+
+

ओलीले शिलान्यास गरेका २ खर्बका सडक : बनेनन् डीपीआर, भेटिएन ऋण दाता

१ चैत २०७७ मा तत्कालीन प्रधानमन्त्री केपी शर्मा ओलीले शिलान्यास गरेका प्रादेशिक एवम् स्थानीय तहको केन्द्र जोड्ने सडकहरूको डीपीआर त बनेको छैन नै, सडक बनाउनका लागि कुनै दातृ निकाय समेत तयार नभएकाले आयोजना अलपत्र छन् ।

रवीन्द्र घिमिरे रवीन्द्र घिमिरे
२०७८ चैत १८ गते २०:५९
१ चैत २०७७ मा २२८ स्थानीय तहका केन्द्र जोड्न पक्की सडकको शिलान्यास गर्दै तत्कालीन प्रधानमन्त्री केपी शर्मा ओली/फाइल तस्वीर

१८ चैत, काठमाडौं । पूर्वतयारी नसकी राजनीतिक लाभ लिन हतार–हतार आयोजना शिलान्यास गर्दा के हुन्छ ? यसको ज्वलन्त उदाहरण हो, सबै स्थानीय तहका केन्द्रलाई जोड्न शिलान्यास गरिएका पक्की सडक आयोजनाहरु । १ चैत २०७७ मा तत्कालीन प्रधानमन्त्री केपी शर्मा ओलीले शिलान्यास गरेका प्रादेशिक एवम् स्थानीय सडक निर्माण तथा सुधार कार्यक्रमअन्तर्गत सडकहरू अहिले अलपत्र छन् ।

तत्कालीन समयमा सडक नपुगेका २२८ स्थानीय तहका केन्द्र जोड्न पक्की सडक निर्माणको शिलान्यास गरिए पनि लगानीको स्रोत नै सुनिश्चित नभएकाले सडकहरुको डीपीआर बनाउने काम समेत अघि बढ्न नसकेको हो ।

कार्यक्रमका लागि सरकारले स्थानीय पूर्वाधार विभागलाई चालु आर्थिक वर्षमा २ अर्ब ५० करोड रुपैयाँ बजेट दिइएको छ । वैदेशिक स्रोतबाट यो रकम खर्चिने गरी बजेट राखिए पनि अहिलेसम्म कुन दातृ निकायले यी सडक आयोजनामा लगानी गर्छन् भन्ने तय छैन । यसले गर्दा शुभारम्भ भएका सडकहरुको निर्माण अन्योलमा परेको छ ।

सडकको विस्तृत परियोजना प्रतिवेदन (डीपीआर), वातावरणीय अध्ययन मूल्यांकन (ईआईए), रुट निर्धारण र लगानीको स्रोत समेत सुनिश्चित नगरी ओलीले काठमाडौंबाट स्वीच थिचेर सडक निर्माणको शुभारम्भ गरेका थिए । सत्ताबाट बर्हिगमित हुनुपर्ने त्रासका बीचमा हतार–हतार २ हजार सडक निर्माणको शुभारम्भ घोषणा गरेका थिए ।

गत आर्थिक वर्ष २०७७/७८मा यस्ता सडक आयोजनाहरुका लागि ५ अर्ब बजेट थियो । तर, ४ अर्ब वैदेशिक दातृ निकायबाट लिन ऋण सम्झौता गनुपर्ने थियो । तर, विश्व बैंकसँग भइरहेको छलफल निष्कर्षमा नपुगेकाले आयोजना कार्यान्वयन हुने अवस्था थिएन ।

तत्कालीन अर्थमन्त्री विष्णु पौडेलले १४ जेठ २०७८ मा ल्याएको चालु आर्थिक वर्ष २०७८/७९ को बजेटमा यो परियोजनाका लागि झन बजेट घटाएर ३ अर्ब २० करोड बजेट छुट्याएका थिए । तर, सो रकम पनि कुन दातृ निकायबाट आउने हो भन्ने यकिन थिएन ।

