १२ घण्टासम्म पीपीई लगाएर भोक–प्यास नभनी ड्युटी गर्नुपर्ने उनी घर फर्किंदा सधैंजसो थकित देखिन्थिन् । लामो समयसम्म पीपीई लगाउनुपर्ने र त्यसमाथि सीसीयू ड्युटी अनि घर आएपछि पनि १९ महिनाकी छोरी हेर्नुपर्ने । लकडाउनको बेला पनि निरन्तर काममा खटिरहेकी थिइन् । उनको दुःख देखेर मैले […]

युवा हस्तक्षेप जरूरी भो

कतिपय शब्द सन्दर्भको परिभाषा बदल्ने गरी युवा हस्तक्षेप हुन ढिला भइसक्यो । सचेत युवाहरूले अब राजनीतिमा खुल्ला हस्तक्षेप गर्नुपर्छ र गर्नेछन् । हामीले विश्वास गरेको दुनियाँले स्वीकार गरेको र पुँजीवादपन्थीहरूसँग पौंठेजोरी खेलीरहेको भौतिकवादको शानदार भनाइ के हो भने हरेक चिजको उत्पति, विकास र विनास स्वयंभित्र रहेको हुन्छ । सायद वर्तमानमा त्यही टकराइरहेकोले होला कि यत्रतत्र […]

जब ‘उखान’ले अपमानित गर्छ

लामा–लामा वाक्यहरूको साटो एउटै उखान टुक्काले मनको भाव गजबसँग दर्शाउँछ । उखानहरूले हाम्रो बोलाइलाई ‘तिख्खर’ बनाउँछ । उखान टुक्काहरूले समाजमा भइरहेका चालचलन कस्ता छन् भन्ने पनि देखाउँछ । कति उखानहरू समय परिवर्तन हुँदै जाँदा प्रयोग गर्न छोडिन्छन् । विशेष गरी त्यस्ता उखान–टुक्का जसले कुनै जाति विशेष वा समुदायलाई अपमानित गर्छन् । नेपालमा महिला र जात […]

भ्रममा नपरौं, कोरोनासँग सतर्क भएर चाडवाड मनाऔं !

चीनको वुहान प्रान्त हुँदै हाल विश्वव्यापीरुपमा फैलिरहेको कोरोनाले आम मानिसको दैनिकी, पठनपाठन, पेशा, व्यवसाय लगायत विभिन्न क्षेत्रलाई प्रत्यक्ष/अप्रत्यक्षरुपले नकारात्मक असर पारिरहेकै छ । कुनैपनि शस्त्र–अस्त्रविना नै आज एउटा सूक्ष्म भाइरसले विश्वमै आक्रमण गराइराख्दा पनि यसको समाधान एवं रोकथामका लागि पहल हुन नसक्नुले विश्व नै तहस–नहस बनाइरहेको अवस्था छ । कोभिड १९ को जञ्जालमा एक–एक गर्दै […]

समृद्धिको सोपानमा ओलीका सपना

एकजना विद्वानले भनेका छन्,– ‘सपना त्यो होइन, जुन निदाएको बेला देखिन्छ । सपना त त्यो हो, जसले निदाउन नै दिँदैन ।’ नेकपा अध्यक्ष केपी शर्मा ओली वि.सं.२०७२ असोज २४ गते पहिलो पटक नेपालको प्रधानमन्त्री बने । दोस्रोपटक ‘समृद्ध नेपालः सुखी नेपाली’को मूल नारा लिएर ०७४ साल फागुन ३ गतेदेखि उनले मुलुकको शक्तिशाली प्रधानमन्त्रीका रूपमा नेतृत्व […]

अयोध्या प्रसङ्ग : माडीवासीका लागि अवसर र चुनाैती

भगवान रामको जन्म माडीको अयोध्यापुरी क्षेत्रमा भएको हुन सक्ने अभिव्यक्ति प्रधानमन्त्री केपी शर्मा ओलीले दिएपछि त्यसका बारेमा देशैभर र छिमेकी देशमा पनि विभिन्न बहसहरु भए । माडीमा पनि विभिन्न बहसहरु चले । यथार्थमा भन्नुपर्दा यो विषयले माडीमा अवसर र चुनाैती एकै साथ हाम्रा सामु खडा गरेको छ । अवसर र चुनाैतीको सामना गर्दै अगाडि बढ्नु […]

आकृतिमा बुबालाई भेट्दा

सजीव मुस्कानमा पाउने त्यो सामीप्यता, माया, प्यार दुलार, स्नेह दुर्लभ भइसकेको एउटी छोरीको अगाडि जब मूर्तिकार लक्ष्मण भुजेल अनि राजन काफ्लेजीले प्लास्टिकले छोपेको मूर्तिको मुहार उघार्दा आफ्नो अगाडि देखिएको बुबाको आकृतिले यो छोरीको मन र मुटु दुवै एकैछिन ढक्क भएर रोकिएको अनुभूति भएको थियो । ‘डिल्लीबजारको फलानो ठाउँमा आउनुस न एकचोटी।’ फोनको घण्टीपछिको आवाज थियो […]

हामी युवा : कोही हनुमान, कोही बैरागी !

