पिउने पानीबाट माइक्रोप्लास्टिक हटाउन ‘मोरिङ्गा’ प्रभावकारी रहने वैज्ञानिकहरूको खोज

७ वैशाख, काठमाडौं । वैज्ञानिकहरूले एउटा साधारण बिरुवाको प्रयोगबाट पिउने पानीमा हुने हानिकारक माइक्रोप्लास्टिकलाई हटाउन सकिने नयाँ तथ्य फेला पारेका छन्।

ब्राजिलको साओ पाउलो स्टेट युनिभर्सिटीका अनुसन्धानकर्ताहरूका अनुसार ‘मोरिङ्गा ओलिफेरा’ को बीजले पानी शुद्धीकरणमा प्रयोग गरिने आधुनिक रसायनहरूले जस्तै प्रभावकारी काम गर्ने पाइएको छ।

‘एसीएस ओमेगा’ जर्नलमा प्रकाशित यस अध्ययनले मोरिङ्गाको बीउबाट निकालिएको नुनिलो झोलले पानीमा रहेका प्लास्टिकका कणहरूलाई एकआपसमा टाँसेर झुप्पा बनाइदिने र त्यसपछि फिल्टरमार्फत सजिलै हटाउन सकिने देखाएको छ।

अनुसन्धानकर्ता ग्याब्रिएल बाटिस्टाका अनुसार मोरिङ्गाको यो प्राकृतिक विधिले कतिपय अवस्थामा हाल प्रयोग भइरहेको ‘अल्युमिनियम सल्फेट’ नामक रसायनले भन्दा पनि राम्रो नतिजा दिएको छ। विशेष गरी क्षारीय पानीमा यसको प्रदर्शन उत्कृष्ट पाइएको छ।

कसरी काम गर्छ यसले?

पानीमा हुने माइक्रोप्लास्टिक र अन्य फोहोरका कणहरूमा नकारात्मक विद्युतीय चार्ज हुन्छ, जसले गर्दा ती कणहरू एकअर्काबाट टाढा रहन्छन् र फिल्टर गर्न गाह्रो हुन्छ। मोरिङ्गाको बीउमा हुने प्राकृतिक तत्वले यी चार्जहरूलाई तटस्थ बनाइदिन्छ।

यसले गर्दा साना कणहरू मिलेर ठूला झुप्पाहरू बन्छन्, जसलाई फिल्टरबाट सजिलै छान्न सकिन्छ। परीक्षणका क्रममा वैज्ञानिकहरूले मानव स्वास्थ्यका लागि निकै हानिकारक मानिने ‘पीभीसी’ माइक्रोप्लास्टिकलाई पानीबाट सफलतापूर्वक हटाएर देखाएका छन्।

दिगो र सस्तो विकल्प

अहिले पानी शुद्धीकरणमा प्रयोग गरिने अल्युमिनियम वा फलाममा आधारित रसायनहरू ‘बायोडिग्रेडेबल’ नहुने र स्वास्थ्यका लागि समेत जोखिमपूर्ण हुन सक्ने चिन्ता बढिरहेको छ।

यस्तोमा मोरिङ्गा एउटा सुरक्षित र दिगो विकल्पका रूपमा देखिएको छ। अनुसन्धानको नेतृत्व गरिरहेका प्रोफेसर एड्रियानो गोन्साल्भ्स डोस रेसले यो विधि विशेष गरी ग्रामीण क्षेत्र र साना समुदायका लागि निकै कम खर्चिलो र प्रभावकारी हुने बताएका छन्।

हाल वैज्ञानिकहरूले नदीको प्राकृतिक पानीमा यसको परीक्षण गरिरहेका छन् र अहिलेसम्मका नतिजाहरू उत्साहजनक देखिएका छन्।