नयाँ सरकार बनेपछि आएको प्रतिस्थापन बजेटले सडक आयोजनाका लागि करिब २ अर्ब ६० करोड बजेट सुनिश्चित गरेको थियो । तर, यसपटक पनि २ अर्ब ५० करोड रुपैयाँ वैदेशिक स्रोतबाट खर्च गर्ने लक्ष्य रहेकोमा अहिलेसम्म यी सडक बनाउन दातृ निकायसँग सरकारको सम्झौता नै भएको छैन ।

स्थानीय पूर्वाधार विभागका प्रवक्ता होमनाथ पौडेल विश्व बैंकसँग ऋण लिएर यी सडक आयोजनाहरु अघि बढाउन छलफल भइरहेको बताउँछन् । ‘आगमाी हप्ता विश्व बैंकसँग यो परियोजनामा हुने लगानीबारे छलफल गर्दैछौं,’ उनले भने, ‘स्रोतको अभावका कारण आयोजना अघि बढ्न नकसकेको हो, आगामी आर्थिक वर्षबाट निर्माण अघि बढाउन प्रयत्नरत छौं ।’

शिलान्यास भएपनि कतिपय स्थानीय तहले सडकको रुट नै तय गरेका छैनन् । कतिपय सडकका तयार भइसकेका डीपीआरहरूको पुनरावलोकन गर्नुपर्ने अवस्था छ ।

शिलान्यासका बेला लक्ष्यअनुसार सडक बनाइसक्न करिब २ खर्ब रुपैयाँ लाग्ने आकलन थियो । तर, विभिन्न स्थानीय तह र प्रदेशले पनि गाउँपालिकाको केन्द्र जोड्ने सडक र सडक खण्डहरुमा काम गरिरहेकाले करिब अब एक खर्ब स्रोत खोज्नुपर्ने अवस्था रहेको पौडेल बताउँछन् ।

‘करिब ५०–६० अर्ब रुपैयाँ संघीय सरकारले स्रोत खोज्नुपर्छ, बाँकी प्रदेश र स्थानीय तहले लगानी गर्छन्,’ प्रवक्ता पौडेलले भने, ‘सबै आयोजनाको अध्ययन भइनसकेको र हामीले प्रारम्भिक खालको अध्ययन मात्रै गरेकाले पहिले भनिएजस्तो २ खर्ब नलाग्न सक्छ ।’ संघीय सरकारले सशर्त अनुदान दिलाएर प्रदेश सरकारमार्फत नै आयोजना अघि बढाउने तयारी छ ।

२२० भन्दा बढी स्थानीय तहका केन्द्रसम्म करिब ३ हजार ४ किलोमिटर सडक बनाउनुपर्ने विभागको अनुमान छ । त्यस्ता सडक खण्डमा पर्ने खोला र खोल्सामा मोटर गुड्न सक्ने ३०० भन्दा बढी वटा जति पुल पनि बनाउनुपर्ने आकलन छ ।

तर, स्थानीय तहका केन्द्र जोड्ने सडकहरुको निर्माण प्रदेश र स्थानीय तहहरुले आफ्नै तवरबाट पनि अघि बढाएकाले संघ सरकारको लगानी दोहोरो हुने सम्भावना पनि छ । तर, पनि संघीय सरकारले यो परियोजना कार्यान्वयन गर्न जोडबल गरिरहेको छ ।

लेखकको बारेमा
रवीन्द्र घिमिरे

आर्थिक-सामाजिक बिषयमा कलम चलाउने घिमिरे अनलाइनखबर बिजनेसमा कार्यरत छन् ।

यो खबर पढेर तपाईलाई कस्तो महसुस भयो ?

Khusi
                                chhu

खुसी

Dukhi
                                chhu

दुःखी

Achammit chhu

अचम्मित

Utsahit Chhu

उत्साहित

Akroshit Chhu

आक्रोशित

प्रतिक्रिया

भर्खरै पुराना लोकप्रिय
Advertisment

धेरै कमेन्ट गरिएका

छुटाउनुभयो कि ?