‘विद्यार्थीहरूले आफैँलाई स्कुलमार्फत ठूलो ऋणमा डुबाउने हुँदा समाज परिवर्तन गर्ने बारे सोच्न सक्दैनन्। जब तपाईं ऋण प्रणालीमा मानिसहरूलाई पासोमा पार्नुहुन्छ, तिनीहरू अरू कुरा सोच्नका लागि समय लिन सक्दैनन्।’ – भाषाविज्ञानका ज्ञाता नोम चोम्स्की चोम्स्कीले यो भनाइ संयुक्त राज्य अमेरिकाका युवाहरूका लागि लेखेका अथवा भनेका हुन् । उनको यो भनाइ जति त्यहाँको अधिकांश युवाहरूका लागि सान्दर्भिक […]

अनि बाबुको थर ?

अनि बाबुको नामचाहिँ के हो नि ? मोइन । अनि बाबुको थर ? उद्दीन । उद्दीन ? हजुर म मुस्लिम । यति भनिनसक्दै म उहाँको अनुहारमा खल्लोपन पढिहाल्छु । यस्तै प्रश्न र उस्तै जवाफ मैले बारम्बार दिइरहेँ । सायद यो क्रम चलिरहने नै छ, जबजब म मलाई मेरो हिन्दु बाहुन साथीले घरमा आमन्त्रण गरिरहन्छन् । […]

हरियो लेहंगा

‘योपल्ट तीजको पार्टी साउनमै गर्नुपर्ने भयो, मेरो अरु धेरै ठाउँमा दर खान जानु छ, त्यही भएर अलिक अगाडी गर्न लागेको ,ज्वाईं लिएर आइस्यो है मैयाँ’ – भाउजूको निमन्त्रणा भन्दा धेरै आदेश मिसिएको श्वर । ‘हवस् भाउजू , म काममा मिलाएर आउँछु नि’– मेरो स्विकारोक्ति सहितको मधुरो श्वर । ‘अनि सुनिस्यो त ! ड्रेस कोड चाहीँ […]

महिला, सामाजिक दृष्टिकोण र पितृसत्ता

म मानवताबादी हुँ । त्यसैले सबैमाथि मानववत् व्यवहार होस् भन्ने चाहन्छु । अहिले महिलासँग जोडिएर सञ्चारमाध्यममा आइरहेका हिंसाका घटनाले विचलित छु । महिलालाई हेर्ने सामाजिक दृष्टिकोणले मन उदेलित छ । त्यसैले यसको सन्दर्भमा केही लेखौं जस्तो लाग्यो । महिला र पुरुषबीच एउटै कुराको मात्र भिन्नता छ, त्यो हो शारीरिक बनावट । यो पनि प्रजननका लागि […]

ओली सरकारको ४ महिने लकडाउन

चैत ११ गतेदेखि लगाएको १२० दिन लामो लकडाउन साउन ६ गतेबाट अन्त्य गरिएको छ । किन लकडाउन गरियो ? अनि किन लकडाउन खोलियो ? यसका बारेमा नागरिकलाई सरकारले सुसूचित गरेको छैन । १२० दिन अघि संक्रमणको जोखिम कम र संक्रमित संख्या न्यून भएको बेला लकडाउन गरिएको थियो ।तर, आज संक्रमणको जोखिम उच्च र संक्रमित संख्या […]

वीपी कोइराला र अहिलेको कांग्रेस

नेपालमा मात्र नभई सारा विश्वमा नै उच्च छवि बनाएका एक महान् राजनीतिज्ञ हुन्, वीपी कोइराला । नेपाली कांग्रेस पार्टीका संस्थापक नेता कोइराला आफ्नो जीवनभर प्रजातन्त्रका लागि लडिरहे । दूरदर्शी नेता कोइरालाको आदर्श, विचार र सिद्धान्त अहिले पनि उत्तिकै सान्दर्भिक छ । आज अर्थात् साउन ६ गते कोइरालाको स्मृति दिवस । यही लेखमार्फत वीपीको राजनीतिक जीवन […]