सुकीप्रति उदार भएको मिन आङ ह्लाइङको दाबी

७ असोज, याङ्गुन (म्यान्मा) (रासस/एएफपी)। म्यान्माका राष्ट्रपति मिन आङ ह्लाइङले सन् २०२१ मा सत्ताच्युत गरी हिरासतमा राखिएकी पूर्वनेता आङ सान सुकीप्रति आफू ‘अत्यन्त उदार’ रहेको दाबी गरेका छन्। अमेरिकी पत्रिका ‘टाइम’ लाई दिएको अन्तर्वार्तामा उनले सुकीको अवस्थाबारे पुनर्विचार हुनसक्ने सङ्केतसमेत गरेका हुन्।

मिन आङ ह्लाइङले सन् २०२० को निर्वाचनमा धाँधली भएको दाबी गर्दै सुकी नेतृत्वको निर्वाचित सरकार अपदस्थ गर्न सेनाको नेतृत्व गरेका थिए।  त्यसयता सुकी विभिन्न अभियोगमा हिरासतमा छिन् ।

अधिकारवादी समूहहरूले ती अभियोग सत्ता नियन्त्रणमा राख्ने उद्देश्यबाट प्रेरित भएको बताउँदै आएका छन् । “म उहाँप्रति अत्यन्त उदार छु”, उनले भनेका छन्।

उनले राजनीतिक अवस्था थप बिग्रिन नदिन सम्भव सबै प्रयास गरिएको दाबी गरेका छन्। यसै वर्ष अप्रिलमा सैन्य प्रमुखबाट अवकास लिएर राष्ट्रपति बनेका उनीमाथि म्यान्माको अन्तर्राष्ट्रिय एक्लोपन अन्त्य गर्न कूटनीतिक प्रयास अघि बढाउन दबाब छ । यसबीच धेरै मुलुकले ८१ वर्षीया सुकीको अवस्थाप्रति चासो व्यक्त गर्दै आएका छन् ।

विश्लेषकहरूका अनुसार गृहयुद्ध र सशस्त्र प्रतिरोधबीच अन्तर्राष्ट्रिय सम्बन्ध सुधार्न मिन आङ ह्लाइङले सुकीको नजरबन्द खुकुलो पार्ने सम्भावनालाई उपयोग गर्न खोजेको अनुमान छ।  गत अगस्टमा थाइल्यान्ड भ्रमणअघि उनको कार्यालयले सुकीले रेडक्रसका एक वरिष्ठ अधिकारीसँग भेट गरेको दुर्लभ तस्बिर सार्वजनिक गरेको थियो ।

सुकीलाई माफी दिने विषयमा सोधिएको प्रश्नमा मिन आङ ह्लाइङले त्यो ‘उनमा निर्भर’ हुने बताउँदै पुनर्विचारको आधार देखिएमा अवस्था परिवर्तन हुनसक्ने सङ्केत गरेका छन् । गत अप्रिलमा उनकै आदेशमा सुकीलाई जेलबाट नेपिडोस्थित नजरबन्दमा सारिएको थियो ।

सेनाको कडा नियन्त्रणमा भएको निर्वाचनमा सुकीको पार्टीलाई सहभागी हुन नदिइएको र असहमत पक्षका व्यक्तिलाई जेलमा राखिएको भन्दै आलोचना भएको थियो । त्यसपछि गठन भएको नागरिक प्रशासनलाई विश्लेषकहरूले सेनाको प्रभावमा रहेको सरकारका रूपमा व्याख्या गरेका छन् ।

मिन आङ ह्लाइङले भने म्यान्माको संस्कृति, परम्परा र सामाजिक अवस्थासँग मेल खाने लोकतान्त्रिक प्रणाली आवश्यक रहेको बताएका छन् । उनले ‘टाइम’ सँग भने, “लोकतन्त्रका विभिन्न रूप छन् र म्यान्माले आफ्नै संस्कृति तथा परम्परासँग मेल खाने लोकतान्त्रिक प्रणाली सुनिश्चित गर्नेछ ।”