शान्ति सम्झौताका लागि अझै केही विषय मिल्न बाँकी छ : अमेरिकी उपराष्ट्रपति

अमेरिका र इरानबीच चलिरहेको युद्ध अन्त्यका लागि ठोस सहमतिमा पुग्न अझै केही मुख्य विषयहरूमा कुरा मिल्न बाँकी रहेको अमेरिकी उपराष्ट्रपति जेडी भान्सले बताएका छन् ।

उपराष्ट्रपति भान्सले राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले सम्झौतामा कहिले हस्ताक्षर गर्छन् वा सम्झौता कति बेला पूर्ण रूपमा लागु हुन्छ भन्ने कुरा अहिल्यै भन्न नसकिने स्पष्ट पारे।

प्रस्तावित सम्झौता अनुसार दुई देशबीचको युद्धविरामलाई थप ६० दिनका लागि लम्ब्याउने र इरानको आणविक कार्यक्रमको भविष्यका बारेमा वार्ता सुरु गर्ने योजना रहेको छ। यसअघि अमेरिकी अधिकारीहरूले दुवै देश सम्झौताको प्रारम्भिक खाकामा सहमत भइसकेको र यसलाई राष्ट्रपति ट्रम्प तथा इरानको शीर्ष नेतृत्वले अनुमोदन गर्न मात्र बाँकी रहेको बताएका थिए। तर, इरानी समाचार संस्था ‘तस्निम’ ले भने सम्झौता अझै परिपक्व नभएको जनाएको छ।

उपराष्ट्रपति भान्सका अनुसार, दुवै पक्षका वार्ताकारहरू यतिबेला सम्झौताको मस्यौदामा विशेष गरी इरानको ‘युरेनियम प्रवर्द्धन’को सीमाका विषयमा छलफल गरिरहेका छन्।

अमेरिकाले लामो समयदेखि इरानलाई उच्च प्रवर्द्धित युरेनियम उत्पादन बन्द गर्न र हाल रहेको मौज्दात नष्ट गर्न दबाब दिँदै आएको छ। यद्यपि, इरानले यस पटक ‘सद्भावपूर्वक’ वार्ता गरिरहेको भन्दै भान्सले सकारात्मक नतिजा आउनेमा विश्वास व्यक्त गरे। गत अप्रिल ८ देखि लागु भएको युद्धविरामका बीच दुवै देशले एकअर्कामाथि युद्धविराम उल्लंघन गरेको आरोप समेत लगाउँदै आएका छन्।

यदि यो सम्झौता सफल भएमा रणनीतिक रूपमा महत्त्वपूर्ण मानिने हर्मुज जलमार्गबाट व्यावसायिक जहाजहरूको आवतजावत खुला हुनेछ र इरानले त्यहाँ बिछ्याइएका विद्युतीय सुरुङहरू ३० दिनभित्र हटाउनुपर्नेछ।

बदलामा अमेरिकाले इरानमाथिको समुद्री नाकाबन्दी हटाउने र तेल बिक्रीका लागि लगाइएका कतिपय प्रतिबन्धहरू फुकुवा गर्नेछ। विश्वको कुल इन्धन व्यापारको एक-चौथाइ हिस्सा यही जलमार्गबाट हुने भएकाले यो युद्ध अन्त्य हुनु विश्व अर्थतन्त्रका लागि निकै महत्त्वपूर्ण मानिएको छ।